Jedan od najvećih jugoslovenskih glumaca primljen je na FDU, a da nije znao ni reč srpskog: Čuveni profesor zbog njega je napravio izuzetak

Rođen je 1. juna 1936. godine u Sarajevu, u albanskoj porodici poreklom iz Đakovice.

Detinjstvo i karijera

Zanimljivo je da se njegov otac Imer prezivao Halili, ali je kasnije nadimak koji je dobio u srednjoj školi - Fehmiu, uzeo kao prezime. Tokom Drugog svetskog rata, porodica je boravila i u Skadru, da bi se potom vratila na prostor tadašnje Jugoslavije i nastanila u Prizrenu. Upravo tamo je Bekim proveo svoje detinjstvo i završio osnovno i srednje obrazovanje, razvijajući rano interesovanje za scenu i umetnost.

Nakon školovanja u Prizrenu, odlazi u Beograd gde upisuje Pozorišnu akademiju (današnji FDU), gde je primljen uprkos tome što nije znao srpski jezik. Naime, čuveni profesor Mata Milošević ga je primio u klasu, ali pod uslovom da nauči srpski. Tokom studija, radio je sa profesorima koji su oblikovali njegov glumački izraz, a po završetku školovanja se priključuje profesionalnom pozorištu u Prištini, koje je tada bilo jedno od retkih koje je radilo na albanskom jeziku. Već u ranim godinama karijere, postaje primećen kao izrazito darovit izvođač.

Šezdesete i sedamdesete godine donose mu status filmske zvezde u Jugoslaviji. Posebno se izdvojio u ostvarenju „Skupljači perja“, delu koje je postalo međunarodno prepoznato i koje mu je otvorilo vrata evropskih produkcija. U tom periodu sarađuje sa italijanskim rediteljima, među kojima je i Din de Laurentis, a kasnije ulazi i u projekte širom Evrope i povremeno u Sjedinjenim Državama.

U profesionalnim krugovima često je bio prepoznat kao jedan od retkih glumaca iz socijalističkih zemalja koji su uspeli da uđu u zapadne produkcije tokom Hladnog rata. Jedan od italijanskih producenata je o njemu rekao:

"Bekim Fehmiu je jedini internacionalni glumac iz istočnih komunističkih zemalja koji je snimao na Zapadu, gotovo dvadeset godina, probijajući gvozdenu zavesu, sve do pojave Gorbačova i pada Berlinskog zida".

Ljubav sa Brankom Petrić

Paralelno sa filmskom karijerom, njegov privatni život postaje jednako poznat javnosti, posebno odnos sa glumicom Brankom Petrić. Njih dvoje su se upoznali tokom studija glume krajem pedesetih godina i postali su veoma bliski.

Ipak, odnos nije odmah prerastao u ljubavni. U jednom periodu, kada je Fehmiu pokušao da započne vezu, Branka ga je odbila rečima: "Suviše si mlad za mene". Njihov odnos dodatno je bio narušen incidentom u kojem je Fehmiu fizički reagovao na uvredu upućenu njegovom poreklu.

Naime, Bekim je pretukao Brankinog druga Batu Stojkovića jer mu je ovaj u svađi opsovao "šiptarsku majku". Međutim, mladalački sukob prerastao je u višegodišnje prijateljstvo i Bekim i Bata, osim što su bili kolege, izuzetno su se cenili i poštovali.

Vremenom se njegov kontakt sa Brankom ponovo intenzivirao, naročito tokom njegovog služenja vojnog roka, kada su se redovno dopisivali. Nakon toga dolazi do ponovnog zbližavanja, a Fehmiu je u jednom trenutku pozvan u porodični dom Branke Petrić u Novom Vinodolskom.

Po očevoj strani katolikinja iz Rijeke, a po majčinoj iz sandžačke porodice istaknutih Solunaca, Branka je u rodnu kuću dovela čoveka sa kojim još uvek nije definisala odnos. Iz ovog razloga, njen otac Vinko upitao je Bekima koje su mu namere sa njegovom ćerkom, na šta je ovaj odgovorio: "Pitajte Vašu ćerku, kakve su njene namere sa mnom", aludirajući na to da ni Branka nije bila spremna da se "skrasi", piše Danas.

U sećanjima na početak njihove veze ostao je i njegov poetski opis:

„Noć je topla i puna svitaca. Lahor donosi miris mora. Čuju se cvrčci i udaljeni zvuci harmonike. Zapalili smo cigarete. Čini mi se da sanjam divan san. Pod zvezdanim ljubičastim nebom našlo se dvoje mladih, čije su iskre međusobnih svesno ili nesvesno potiskivanih simpatija počele da varniče još od prvog viđenja… Ta topla noć u avgustu 'doći će mi glave'“.

Tokom turneje u Moskvi, Bekim se zbližio sa Ruskinjom Ljudmilom, a njegovo javno neverstvo kolege su protumačile kao ponižavanje Branke. Zbog toga, pri povratku je sedeo sam u kupeu, a neprijatnu situaciju prekinula je upravo Branka rečima: "Zdravstvujte. Mogao si da nađeš i neku manje lepu".

Taj trenutak je, prema njegovim kasnijim zapisima i sećanjima, imao presudnu ulogu za njega, a u svojim memoarima "Blistavo i strašno" je priznao da ga je Petrićeva time potpuno osvojila:

"To je žena za mene. Odlučio sam. Definitivno“.

U intervjuima koje je davala nakon njegove smrti, Branka Petrić je objašnjavala da je njihova veza opstajala zahvaljujući razumevanju, strpljenju i spremnosti na praštanje, uz naglasak da je život sa njim zahtevao emocionalnu zrelost i prihvatanje njegovog karaktera.

Kada je njegova međunarodna karijera dostigla vrhunac nakon uspeha filma „Skupljači perja“, usledili su angažmani širom Evrope i saradnje sa velikim imenima svetskog filma. Uprkos glamuru i putovanjima, njihov porodični život se nastavljao, a brak je formalizovan u Rimu u dve faze, uz administrativne prepreke koje su zahtevale ponavljanje procedure.

Par je dobio dva sina, Uliksa i Hedona, a porodični život odvijao se između Beograda i drugih evropskih gradova, u skladu sa njegovim angažmanima. Iako je bio povezan sa brojnim poznatim ženama i filmskim zvezdama, on se, prema svedočenjima, uvek vraćao porodici.

Povlačenje iz glume i tragičan kraj

Neke od najpoznatijih uloga su mu one u ostvarenjima "Neprijatelj", "Roj", "Vreme ljubavi", "Skupljači preja", "Odiseja", "Đavolja kičma", "Igra istine", "Specijalno vaspitanje", "Partizanska eskadrila", "Poslednja priča", "Srce i mač" i drugim. Tokom osamdesetih godina, povlači se iz javnog života, a kasnije prestaje sa glumom, izražavajući protest zbog političke klime i pojačane anti-albanske propagande u regionu. Taj period obeležava i njegovo sve veće povlačenje iz javnosti.

Godine 2010. pronađen je mrtav u svom stanu u Beogradu. Vlasti su saopštile da je smrt nastupila usled samoubistva, a tadašnji ministar unutrašnjih poslova je potvrdio da je vatreno oružje bilo registrovano na njegovo ime. Imao je 74 godine. Bekimovo telo je kremirano, a pepeo je, u skladu sa njegovom željom i porodičnom tradicijom, rasut u Prizrenskoj Bistrici, u gradu njegovog detinjstva.

Njegova umetnička ostavština i dalje se smatra značajnom za jugoslovensku i evropsku kinematografiju, a njegova životna priča ostaje jedna od onih koje se često opisuju kao spoj umetnosti, istorije i lične tragedije.