Prvi put u javnosti kao celina: Izložba kopija fresaka čuvenog slikara, kopiste i restauratora Jaroslava Kratine

Na svečanom otvaranju izložbe koja je višegodišnji međuinstitucionalni projekat zaštite i predstavljanja kopija fresaka Jaroslava Kratine, govoriće dr Bojan Popović, muzejski savetnik Galerije Fresaka Narodnog muzeja, i dr Aleksandra Kučeković, redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti.

Sto godina nakon prvih kopija istorijskih fresaka iz srednjovekovnih manastira koje je Kratina načinio, ovom izložbom predstavlja završnu fazu projekta započetog konzervacijom i restauracijom jedanaest dela iz Zbirke Fakulteta likovnih umetnosti. Ovja proces sproveden je tokom 2019. i 2020. godine, nakon čega su usledili studijski tekstovi posvećeni njegovom životu i radu.Kopije fresaka Jaroslava Kratine iz Zbirke FLU prvi put se u javnosti izlažu kao celina. U prošlosti one su imale status učila u akademskoj umetničkoj nastavi, da bi promenom obrazovnog kurikuluma 1950-ih godina izgubile svoju pedagošku funkciju, zadržavajući vrednost kulturnog dobra. Sa namerom sveobuhvatnijeg sagledavanja kopističkog opusa uz jedanaest kopija fresaka koje pripadaju Umetničkoj kolekciji FLU, na izložbi važno mesto zauzimaju i printovi scena originalnog živopisa iz srednjevekovnih manastira/crkava, koje je Kratina kopirao tokom svog života.

Jaroslav Kratina (1893, Kostajnica–1974, Beograd), slikar, kopista i restaurator bio je među prvim srpskim kopistima fresaka, a prve kopije načinio je 1921. godine. Bio je najslavniji međuratni kopista fresaka otkada je stalno obavljao pionirski posao na kopiranju, konzervaciji i restauraciji srednjovekovnih fresaka. Pored Rusa, koji su za dvor radili kopije pre svega u vidu predložaka za mozaike u Oplencu, Kratina nije namenski kopirao, već je stvarao dela koja su isključivo služila za izlaganje.

Od 1948. do 1952. godine prvi je kopista koji je angažovan, pored Francuza, za stvaranje prvobitne zbirke Galerije fresaka, koja je danas deo Narodnog muzeja Srbije.Specijalizovao se za fresko-slikanje u Beču, Pragu, Veneciji, Firenci, Veroni, Rimu, Milanu i Napulju. Radio je kao nastavnik crtanja i pisanja u Prištini, Skoplju i Nišu. Angažovan je na skidanju fresaka iz Đurđevih Stupova kod Rasa 1947. godine, za Narodni muzej Srbije, a od 1947. do 1962. godine profesor i saradnik Mila Milunovića za fresko-slikanje na Akademiji/Fakultetu likovnih umetnosti u Beogradu.

Tim koji je radio na ovom projektu čine konzervatori Nevena Đorović i Bojan Nikolić. Autori studijskih tekstova dr Bojan Popović, muzejski savetnik Galerije fresaka Narodnog muzeja u Beogradu i dr Aleksandra Kučeković, redovni profesor Fakulteta likovnih umetnosti u Beogradu. Organizatori izložbe i autori dopunskih tekstova za katalog dr um. Goran Jović, vanredni profesor FLU, dr um. Stefan Tasić, vanredni profesor FLU, dr Olivera Erić, kustos-dokumentarista FLU. Celokupni projekat podržalo je Ministarstvu kulture Republike Srbije.

Izložba će biti otvorena do 21. decembra 2023. godine.Bonus video: ULUS - Jesenja izložba 2023.