Pesma koja će predstavljati Hrvatsku na Evroviziji razbesnela Turke: O čemu govori "Andromeda"?

Naime, u delu turskih medija i na društvenim mrežama pojavila su se tumačenja da pesma referiše na period Osmanskog carstva i istorijske odnose na Balkanu, što je pokrenulo polemiku o tome da li Evrovizija treba da sadrži političke poruke.

Na platformi X, novinar Leonardo Paneta preneo je tvrdnje turskih medija da se u pesmi govori o ženama koje su tokom istorije bile izložene otmicama i ropstvu, kao i da scenski nastup uključuje simbolične tetovaže na licu pevačica, a koje su povezane sa praksama zaštite od nasilja i prisilnih brakova.

"Za nedelju dana počinje Evrovizija. Turska, koja ne učestvuje, kritikovala je muzički događaj zbog učešća Izraela. Međutim, poslednjih dana, glavne brige Ankare dolaze zbog pesme koju je prijavila Hrvatska. Ženska grupa Lelek na festival donosi pesmu 'Andromeda'. O čemu govori? O ženama koje je Osmansko Carstvo otimаlo i porobljavalo tokom svoje okupacije Balkana. Izvođačice izlaze na scenu sa tetovažama na licu kako bi prizvale praksu dobrovoljnog obeležavanja tela sa ciljem izbegavanja seksualnog ropstva i prisilne konverzije. Turski mediji kritikuju taj izbor uz obrazloženje da Evrovizija ne treba da nosi političke poruke", napisao je Paneta.

U delu turske štampe pojavile su se različite interpretacije. Dok pojedini mediji smatraju da je pesma usmerena ka osmanskoj prošlosti, drugi ističu da u samom tekstu nema direktnog pominjanja Osmanlija i da je poruka šira i simbolična.

Drugi izvori navode da se pojedine tvrdnje na društvenim mrežama zasnivaju više na interpretaciji nego na samom sadržaju pesme. Ističe se da „Andromeda“ govori o temi stradanja i sećanja, kao i o iskustvima žena kroz istoriju, bez direktnog političkog usmeravanja.

Takođe, iz same grupe Lelek ranije je objašnjeno da je inspiracija za pesmu pronađena u tradiciji katoličkih žena u Bosni i Hercegovini, koje su koristile simbolične oblike obeležavanja tela kao vid zaštite u periodima nesigurnosti i nasilja.

U javnosti su se ipak nastavile različite interpretacije, dok se Evrovizija približava, a nastup hrvatske grupe zakazan je za 12. maj u Beču.

Ovo je tekst pesme "Andromeda":

Dok pališ svijeću, pitaj svoju baku
zašto je kćeri rađala u strahu
zašto su mnogi odabrali groblje
gdje su naše majke izjedrile roblje

Mnoge su suze protekle k'o rijeka
zašto se piše povijest ispočetka
sinovi naši nisu podanici
da nas noću bude iz kolijevke krici

Ref.
Uzmi me sebi, kraljice Zemljo
tvoja je duša, njima sam' tijelo
vodi me do zvijezda porušenih gnijezda
tamo gdje uz krike isprate vojnike
vodi me do zvijezda daleko od pogleda
Andromeda

Sve urezane ožiljke do kosti
nijedna majka neće vam oprostit'
na stolu srama, zlato sa đerdana
dok peru ruke krvlju naših rana

Izdajice, izdajice

Ref.

Vodi me do zvijezda porušenih gnijezda
tamo gdje uz krike isprate vojnike
vodi me do zvijezda daleko od pogleda
Andromeda
Andromeda

O čemu govori pesma "Andromeda"?

Pesma "Andromeda" kojom će se grupa "Lelek" predstaviti u Beču na Evroviziji 2026 inspirisana je tragičnim događajima, kako su same članice grupe rekle. One su objasnile da su im, najpre, inspiracija bile katoličke žene iz Bosne i Hercegodine u vreme Osmanskog carstva, koje su na rukama nosile karakteristične tetovaže, kao simbol hrabrosti i identiteta.

"Pesma govori o katoličkim ženama iz Bosne i Hercegovine, odnosno primarno iz tog dela za vreme Osmanskog carstva, koje su morale da se tetoviraju i stavljaju znakove na sebe kako bi se zaštitile od ropstva i od braka i da ih ne bi krali, ubijali. To je zapravo bilo i više nego sama tetovaža, to je bio ceo obred koji su bake prenosile svojoj deci i unucima", objasnila je jedna od članica, Korina, za IN magazin.