500 godina kasnije, otkrivena tajna srca koju je Leonardo prvi nacrtao: Ova skrivena struktura u organu može da otkrije rizik od bolesti

Do odgovora su došli koristeći savremene metode poput fraktalne analize, magnetne rezonance i naprednih kompjuterskih modela, fokusirajući se na složene mišićne strukture poznate kao trabekule.

Unutrašnjost ljudskog srca nije glatka, već prekrivena mrežom tankih mišićnih vlakana koja podsećaju na razgranate pahulje ili korenje. Naučnici su dugo verovali da su ove strukture ostatak embrionalnog razvoja, ali njihova prava uloga u odraslom organizmu nije bila poznata.

U velikoj studiji objavljenoj u časopisu Nature, istraživači su analizirali podatke više od 18.000 ljudi iz baze UK Biobank, koristeći fraktalnu analizu kako bi bolje razumeli oblik i funkciju trabekula. Upravo je ta analiza omogućila da se otkrije kako njihova struktura utiče na rad srca.

Leonardo da Vinči je još u 15. veku, proučavajući srce kroz detaljne disekcije, primetio ove složene obrasce i pokušao da objasni njihovu svrhu. Smatrao je da trabekule funkcionišu poput sistema koji sprečava smrzavanje, kao mreža kroz koju krv cirkuliše i održava toplotu srca.

Savremena istraživanja sada pokazuju da ove strukture imaju mnogo važniju ulogu. Na osnovu biomehaničkih simulacija i kliničkih podataka, naučnici su zaključili da oblik i raspored trabekula direktno utiču na efikasnost rada srca. Određeni obrasci povezani su i sa povećanim rizikom od kardiovaskularnih bolesti.

Dalja analiza otkrila je i genetsku osnovu ovih struktura. Identifikovano je 16 ključnih regiona u genomu koji su povezani sa formiranjem trabekula i regulacijom njihove razgranate strukture. Ovi nalazi pružaju uvid ne samo u rad srca, već i u šire procese formiranja i ponašanja ćelija u organizmu.

Fraktalna analiza, koja se koristi u različitim oblastima, od kartografije do telekomunikacija, pokazala se ključnom i u ovom slučaju. Kao što se velika mreža grana na sve manje delove, tako i trabekule formiraju složenu strukturu koja krije važne informacije o funkciji srca.

Istraživači ističu da je tek kombinacija genetike, kliničkih studija i bioinženjeringa omogućila da se otkrije ova neočekivana uloga trabekula u srcu odraslog čoveka. Ipak, naglašavaju da je ovo tek početak i da će dalja istraživanja dodatno produbiti razumevanje ove fascinantne strukture koju je Leonardo pre više od 500 godina prvi uočio.