Izražajnost socijalno angažovane umetnosti međuratnog perioda: Otvorena izložba "Rez - linija - otisak"

Na otvaranju su se prisutnima obratili Marijana Kolarić, direktorka MSUB, i kustosi izložbe mr Mišela Blanuša i Miroslav Karić. Pre njihovog obraćanja, glumica Ana Mandić govorila je stihove pesme "Samome sebi" Ivana Gorana Kovačića.

- Sam naziv izložbe upućuje na fenomen grafičkog medija, koji u periodu između dva svetska rata u Kraljevini Jugoslaviji postaje sve zastupljeniji u stvaralaštvu umetnika koji su u jednostavnosti i vizuelnoj snazi grafike, kao i njenim mogućnostima multiplikovanja, prepoznali potencijal za neposredniju komunikaciju sa širom javnošću i širenje socijalno angažovane poruke. Skoro jedan vek kasnije, u prilici smo da vidimo kako dela socijalno angažovanih umetnika međuratnog perioda korespondiraju danas sa delima odabranih savremenih umetnika i umetničkih grupa koji su izuzetno aktivni na domaćoj, regionalnoj i internacionalnoj sceni - rekla je Kolarićeva.

Kustoskinja mr Mišela Blanuša je istakla da je postavka osmišljena kao da je dijalog konstantan, i da se odvija s jedne strane unutar autorskih celina savremenih umetnika koje na različite načine direktno referišu i interpretriraju, uzimaju kao idejno polazište ili promišljaju nasleđe društveno angažovane umetnosti između dva svetska rata.- S druge strane, vidljiv je i dijalog između svih predstavljenih radova savremenih umetnika, povezanih bilo temama koje istražuju, bliskim poetikama, ili konkretnim prethodnim saradnjama i kolektivnim delovanjem. Rezimirajući suštinu, može se reći da bismo izložbu "Rez-linija-otisak" mogli posmatrati kao prostor koji ujedinjuje kritički glas umetnika prema društveno-političkoj stvarnosti vremena u kojem su ova dela nastala i u kojem živimo - rekla je Blanuša.

Kustos Miroslav Karić je na otvaranju naveo da je "Rez – linija – otisak" na izvestan način nastavak izložbe "Socijalna grafika" koju je koleginica Blanuša kurirala 2013. godine i na kojoj je bilo predstavljeno 70-ak grafičkih ostvarenja kroz uvodnu priču o ulozi grafike, koja je u međuratnom periodu bila u usponu zahvaljujući svojoj jednostavnosti, snazi, mogućnosti multiplikovanja, koju su umetnici prepoznali kao potencijal za direktniji kritički iskaz o društveno političkim i ekonomskim prilikama toga vremena, i sredstvo neposrednijeg načina komuniciranja angažovanih poruka, podizanje klasne svesti i širenja revolucionarnih ideja.- U koncipiranje izložbe su nas takođe inicirala razmišljanja o današnjem istorijskom trenutku i novom suočavanju sveta sa mogućnim globalnim sukobom, produbljivanjem ekonomske krize, daljim klasnim raslojavanjem, surovim eksploatacijama, rastom nacionalizama, sve zahtevnijih i nesigurnijih uslova rada, teškog položaja radništva u svim sferama društvenog života - kazao je Karić.

Ova izložba je rezultat studijskog rada na umetničkim delima iz kolekcije MSUB koja su postavljena u svojevrsnu tematsko-interpretativnu relaciju sa savremenim umetničkim praksama i produkcijom. Grafički medij će u periodu između dva svetska rata ne samo kao likovni izraz, suprotstavljen tada dominantnom slikarstvu građanskog modernizma, već i kao sredstvo političke borbe, agitacije o idejama levice i širenju klasne svesti, omogućiti mnogim umetnicima da tematizuju i problemski preispituju društveno-ekonomske kontekste u kojima se odvijala svakodnevna egzistencija gradskog i seoskog stanovništva, odnosno nehumane i teške uslove njihovog života i rada.Pozicija umetnika kao hroničara, kritičara, savremenika - saborca u borbi za bolji i pravedniji svet označila je promenu u percepciji uloge umetnosti u društvu i otvaranje ka različitim formama umetničkog udruživanja, organizovanja, kolektivnog delovanja i ideološkog povezivanja sa radničkim i političkim revolucionarnim pokretom u zajednički antikapitalistički i antifašistički front u osvit Drugog svetskog rata.

Skoro sto godina kasnije, socijalno angažovana umetnost kraja treće i četvrte decenije prošlog veka, u radu pojedinih savremenih umetnika i umetničkih grupa aktivnih na domaćoj, regionalnoj i internacionalnoj sceni, predstavlja važno i referentno polje idejnih i formalno-stilskih polazišta u kritičkim promišljanjima aktuelnih lokalnih i globalnih društveno-političkih okolnosti i kretanja.Reaktualizaciju pomenutog umetničkog nasleđa, u svojim radovima, umetnici vide kao mogućnost da se iz rakursa određenog istorijskog iskustva govori o pitanjima sadašnjeg stanja ljudskih sloboda, materijalnog statusa radnika, društveno-proizvodnih odnosa, posledica koje ostavljaju neoliberalne politike u sferi svakodnevnog života i umetnosti. Refleksija istorijskih primera umetničko-društvenih angažmana za umetničku zajednicu danas, takođe, ostaje važna i u domenu pronalaženja novih vidova udruženog rada, dalje demokratizacije, socijalizacije umetnosti i proširivanja njenih emancipatorskih potencijala.Izražajnost socijalno angažovane umetnosti međuratnog perioda ili samog grafičkog medija, u okviru izložbe Rez – linija – otisak, savremeni umetnici uključuju na različite načine u svoje istraživačke procese, u likovno-vizuelne prosedee i pristupe u okviru izvođačkih umetnosti, naglašavajući njihovu progresivnost i relevantnost u problemskim razmatranjima trenutnih, vrlo složenih, (geo)političkih društveno-ekonomskih prilika. Na izložbi, mape grafika kao i nekoliko slikarskih dela iz kolekcije MSU iz pomenutog istorijskog razdoblja kontekstualno su interpretirani u radovima savremenih umetnika kroz murale, crteže, grafičke listove, objekte, ali i performans i foto-dokumentaciju.

Publika je u prilici da vidi oko 100 umetničkih ostvarenja najpoznatijih stvaralaca iz muzejske kolekcije: Đorđa Andrejevića Kuna, Marijana Detonija, Sergija Glumca, Prvoslava Pive Karamatijevića, Mirka Kujačića, Otona Postružnika, Maksima Sedeja, Bratislava Stojanovića, Đurđa Teodorovića, Antuna Zupe a od savremenih umetnika radove Vladana Jeremića i Rene Redle, Siniše Ilića, Bojana Đorđeva, Darinke Pop-Mitić, KURS (Miloš Miletić i Mirjana Radovanović), Milice Ružičić i Nikole Radosavljevića.Izložba će biti otvorena do 28. avgusta.Bonus video: Mrđan Bajić na otvaranju svoje izložbe

video-cdn src="https://best-vod.umn.cdn.united.cloud/stream?asset=mrdjanbajicizlozbagovoram-novas-worldwide&stream=hp3500&t=0&player=m3u8v&sp=novas&u=novas&p=n0v43!23t001" video-id="4167103"]