Danici Đorđević Janković Nagrada "Lazar Trifunović"

Nagrada "Lazar Trifunović" pripala je Danici Đorđević Janković za tekst "Residual Aesthetics: Rethinking Zoran Todorović’s Warmth against the Benchmark of the Anthropocene" (“Rezidualna estetika: preispitavanje umetničkog projekta Toplina Zorana Todorovića u odnosu na referentni okvir antropocena”), koji je objavljen u 37. broju časopisa "AM Journal of Art and Media Studies" Fakulteta za medije i komunikacije.

Odluku o laureatkinji značajnog priznanja doneo je žiri kog su činili Sofija Milenković, istoričarka umetnosti i saradnica u nastavi Odeljenja istorije umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu, Nebojša Milenković, istoričar umetnosti, kustos, muzejski savetnik u Muzeju savremene umetnosti Vojvodine i pisac, i Miroslav Karić, kustos Muzeja savremene umetnosti u Beogradu.

Žiri je istakao da se u ovogodišnjoj produkciji tekst Danice Đorđević Janković izdvojio analitičnim i sistematičnim pristupom, temeljito postavljenim teorijskim okvirom i njegovom doslednom primenom u razmatranju dela Zorana Todorovića, ubedljivom argumentacijom, visokim nivoom jezičke artikulacije, kao i aktuelnošću koncepata i pitanja koje analizira.

"Oslanjajući se na teoretičarke i teoretičare poput Rozi Brajdoti, Džudit Batler, Franka Bifa Berardija, Ašila Mbemba, Julije Kristeve i drugih, Danica Đorđević Janković, na primeru rada Zorana Todorovića Toplina, ispituje potencijal umetnosti rezidualne estetike da materijalizacijom zazornog, artikulacijom pozicije graničnosti i međuprostora, kao i aktiviranjem slojevitih značenja materijala od kog je sastavljena, razmatra problem antropocentrizma sa tačke gledišta decentriranja humanog, zatim pitanja asimetrije i hijerarhizacije između formi materije, rada i života koje se smatraju vrednim i dostojnim vidljivosti i žaljenja i onih koji se u tom smislu obezvređuju, kao i nepravednosti i nedoslednosti sistema koji ih određuju kao takve. Tekst Danice Đorđević Janković, u tom pogledu, primer je kritičkog razmatranja novih koncepata koji doprinose razumevanju fenomena savremene umetnosti, proširivanja ili otvaranja dodatnih polja njihovog čitanja, kao i ukazivanja na potencijale savremene umetnosti da kritički preispituje neke od ključnih aspekata i pojava koje određuju doba u kom živimo", obrazložio je žiri.

Podsetili su članovi žirija i da je 2025. bila izuzetno teška, puna izazova, suočavanja sa brojnim kriznim trenucima i nastavkom degradirajućeg odnosa države prema kulturi i umetnosti, ali da Nagrada "Lazar Trifunović", uz sva prateća i otvorena pitanja, ostaje važan činilac za negovanje kritičke misli i istraživačkog duha u vrednovanju savremenih i istorijskih dostignuća u polju vizuelne umetnosti naspram ambijenta u kom dominiraju instant konzumiranje sadržaja, hiperprodukcija, projektna logika, kao i sužavanje prostora za neophodne odmake i dugotrajnije i zahtevnije procese refleksije i analize.

Nagrada će Danici Đorđević Janković biti uručena 14. januara u podne u Galeriji Artget Kulturnog centra Beograda.

Laureatkinja priznanja Danica Đorđević Janković, rođena 1991, diplomirala je na Odeljenju za istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, gde je i završila master studije. Trenutno je na doktorskim studijama na istom fakultetu. Od 2018. do 2024. radila je kao saradnica u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, a od prošle godine zaposlena je kao kustoskinja u Muzeju naivne i marginalne umetnosti.

Nagrada nosi ime po Lazaru Trifunoviću, srpskom istoričaru umetnosti, likovnom kritičaru i profesoru Univerziteta u Beogradu. Bio je član i predsednik Jugoslovenske sekcije AICA, direktor Narodnog muzeja i osnivač i direktor Galerije savremene umetnosti u Nišu. Bio je i osnivač Katedre za Modernu umetnost na Filozofskom fakultetu u Beogradu, gde je predavao Istoriju modernizma do kraja života.