Ko je rušio u Savamali? Dokumentarac „Savamala: Decenija nasilja“ 25. aprila na TV Nova

Povodom decenije od rušenja u Savamali, u subotu, 25. aprila u 21.50 na TV Nova biće emitovan dokumentarni film „Savamala: Decenija nasilja“, autorke Jelene Kikić.

Film se bavi događajem iz noći između 24. i 25 aprila tokom koje su građani zastrašivani, vezivani, lišavani mobilnih telefona i tokom koje je nestao deo glavnog grada. Iako je Zaštitnik građana još tada utvrdio ozbiljne propuste u radu nadležnih organa, ni policija ni tužilaštvo nisu preduzeli korake koji bi doveli do utvrđivanja odgovornosti.

Tada su se prvi put jasno pojavili obrasci koji će obeležiti godine koje su usledile: maskirani izvršioci nasilja, izostanak reakcije policije uprkos prijavama građana, inertnost tužilaštva i ozbiljne sumnje u umešanost vlasti u kršenje zakona. U javnosti su ostale zapamćene i izjave koje su dodatno produbile nepoverenje, među kojima i ona tadašnjeg premijera Aleksandra Vučića da su oni koji stoje iza rušenja „kompletni idioti“.

Na mestu Hercegovačke ulice danas se nalazi parking Geozavoda, nekadašnje Beogradske zadruge, jedne od najlepših zgrada u Beogradu i kulturnog dobra od nacionalnog značaja, koje je vlast besplatno ustupila na korišćenje projektu „Beograd na vodi“.

Dokumentarac „Savamala: Decenija nasilja“ čine tri celine koje prate razvoj ovog slučaja kroz vreme. Prvi deo kroz svedočanstva ljudi koji su se te noći zatekli u Savamali podseća na sam događaj. Drugi deo čine svedočenja koje je 2019. prikupio Radoslav Ćebić, reditelj i dokumentarista „Vremena“, koji je pre sedam godina započeo svoj rad na dokumentarnom filmu o rušenju u Savamali i nažalost nije ga završio. O utvrđenim propustima, nezakonitostima, uzrocima i posledicama govorili su tadašnji Zaštitnik građana Saša Janković i njegov saradnik Miloš Janković, Rodoljub Šabić - tadašnji Poverenik za informacije od javnog značaja i Savamalac, tadašnji urednk BIRN-a Slobodan Georgiev i profesorka Arhitektonskog i Geografskog fakulteta u penziji Ksenija Petovar. Treći deo donosi današnju perspektivu kroz tumačenja novinarke KRIK-a Bojane Jovanović, pravnika Vladice Ilića iz Beogradskog centra za ljudska prava - tadašnjeg savetnika u stručnoj službi Zaštitnika građana, Marka Aksentijevića iz kolektiva Ministarstvo prostora - tada aktivste Ne davimo Beograd, kao i Dobrice Veselinovića koji je takođe 2016. bio u toj inicijativi, a danas je poslanik Zeleno-levog fronta.

Deset godina nakon rušenja, ostaje ključno pitanje: kako je moguće da za jedan od najupečatljivijih slučajeva kršenja zakona u novijoj istoriji Srbije i dalje nema odgovora niti odgovornosti. Film je ujedno i svedočanstvo o transformaciji grada - gledaoci će moći da se podsete kako su pojedini delovi Beograda izgledali 2016. godine, kako izgledaju danas, šta su tada govorili predstavnici vlasti i u šta su se ta obećanja pretvorila, kao i kako je projekat „Beograd na vodi“, koji je počeo da se razvija upravo iz Savamale, izgledao 2019. godine, a kako izgleda danas.

Gledajte dokumentarac „Savamala: Decenija nasilja“ u subotu u 21.50 na TV Nova, odmah nakon emisije „24 minuta sa Zoranom Kesićem“.