"Ubićemo bele žene, decu i njihove kućne ljubimce": Južnoafrički političar u usponu širi mržnju, belci beže u Ameriku

Sjedinjene Američke Države su oštro kritikovala Južnoafričku Republiku zbog oduzimanja zemlje belim poljoprivrednicima bez ikakve naknade. Jedan od najbližih Trampovih savetnika, Ilon Mask, izjavio je da je u Južnoafričkoj Republici došlo do "genocida nad belim ljudima," optužujući vladu JAR-a za donošenje "rasističkih zakona o vlasništvu".

Prema podacima južnoafričke policije, prošle godine je na farmama i manjim poljoprivrednim imanjima zabeleženo 44 ubistva, od čega je osam žrtava bilo poljoprivrednici. Iako vlasti ne navode rasu počinilaca i žrtava, poznato je da većinu farmera u zemlji čine belci.

Ne isključuje ubijanje belaca

Slučaj je dodatno aktuelizovao delovanje Juliusa Maleme, južnoafričkog političara poznatog po zapaljivoj retorici. Njegove izjave o "sečenju grla belcima" i "ubijanju belih žena i dece" odjekuju godinama i izazivaju burne reakcije.

Malema, lider stranke Economic Freedom Fighters (EFF), otvoreno se zalaže za nacionalizaciju rudnika, eksproprijaciju zemlje bez naknade i raskid veza sa "imperijalističkim silama". Ipak, ono što najviše zabrinjava, kako unutar zemlje tako i širom sveta, jesu njegove izjave usmerene ka belcima, naročito belim farmerima.

Još 2016. godine, Malema je na jednom političkom skupu izjavio: "Ne pozivamo na klanje belaca, bar ne za sada".

U intervjuu za tursku televizijsku mrežu TRT World 2018. ponovio je sličan stav: "Nismo pozvali na ubijanje belaca. Bar ne za sada. Ne mogu da garantujem za budućnost." Na pitanje novinara da li je svestan da te reči deluju genocidno, odgovorio je: "Plačljivci".

Prema izveštaju Times of India, Malema je tokom govora 2018. izjavio: "Kada želite da ih zaista pogodite, napadnite belca. Osećaju strašan bol kada dirnete belca. Sečemo grlo belini. Ubićemo bele žene, decu i njihove kućne ljubimce." Međutim, postoje izveštaji koji sugerišu da je deo izjave o "ubijanju belih žena, dece i njihovih kućnih ljubimaca" zapravo izgovorio drugi član EFF-a na istom događaju, a ne Malema lično.

Iako njegove pristalice tvrde da se radi o "metaforama" i borbenoj retorici protiv nasleđa aparthejda, kritičari, uključujući i Ilona Maska, koji je rođen u Južnoafričkoj Republici, otvoreno ga optužuju za podsticanje rasne mržnje i nasilja.

Ubijanje je deo revolucije?

Malema je nastavio sa sličnom retorikom i u poslednjih nekoliko godina. Tokom obraćanja članovima stranke 15. oktobra 2022. godine, na konferenciji Economic Freedom Fighters (EFF) u Kejptaunu, izjavio je: "Nikada se ne smete plašiti da ubijate. Revolucija zahteva da se u nekom trenutku mora ubijati, jer je ubijanje deo revolucije".

Ova izjava je izazvala burne reakcije, uključujući i osudu Južnoafričke komisije za ljudska prava (SAHRC), koja je Malemine reči okarakterisala kao govor mržnje i podsticanje na nasilje.

Kontroverzna pesma i nasilje na farmama

Malema i članovi njegove stranke EFF često pevaju pesmu "Kill the Boer" ("Ubij belog farmera"), koja je nastala u vreme borbe protiv aparthejda. Iako su sudovi u Južnoafričkoj Republici ranije presudili da to ne predstavlja govor mržnje, u kontekstu današnje političke situacije i porasta nasilja na farmama, ove reči dobijaju na težini.

Policijski izveštaji iz Južnoafričke Republike ne navode rasu ni žrtava ni počinilaca, ali je poznato da belci, potomci holandskih doseljenika – Afrikaneri, i dalje drže većinu poljoprivrednog zemljišta. Tokom protekle godine, zabeleženo je 44 ubistava na farmama, od čega je osam žrtava bilo registrovano kao farmeri.

Te brojke se koriste u političkoj debati – jedni ih vide kao dokaz ciljanog nasilja prema belcima, dok drugi tvrde da nema konkretnih dokaza o sistematskom progonu.

Malemin politički uspon i pretnja vlasti

Julius Malema je godinama unazad oštar politički protivnik vladajućeg Afričkog nacionalnog kongresa (ANC), iz kojeg je izbačen 2012. godine. Nakon toga je osnovao Economic Freedom Fighters (EFF), koja je brzo privukla veliki broj mladih i nezadovoljnih birača, posebno među siromašnim stanovništvom. Njegove crvene beretke i agresivna retorika postali su simbol njegove političke platforme.

Pred predstojeće parlamentarne izbore 2024. godine, Malema je pojačao retoriku, pozivajući da Južnoafrička Republika raskine odnose sa Izraelom, Sjedinjenim Američkim Državama i drugim zapadnim zemljama. S obzirom na to da vladajući ANC gubi podršku, a opozicija je razjedinjena, Malema i EFF bi mogli igrati ključnu ulogu u formiranju nove vlasti – možda čak i kao jezičak na vagi.