4
Zbornik "Zlatovez vremena tkala je Jefimija" objavljen je nedavno u izdanju Udruženja "Alia Mundi".
Zbornik „Zlatovez vremena tkala je Jefimija“ posvećen je obeležavanju 620 godina od smrti prve srpske pesnikinje Jefimije. Ova antologija, koju je uredila dr Ana Stjelja, okuplja više od 150 autora iz Srbije, regiona i sveta, koji su odali poetski omaž monahinji, vlastelinki i začetnici srpske ženske književnosti. Naslovne korice krasi originalni umetnički rad, akrilik Vesne Nešković.
„Između molitve i stiha, Jefimija je pronašla put ka večnosti. Njen zlatovez reči i danas nas podseća da je tišina najsvetiji oblik poezije“. Tim podsećanjem započinje zbornik „Zlatovez vremena tkala je Jefimija“, jedinstven poetski omaž prvoj srpskoj pesnikinji i jednoj od najznačajnijih žena srednjovekovne kulture. koji je i svedočanstvo koliko njeno delo i danas inspiriše književno stvaralaštvo. Projekat, prema rečima urednice, doprinosi očuvanju kulturnog nasleđa, jača svest o ženskoj književnoj tradiciji i uspostavlja most između srednjeg veka i savremene književne scene.
Rođena kao Jelena Mrnjavčević u 14. veku, Jefimija je bila srpska vlastelinka, monahinja, pesnikinja i jedna od prvih poznatih žena autora u srpskoj književnosti. Kao supruga despota Uglješe Mrnjavčevića, doživela je tragediju. Izgubila je sina, što ju je odvelo u monaštvo. Najpoznatije tekstove – Pohvalu knezu Lazaru i Pohvalu svetom Simeonu – izvezla je na tkanini, stvarajući jedinstveni spoj umetnosti i pismenosti.
Jefimija se smatra prvom srpskom pesnikinjom i jednom od najvažnijih figura ženskog stvaralaštva u našoj istoriji. Njeni radovi predstavljaju vrhunac srednjovekovne književne duhovnosti i umetnosti vezilja. Istovremeno, simbolizuje ženski glas u epohi u kojoj su žene retko ostavljale pisani trag. Jefimija je svojim delom postavila temelje ženske pismenosti, religijske književnosti i ženske autorske prisutnosti u srpskoj kulturi, te je preteča svih potonjih srpskih književnica.
U zborniku je zastupljeno 150 autora. Među njima su: Jelena Trajković, Dušan Stojković, Zvonimir Nemet, Anka Stanojčić, Jelena Jovanović Jov, Anđa Šušić, Aleksandar Mijalković, Sanja R. Petrović, Ana Šarčević, Snežana Ćurčić, Jelena Mačak, Ljutomir Rundić, Sandra Krstić, Gordana Opalić, Slađana Belko, Slavica Agić, Ljiljana Mačkić, Danijela Veljković…