Nova stalna postavka u obnovljenom Konaku kneza Miloša

Konak je podigao knez Miloš 1831. godine u Topčideru kao svoj dvor. Danas je zaštićeno kulturno dobro od izuzetnog značaja i depandans Istorijskog muzeja Srbije.Stalna postavka pružiće posetiocima jedinstvenu priliku da vide brojne originalne predmete koji su pripadali voždu Karađorđu, knezu Milošu i njegovim naslednicima, kao i primerke naoružanja znamenitih ustanika – Hajduk Veljka, Tanska Rajića, Pop Luke Lazarevića, Janka Katića, Petra Dobrnjca i drugih, navodi se u saopštenju Istorijskog muzeja Srbije.

Svojim značajem i estetikom među eksponatima se izdvajaju Karađorđeva zastava i izvanredni primerci njegovog ličnog naoružanja i opreme (jatagan belosapac, pištolj kremenjak, tzv. ledenica, fišeklija sa prikazima Svetog Đorđa i Svetog Dimitrija), dolama kneza Miloša i odeća kneza Mihaila Obrenovića u kojoj je ubijen u atentatu Košutnjaku 1868. godine.

Stalna postavka nastoji da prikaže borbe za konačno oslobođenje od viševekovne osmanske vlasti u Prvom i Drugom srpskom ustanku, napore i iskušenja njihovih pokretača i voždova, rodonačelnika novovekovnih srpskih dinastija Karađorđa Petrovića i Miloša Obrenovića, kao i značaj i zasluge njegovih naslednika iz dinastije Obrenović u drugoj polovini 19. veka, kada je nakon sticanja samostalnosti obnovljena kraljevina 1882. i nastavljeno jačanje moderne srpske države.U prizemlju Konaka, nakon uvodnog opisa položaja i načina života Srba i drugog nemuslimanskog stanovništva u Osmanskom carstvu, prikazan je Prvi srpski ustanak, kao i događaji i međunarodne okolnosti koje su mu prethodile.U ovom delu su predstavljene najznačajnije bitke Karađorđevih junaka: pobede na Mišaru i Deligradu, oslobođenje Beograda 1806, bitke na Čegru, Varvarinu i Loznici, ali i odnos velikih sila prema Ustanku i njegov slom.

Sprat Konaka je posvećen događajima Drugog srpskog ustanka i predvodniku ustanika Milošu Obrenoviću, tvorcu moderne srpske države, njegovom učvršćivanju na vlasti, dobijanju autonomije i sukobima sa ustavobraniteljskom opozicijom.U prostorijama na spratu su prezentovani i Miloševa supruga kneginja Ljubica i vladarski naslednici iz dinastije: knez Mihailo, kralj Milan i kralj Aleksandar Obrenović, čijim ubistvom 1903. u Majskom prevratu, ova dinastija silazi sa istorijske scene.

Na spratu se nalazi orijentalna soba za razgovor i odmor, tzv. Divanhana, i rekonstrukcija prvobitnog enterijera sobe kneza Miloša Obrenovića.Postavku upotpunjuju originalna platna poznatih slikara poput Paje Jovanovića, Veljka Stanojevića, Đure Jakšića, Petra Ranosovića, Božidara Prodanovića i portreti kneza Miloša, dela Uroša Kneževića, Pavela Đurkovića i Jozefa Grandauera.

Svojom strukturom, neoklasicističkim elementima na fasadama i unutrašnjom dekoracijom u stilu "turskog baroka", Konak spada u reprezentativne rezidencije kakve su se u to vreme podizale širom Osmanskog carstva.Tipično za bogate privatne rezidencije, i ova građevina je glavnom fasadom okrenut ka vrtu, tj. Topčiderskom parku, koji, kao prvi planski uređen park u Srbiji, u drugoj polovini 19. veka postaje omiljeno beogradsko izletište.Ispred Konaka se nalazi čuveno stablo platana, spomenik prirode, koje je zasađeno u vreme Obrenovića. Po lepoti i dimenzijama spada među najlepša i najveća u Evropi i predstavlja jedan od najznačajnijih istorijskih i hortikulturnih spomenika Beograda.Stalna postavka je realizovana pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture i informisanja Republike Srbije.Autori izložbe su Vladimir Merenik, Katarina Mitrović i Dragana Vidović. Saradnici su Boris Marković, Lidija Bogdanović, Vesna Dragović Pop-Lazić i Slađana Bojković. Dizajnerka izložbe je Izabela Martinov Tomović.Konak je otvoren svakog radnog dana sem ponedeljka od 10 do 17 časova. Stručna vođenja kustosa Borisa Markovića će se od 26. juna održavati svake subote od 12 sati.Zbog ograničenog broja mesta, dolazak je neophodno zakazati na telefon 064/ 858-1295.Konak se nalazi u Bulevaru patrijarha Pavla 2 i do njega se može doći tramvajem br. 3 ili autobusima br. 49 i 94.