Rat stiže u naš komšiluk? Amerikanci dolaze u ključnu bazu na Crnom moru dok Iranci prete napadima

Rumunski parlament je 11. marta velikom većinom glasova – 272 za i 18 protiv – podržao privremeno raspoređivanje američkog osoblja i opreme, nakon što su plan već odobrili Vrhovni savet za nacionalnu odbranu i predsednik države Nikušor Dan. Raspoređivanje bi trebalo da traje do 90 dana, a svako eventualno produženje zahteva novu političku saglasnost u Rumuniji, prenosi Intellinews.

Prema dostupnim informacijama, u Rumuniju bi trebalo da stigne oko 500 američkih vojnika, zajedno sa bespilotnim letelicama, avionima za dopunu goriva u vazduhu i sistemima za satelitsku komunikaciju. Rumunske vlasti insistiraju da je oprema „nekinetička“, odnosno da nije naoružana i da ima isključivo nadzornu i logističku funkciju, navodi Newsweek.

Predsednik Nikušor Dan objasnio je da će američke snage koristiti baze Mihail Kogalničanu i Kampija Turzii, gde će biti raspoređeni avioni za dopunu goriva, oprema za nadzor i komunikacioni sistemi povezani sa protivraketnim štitom u Deveseluu. Ovaj potez uklapa se u širi okvir strateškog partnerstva Rumunije i Sjedinjenih Američkih Država, kao i u bezbednosnu saradnju unutar NATO-a, piše Intellinews.

Ključna NATO baza na Crnom moru

Posebno važnu ulogu u planu ima vazduhoplovna baza Mihail Kogalničanu, koja se nalazi u blizini grada Konstance na obali Crnog mora. Ta baza je jedna od najvažnijih vojnih tačaka NATO-a u istočnoj Evropi i služi kao logistički i operativni centar za operacije u regionu.

Baza se koristi za vojne misije povezane sa Ukrajinom i istočnom Evropom, ali i za tranzit trupa i opreme prema Bliskom istoku. Nakon početka rata u Ukrajini 2022. godine njen značaj je dodatno porastao, jer predstavlja ključni element jačanja istočnog krila NATO-a.

Rumunija je u poslednjim godinama uložila milijarde evra u modernizaciju ovog kompleksa kako bi ga pretvorila u jednu od najvećih NATO baza u Evropi. Nakon proširenja, baza može da primi i do 10.000 vojnika zajedno sa članovima njihovih porodica.

Kompleks uključuje veliku vojnu pistu za borbene i transportne avione, skladišta za gorivo i opremu, komandne centre, kasarne i razvijenu logističku infrastrukturu, što omogućava brzo raspoređivanje snaga u kriznim situacijama.

Širenje rata sa Iranom

Odluka Rumunije dolazi u trenutku kada se sukob između SAD i Irana širi regionom Bliskog istoka. Nakon zajedničkih američko-izraelskih napada krajem februara, Iran je pokrenuo talas odmazde napadima raketama i dronovima na američke baze i saveznike u regionu, uključujući države Persijskog zaliva, Tursku i Kipar, prenosi National Interest.

Iako su mnogi projektili presretnuti zahvaljujući američkoj vazdušnoj nadmoći i protivraketnoj odbrani saveznika, Teheran i dalje raspolaže značajnim kapacitetima za napade i pokušava da proširi front sukoba i izvrši pritisak na američke partnere.

Moguće posledice za Evropu

Analitičari upozoravaju da bi raspoređivanje američkih snaga u Rumuniji moglo da postane presedan za šire angažovanje NATO-a ukoliko sukob sa Iranom dodatno eskalira. Jedan od scenarija predviđa produženje misije i dodatno jačanje istočnog krila Alijanse, dok drugi podrazumeva povlačenje snaga nakon smirivanja situacije i eventualnog otvaranja diplomatskih kanala, navodi Washington Examiner.

U međuvremenu su iranski zvaničnici zapretili rekavši da bi i vojne baze u Evropi mogle da postanu legitimne mete.

Za sada, Bukurešt poručuje da je reč o privremenoj meri koja ima za cilj jačanje bezbednosti saveznika i logističku podršku američkim operacijama, bez direktnog uključivanja Rumunije u rat na Bliskom istoku.