Pećina u Šumadiji koja krije tajnu o tome kako su živeli prvi ljudi na Balkanu

Risovačka pećina kod Aranđelovca jedno je od najvažnijih arheoloških i paleontoloških nalazišta u ovom delu Evrope. Naučnici je sa pravom nazivaju podzemnim muzejom paleolita.

Risovačka pećina - dom neandertalaca

Ova pećina krije tajnu o životu prvih ljudi na Balkanu, a u nastavku pogledajte zašto je to tako.

Risovača je jedna od nekoliko pećina na celom Balkanu za koje je potvđeno da su bile stanište pračoveka, neandertalca. Procenjuje se da su ti ljudi tu živeli pre oko 50.000 godina, tokom poslednjeg ledenog doba. Zanimljivo je da u pećini nisu pronađeni skeleti samih ljudi jer je ulazni deo pećine, gde su najviše boravili, uništen prilikom rada kamenoloma 1950. godine, pre nego što su arheolozi stigli da reaguju. Ali i pored toga, dokaza da su bili tu svakako ne manjka.

Dokazi o načinu života prvih Balkanaca

U pećini su pronađeni materijalni dokazi, tj. artefakti koji svedoče o tome kako su ti prvi ljudi funkcionisali. Otkriveni su listoliki nož, šiljak, koštani bodež, dleta i glačala. Ti alati od kamena i kostiju dokazuju da je risovački čovek bio inteligentno biće, vešt lovac koji je pravio oruđa sa jasnom svrhom - za lov i obradu kože i krzna.

Posebno je značajan listoliki nož od kremena, kao i koštana šila i dleta. Ti predmeti se danas čuvaju u Narodnom muzeju u Aranđelovcu, koji ove godine obeležava 45 godina postojanja, i predstavljaju krunski dokaz o inteligentnoj i svrsishodnoj obradi alata za lov i obradu kože.

Tragovi vatre

Pronađeni su i ostaci ognjišta, što potvrđuje da su ovi rani ljudi kontrolisali vatru, koristili je za grejanje, pripremu hrane i zaštitu od zveri.

Životinje iz ledenog doba

Pored ljudskih tragova, u pećini je pronađeno oko 8.500 fosilnih ostataka životinja koje su tada lutale Šumadijom, uključujući pećinskog medveda, mamuta, runastog nosoroga, stepskog bizona i pećinskog lava, što dokazuje da je Šumadija u tom periodu imala klimu nalik današnjoj sibirskoj stepi. Lov na te velike životinje zahtevao je organizaciju i planiranje, što dodatno baca svetlo na društveni život neandertalaca.

Danas se u pećini nalazi i replika u prirodnoj veličini koja prikazuje porodicu risovačkog čoveka okupljenu oko vatre, kako obavlja svakodnevne poslove, što posetiocima direktno dočarava naučna saznanja o njihovom životu.

Glavni kanal pećine koji je uređen za turističke posete iznosi 187,5 metara, ali speleolozi procenjuju da sa neistraženim bočnim kanalima ceo sistem može biti dug i više stotina metara.