Naučnik tvrdi da na planeti živi mnogo više ljudi nego što mislimo: Zvanično nas ima 8,2 milijardi, ali nezvanično...

Prema većini zvaničnih procena, na planeti danas živi oko 8,2 milijarde ljudi. Međutim, nova studija objavljena u časopisu Nature Communications dovodi u pitanje tačnost tih brojki. Autor istraživanja, Josias Lang Riter, postdoktorski istraživač na Univerzitetu Aalto u Finskoj, tvrdi da su ruralna područja širom sveta ozbiljno potcenjena u globalnim bazama podataka o stanovništvu.

Kako navodi Lang Riter, analiza je pokazala da je broj ljudi koji žive u ruralnim oblastima u postojećim bazama podataka potcenjen između 53 i čak 84 procenta, u zavisnosti od korišćenog izvora i perioda posmatranja. To je, prema njegovim rečima, iznenađujući rezultat, jer se upravo ti podaci već decenijama koriste u hiljadama naučnih radova i služe kao osnova za donošenje političkih i ekonomskih odluka, a da njihova preciznost nikada nije sistematski proverena.

Postavlja se pitanje kako uopšte proveriti tačnost globalnih procena broja stanovnika. Lang Riter je, zahvaljujući svom iskustvu u oblasti upravljanja vodnim resursima, posegnuo za neuobičajenim, ali vrlo konkretnim izvorom podataka. Analizirao je informacije prikupljene tokom izgradnje brana u ruralnim područjima, ukupno oko 300 projekata u 35 zemalja, u periodu od 1975. do 2010. godine.

Izgradnja brana podrazumeva potapanje velikih površina, zbog čega se stanovništvo mora preseliti. Upravo zato se broj ljudi pogođenih takvim projektima obično precizno evidentira, jer kompanije koje grade brane isplaćuju odštetu raseljenima. Za razliku od globalnih statistika, ovi lokalni podaci predstavljaju detaljan, terenski popis stanovništva koji nije opterećen administrativnim granicama ili procenama. Lang Riter je ove podatke dodatno ukrstio sa satelitskim snimcima i prostornim analizama, a zatim ih uporedio sa globalnim bazama kao što su WorldPop, LandScan, GHS POP i druge.

Jedan od glavnih razloga za ovakva odstupanja, smatraju autori studije, leži u činjenici da mnoge zemlje nemaju dovoljno resursa za precizno prikupljanje podataka, dok su udaljena ruralna područja često teško dostupna popisivačima. Ako su ruralne zajednice sistematski potcenjene, posledice mogu biti ozbiljne, jer se popisi stanovništva koriste za raspodelu javnih sredstava, planiranje infrastrukture i donošenje razvojnih politika.

Ipak, istraživanje nije naišlo na jednoglasno prihvatanje u naučnoj zajednici. Demograf Stjuart Gitel Basten sa Univerziteta nauke i tehnologije u Hongkongu izjavio je za New Scientist da bi veća ulaganja u prikupljanje podataka o ruralnom stanovništvu svakako bila korisna, ali da je ideja da na Zemlji živi nekoliko milijardi ljudi više nego što se veruje krajnje malo verovatna. Prema njegovim rečima, takvo otkriće bi predstavljalo jednu od najvećih demografskih vesti u modernoj istoriji i bilo bi u suprotnosti sa decenijama rada zasnovanog na brojnim nezavisnim izvorima podataka.

Greške su neminovne kada se pokušava prebrojati čovečanstvo u celini i moguće je da manji broj ljudi izmakne statistici. Međutim, razlika od nekoliko miliona, a naročito nekoliko milijardi, značila bi temeljno preispitivanje našeg razumevanja ljudske naseljenosti na planeti. Za takav zaokret, naučnicima će biti potrebni dodatni dokazi i nezavisne potvrde, pre nego što se postojeći demografski modeli dovedu u pitanje.