Mrežama se deli zanimljiva karta Evrope, a tiče se nekretnina: Čudno je što je Srbija na nivou Italije, ali Crna Gora ispade ubedljivo najgora

Evropska stambena kriza pokrenula je brojna pitanja, od kojih se jedno tiče stepena u kojem se postojeći stambeni fond zapravo koristi za stalni život. Ova mapa prikazuje situaciju u zemljama Evrope, praveći razliku između stanova koje stanovnici koriste kao svoje domove i praznih stanova, jedinica za kratkoročni zakup, vikendica i stanova koji se koriste u sezonske ili privremene svrhe... Što u ovom kontekstu smanjuje i pristupačnost i dostupnost stanovanja za stalne stanovnike.

Prema pisanju portala Geozofija, analiza se zasniva na podacima Eurostata i nacionalnih statističkih zavoda, prvenstveno zasnovanim na podacima popisa stanovništva i domaćinstava iz 2021. godine. Prema metodologiji Eurostat-a, naseljeni konvencionalni stanovi se definišu kao stanovi koji služe kao uobičajeno mesto stanovanja jedne ili više osoba u vreme popisa.

Sever i jug

Prema rezultatima, na nivou Evropske unije, približno 80% stambenog fonda koristi se kao uobičajeni smeštaj, dok preostalih 20% čine prazni stanovi, vikendice i stanovi koji se koriste u sezonske ili druge svrhe. Na nivou zemalja, udeo stambenog fonda koji se koristi za stalni život značajno varira širom Evrope, u rasponu od približno 55% do 95%, sa izraženim regionalnim razlikama.

Sa regionalne perspektive, zemlje u zapadnoj, centralnoj i severnoj Evropi beleže najveći udeo konvencionalnih stanova koji se koriste kao uobičajeni smeštaj. U ovim zemljama, više od 80% stambenog fonda koristi se za stalni život, čak preko 90% u Holandiji, Luksemburgu, Velikoj Britaniji, Norveškoj i Nemačkoj.

Ove brojke odražavaju relativno efikasne stambene i poreske politike i ukazuju na to da se stambeni fond uglavnom koristi za svoju primarnu namjenu – stanovanje.

Nasuprot tome, zemlje južne i jugoistočne Europe beleže znatno niže udele, s manje od 70% stambenog fonda koji se koristi kao uobičajeno prebivalište.

To je uglavnom rezultat razvijenog turističkog sektora, velike rasprostranjenosti vikendica i kratkoročnih iznajmljenih jedinica, kao i stambene i poreske politike koje nisu dovoljno ublažile uticaj turizma na tržišta stanova. Na primer, u Portugalu se 69% stambenog fonda koristi kao uobičajeni smeštaj, dok preostalih 31% čine vikendice (19%) i prazni stanovi (12%).

Situacija je najizraženija u Crnoj Gori, gde se samo 55% stambenog fonda koristi za stalni život, i u Hrvatskoj, gde taj udeo iznosi 60%.

Situacija u našem regionu

Crna Gora nalazi se na dnu tabele, ali cela Jugoistočna Evropa se ističe kao regionalni autsajder, beležeći neke od najnižih udela konvencionalnih stambenih objekata koji se koriste kao uobičajeni smeštaj. Osim Crne Gore, i u Hrvatskoj, Severnoj Makedoniji i Albaniji se manje od 70% stambenog fonda koristi za stalni život.

Konkretno, u Hrvatskoj 60%, u S. Makedoniji 63, u Albaniji 67 - poređenja radi, u Grčkoj je 65%, u Italiji 73, u Sloveniji 81, u Francuskoj 82...

Zanimljivo je da je Srbija na istom nivou kao Italija - 73% - ali teško je reći da li je to dobro ili loše, budući da znamo da po turističkim potencijalima nismo ni blizu, ali to nije jedini faktor.

Ovaj obrazac odražava kombinaciju faktora, uključujući snažan turistički pritisak, visoku rasprostranjenost vikendica i specifične strukturne karakteristike tržišta stanovanja u regionu. U nekim zemljama Jugoistočne Evrope, izveštaji su istakli ranjivosti vezane za investicije u nekretnine i nezakonite finansije.