„Čiji je Ruđer Bošković“: Novi etnički spor između Hrvata i Srba

Italijanima poznat i kao Ruggiero Giuseppe Boscovich, ili na engleskom kao Roger Joseph Boscovich, izneo je jedan zakon koji upravlja prirodnim silama, preteču atomske teorije, i dokazao nepostojanje atmosfere na Mesecu, prenosi "N1".Dubrovnik je bio poznat kao Ragusa kada se Bošković rodio u samoupravnoj republici 1711. Majka mu je bila Italijanka pa je s 14 godina otišao u Rim kako bi nastavio školovanje, a zatim i karijeru.“Ali identitet i poreklo njegovog oca sada su dovedeni u pitanje, što još jednom dokazuje da je pripisivanje mesta ljudima trnovit posao na Balkanu, gde identitet može biti i promenjiv i vrlo emotivan. Uopšteno, verski izbori i opredjeljenja napravljeni vekovima unazad su očvrsnuli u etnički identitet: katolici u Hrvate, pravoslavci u Srbe, a bosanski Muslimani u Bošnjake”, pojašnjava autor teksta Džulijan Borger.Nikola Bošković bio je dubrovački trgovac iz sela Orahov Do, u planinama koje se nadvijaju nad Dubrovnikom. To selo sada se nalazi u Republici Srpskoj, bosanskohercegovačkom entitetu dominantno naseljenom etničkim Srbima.“Separatistički lideri tog entiteta žele izgraditi svoj aerodrom u Trebinju, nedaleko od Orahova Dola, a žele ga nazvati po Ruđeru Boškoviću. Njihov argument je da su Nikola Bošković i njegov klan bili Srbi pre nego što su prešli na katoličanstvo”, dodaje Borger.Srpski naučnici tvrde da je Nikolino preobraćenje učinjeno kako bi se mogao „oženiti u katoličku porodicu“ u Dubrovniku ili kako bi nastavio svoju karijeru, te stoga nije promenilo suštinski srpski identitet porodice.Bivši predsednik Srbije Boris Tadić opisao je Boškovića kao “srpskog katolika”.Danilo Kovač, istoričar sa Univerziteta Sapienca u Rimu, rekao je za "Gardijan" da kada se razmatra pitanje Boškovićevog etničkog porekla, “ključno je priznati da je koncept nacionalnog identiteta imao različita značenja u vreme njegovih predaka”.Domagoj Vidović, s Instituta za hrvatski jezik i jezikoslovlje koji je istraživao Orahov Do, rekao je:“Stric Ruđera Boškovića bio je katolički sveštenik don Ilija Bošković. Sve do početka 20. veka u Orahovu Dolu nije živeo nijedan pravoslavac. Katoličko poreklo Boškovića seže više od 400 godina u prošlost. O tome postoje dokazi u biskupijskim izveštajima, maticama i popisima stanovništva”.Natezanje oko proslavljenih bivših stanovnika nije ništa novo, komentariše Borger. Srbija je 2006. godine, nastavlja, beogradski aerodrom nazvala po Nikoli Tesli, legendarnom naučniku i ocu elektrotehnike. Tesla je po nacionalnosti Srbin rođen u selu Smiljan, koje se tada, sredinom 19. veka, nalazilo na vojnoj krajini Austro-Ugarske, a današnje Hrvatske.“Iako jedva da je kročio u današnju Srbiju, Beograd smatra Teslu svojim. Njegov se pepeo nalazi u beogradskom muzeju, a Srpska pravoslavna crkva vodi kampanju da se premesti u crkvu, uprkos njegovom odvojenom pogledu na veru. Srbija se gorko bunila kada je Hrvatska stavila njegov lik na svoje kovanice od 50, 20 i 10 centi kada se pridružila eurozoni početkom godine”, podseća autor.Narodna banka Srbije saopštila je za agenciju Frans Pres da time Zagreb “uzurpira kulturnu i naučnu baštinu srpskog naroda”.Tesla, koji je postao američki državljanin, verovatno bi bio zgrožen tim argumentima, smatra Borger.“Jednako sam ponosan na svoje srpsko poreklo i na svoju hrvatsku domovinu. Živeli svi Jugosloveni”, rekao je jednom.Na kraju pojašnjava još jednu dimenziju cele priče.“U Bosni, pitanje Trebinja ima još jednu dimenziju, nastojanje bosanskih srpskih nacionalista i njihovog separatističkog vođe Milorada Dodika da ojačaju autonomiju Republike Srpske. Projekat su do sada blokirali hrvatski i bošnjački članovi zajedničkog Predsedništva BiH”, dodaje bez ulaska u detalje.Bonus video: Izložba Lavirint devedesetih