Danska vojska u pripravnosti: Dobili naređenje da se bore ako SAD izvrše invaziju na Grenland

Kako prenosi danski list Berlingske, pozivajući se na potvrde Komande odbrane Danske i Ministarstva odbrane, vojska ima stalna naređenja da se suprotstavi svakom oružanom pokušaju zauzimanja Grenlanda - uključujući i onaj koji bi došao iz Sjedinjenih Američkih Država - na osnovu kraljevskog dekreta iz doba Hladnog rata koji je i dalje na snazi.

Nakon što je Bela kuća kasno u utorak ponovila da vojna akcija radi preuzimanja Grenlanda - poluautonomne teritorije pod suverenitetom Danske - i dalje „ostaje opcija“, Kopenhagen je potvrdio da su danski vojnici dobili instrukcije da se bore, što bi dovelo do direktnog oružanog sukoba između NATO saveznika.

Direktiva iz 1952. godine, doneta kako bi se sprečilo da Danska ikada više bude zatečena kao tokom nacističke okupacije u Drugom svetskom ratu, nalaže danskim snagama da odmah stupe u borbu ukoliko nacionalna teritorija ili danski vojnici u inostranstvu budu napadnuti - čak i bez formalne objave rata.

U naredbi se navodi da jedinice „bez odlaganja moraju započeti borbu, bez čekanja dodatnih naređenja“, te da su dužne da nastave otpor kako bi se dobilo vreme za širu mobilizaciju. Pravilo takođe obavezuje policiju da podrži vojsku u suzbijanju unutrašnje saradnje sa neprijateljem i zahteva od pripadnika garde da se odmah jave na dužnost, piše Euraktiv.

Zakon dodatno propisuje da danski vojnici ne smeju da poštuju naređenja „vlasti koje su zarobljene ili na drugi način onesposobljene od strane neprijatelja“.

Kasno u utorak, Bela kuća je ponovila da je preuzimanje Grenlanda „pitanje nacionalne bezbednosti“, uz poruku da je „korišćenje američke vojske uvek opcija koja stoji na raspolaganju vrhovnom komandantu“.

Ova izjava usledila je nakon zajedničkog apela sedam evropskih zemalja - Francuske, Nemačke, Italije, Poljske, Španije, Velike Britanije i Danske - koje su pozvale Vašington da poštuje suverenitet Grenlanda. Francuski predsednik Emanuel Makron kasnije je za francusku televiziju izjavio da ne može da zamisli scenario u kojem Sjedinjene Države krše suverenitet Grenlanda.

U sredu je Pariz saopštio da zajedno sa saveznicima, pre svega Nemačkom i Poljskom, radi na planu delovanja u slučaju da SAD sprovedu svoje pretnje, izjavio je francuski ministar spoljnih poslova Žan-Noel Baro, prenosi Rojters.

Američki državni sekretar Marko Rubio pokušao je da ublaži retoriku, rekavši pred zakonodavcima da bi Vašington radije kupio Grenland nego što bi ga preuzeo silom, navodi Wall Street Journal.

Sjedinjene Države i Danska imaju sporazum o odbrani iz 1951. godine koji Amerikancima daje širok vojni pristup Grenlandu. Tokom Hladnog rata SAD su na ostrvu imale do 50 vojnih baza i radarskih stanica. Danas je ostala samo jedna - svemirska baza Pitufik - u kojoj je raspoređeno oko 150 američkih vojnika.