"Upoznajte i bogove i demone": 70 godina Udruženja književnih prevodilaca

"Kao Helen što je bio familijaran sa celom vaseljenom: i sa bogovima i sa demonima, s vodama i valovima, i prevodilac treba da je familijaran sa svim umetničkim lepotama i odlikama oba jezika. Takav prevodilac daće kvalitetan prevod", govorio je Miša Đurić, jedan od najvećih srpskih filologa, prevodilaca, filozofa i omiljenih profesora generacija i generacija studenata.Upravo je Miloš N. Đurić bio jedan od osnivača Udruženja književnih prevodilaca Srbije 1951. godine, u kući Milana Piroćanca u Beogradu, na čuvenoj adresi - Francuska 7.

Temelje ovom udruženju, koje slavi 70. rođendan, pored Đurića, postavila je grupa književnih prevodilaca, koji su se svojim darom i radom istakli pre Drugog svetskog rata. Bili su to i Živojin Simić, Božidar Marković, Vera Stojić, Borivoje Nedić, Jelisaveta Marković, Petar Mitropan, Mihajlo Đorđević, Raško Dimitrijević i Luka Semenović.- U trenucima kada se, na svoju 70-godišnjicu, osvrće unazad i gleda unapred, Udruženje ima, uprkos veoma delikatnom trenutku, razloga za zadovoljstvo, jer se rukovodstvo, na čelu s predsednikom Duškom Paunkovićem, izborilo za poboljšanje materijalnog statusa samostalnih umetnika - priča za Nova.rs potpredsednik ovog udruženja, i nagrađivani književni prevodilac s francuskog i engleskog jezika Vladimir D. Janković.Posle smrti Miše Đurića 1969. godine utemeljena je nagrada koja nosi njegovo ime. To je i najvažnija nagrada koju Udruženje književnih prevodilaca dodeljuje svake godine, a pre neki dan laureati ovog značajnog priznanja postali su, pored našeg sagovornika za prevod dela "Beren i Lutijena" Dž. R. R. Tolkina, i Maja Anastasijević (prevod proze Regine Šer "Bog stanuje u Vedingu") i Marina Adamović Kulenović, za prevod "Nasleđa Rima. Evropa i Mediteran 400. – 1000." Krisa Vikama. Ovo udruženje od 1987. dodeljuje i Nagradu za životno delo, kao i priznanja koje nose imena velikih prevodilaca: Jovana Maksimovića, Radoja Tatića, Mihajla Đorđevića, Aleksandra Spasića, Gordane Todorović, Branka Jelića, Ljubiše Rajića i Matilde Trifunović.Međutim, u UKPS-u, koje je danas član evropske asocijacije nacionalnih književno-prevodilačkih udruženja CEATL, ima i razloga za nezadovoljstvo:- Književni prevodioci su, kao po nekoj definiciji, nezadovoljni materijalnim vrednovanjem njihovog stvaralačkog rada, pa čak i nominalnim priznanjem njihovog stvaralačkog čina. Osim subjektivnih, tu je još jedan, objektivan činilac koji pogoduje nepovoljnoj klimi: restriktivni ambijent koji nam je nametnuo poseban režim života diktiran uzusima pandemijskog bitisanja - navodi Janković.

Osim neprestane borbe za prava književnih prevodilaca, najvažnije obeležje Udruženja književnih prevodilaca Srbije, prema rečima našeg sagovornika, jeste časopis "Mostovi", koji u kontinuitetu izlazi još od 1970. godine. Ali, i Beogradski prevodilački susreti, koji se održavaju po 46. put. Za sutra je putem Zuma zakazano "Prevodadžisanje", a dan kasnije, preko iste platforme, "Prevođenje književnosti za decu".- U poslednjih desetak godina, BEPS se preobrazio u moderan sabor književnih prevodilaca, kojima je ova manifestacija prilika da razgovaraju, da se sretnu sa srpskim autorima koje prevode na svoje jezike, i provedu nekoliko dana u Beogradu i Srbiji kao ljudi sa svih meridijana koji su svoje kulture oplemenili plodovima srpske, a srpsku kulturu svojim darom i posvećenošću - zaključak je Vladimira D. Jankovića.Bonus video:Andrićevi znakovi u Beogradu

video-cdn src="https://best-vod.umn.cdn.united.cloud/stream?asset=sortiandriceviznakoviubeograduam-novas-worldwide&stream=hp1400&t=0&player=m3u8v&sp=novas&u=novas&p=n0v43!23t001" video-id="2122926"]