Scena na srpskom jeziku u holivudskom klasiku i posle 84 godine izaziva jezu

Ta interpretacija više pripada domenu filmske fikcije nego istorijske stvarnosti, ali je duboko utisnuta u vizuelni i simbolički identitet filma.

U srcu priče nalazi se labavo i netačno tumačenje legende o Jovanu Nenadu, kao i narativ o seljacima koji su, posle ropstva, navodno skliznuli u veštičarenje i kult đavola. Taj motiv služi kao podloga za priču o Ireni, Srpkinji koja je uverena da potiče od rase ljudi čiji se pripadnici, usled seksualnog uzbuđenja, pretvaraju u mačke. Upravo ta ideja pretočena je u jedno od najuticajnijih ostvarenja ranog holivudskog horora.

Zaplet počinje u zoološkom vrtu njujorškog Central parka, gde Irena Dubrovna, srpska modna dizajnerka, skicira crnog pantera. Tamo upoznaje mornaričkog inženjera Olivera Rida, koji joj prilazi i započinje razgovor. Nakon kratkog susreta, ona ga poziva na čaj u svoj stan, čime se uspostavlja odnos koji će pokrenuti dalji tok radnje.

Dok napuštaju zoološki vrt, kamera se zadržava na jednom od Ireninih crteža – prikazu crnog pantera probodenog mačem. Taj vizuelni motiv već u samom uvodu najavljuje mračnu i simboličku dimenziju filma.

U Ireninom stanu, Rid zapaža skulpturu srednjovekovnog konjanika koji na vrhu mača nosi nabodenu veliku mačku. Irena objašnjava da je u pitanju „kralj Jovan od Srbije“, što se u stvari odnosi na cara Jovana Nenada – istorijsku ličnost koja je nakon Mohačke bitke 1526. godine u Banatu proglasila obnovu Srpskog carstva, mada ono nije dugo potrajalo.

Prema legendi koju Irena iznosi, a koja se ne poklapa sa istorijskim izvorima, hrišćansko stanovništvo njenog zavičaja palo je pod vlast Mameluka. Nakon porobljavanja, ti ljudi su, kako priča kaže, postepeno napustili hrišćanstvo i okrenuli se magiji i obožavanju đavola.

U toj verziji događaja, Jovan Nenad je nakon proterivanja Mameluka zatekao „iskvarene“ seljake i naredio njihovo pogubljenje. Samo najlukaviji i najpokvareniji, kako legenda sugeriše, uspeli su da pobegnu u planine i prežive.

Film je po izlasku postigao izuzetan komercijalni i kritički uspeh, a vremenom je stekao i kultni status. Sa relativno skromnim budžetom od oko 140.000 dolara, u prve dve godine prikazivanja zaradio je približno četiri miliona, a kasnije i znatno više, čime je praktično spasao studio koji ga je producirao od finansijskog kolapsa.

Posebno je ostala upamćena čuvena scena sa autobusom, u kojoj Irena progoni Alisu – trenutak koji je ušao u istoriju filma kao primer tehnike poznate pod nazivom „lutonovski autobus“.

Glavnu ulogu tumači Simona Simon, francuska glumica koja je karijeru nastavila u Sjedinjenim Američkim Državama. Olivera Rida igra Kent Smit, dok lik Alise Mur tumači Džejn Rendolf, u to vreme jedna od zapaženijih holivudskih glumica. U manjoj ulozi Srpkinje u restoranu pojavljuje se Elizabet Rasel, dok lik terapeuta tumači Tom Konvej.

Jedan od najupečatljivijih momenata filma odigrava se u restoranu „Beograd“, gde se glavnoj junakinji, potomku takozvanih „ljudi mačaka“, obraća lik koji govori tečnim srpskim jezikom. Taj detalj, neobičan i redak u holivudskim filmovima tog perioda, i danas privlači pažnju gledalaca i filmskih istoričara, jer jasno pokazuje na koji način je srpski identitet uklopljen u egzotizovanu i mitsku viziju ranog Holivuda, piše Srbija Danas.