Prijavljen za nasilje, oružje mu nije oduzeto, imao zakazan pregled kod psihijatra: Da li je masovni ubica Vuk Borilović mogao biti sprečen?

Više državno tužilaštvo u Podgorici 29. decembra prošle godine donelo je odluku u predmetu - prema zvaničnom nalazu Vuk Borilović je pucao iz lovačke puške i ubio deset osoba, od kojih dvoje dece, a kasnije je u okršaju sa policijom i kako su naveli NN licem - “lišen života od zadobijenih povreda u predelu glave i gornje polovine tela, desnog ramena i grudnog koša”.

Kako je utvrdilo tužilaštvo, Borilović je pogođen sa pet metaka, a prvi projektil je ispaljen iz pištolja koji pripada službeniku Uprave policije, dok su preostala četiri ispaljena iz pištolja, koji, kako navodi VDT Podgorica “pripada neidentifikovanom licu”.Još prvog dana mediji su objavili da je na Borilovića navodno tog dana pucao i Nenad Neno Kaluđerović, koji je dva dana kasnije, u svojstvu građanina, dao izjavu tužilaštvu, pišu Vijesti.Specijalno državno tužilaštvo pre dva meseca formiralo je predmet nakon što su advokati porodica stradalih podneli krivičnu prijavu protiv šefova policije na Cetinju i Podgorici zbog “nesavesnog rada u službi”.

Porodice tvrde da je policija gotovo 18 meseci oklevala da Boriloviću oduzme oružje za koje je imao dozvolu, nakon što je početkom 2021. godine prijavljen za "nasilničko ponašanje", kada je napao kolegu iz NP “Lovćen”, te da se to prema zakonskoj proceduri moralo odmah učiniti.“Borilović se lečio u neuropsihijatrijskoj bolnici, sa čim su okrivljeni bili upoznati, tako da su očigledno nesavesno postupali u vršenju službe, iako su bili svesni ili bili dužni i mogli biti svesni, da usled kršenja propisa i očiglednog nesavesnog postupanja i propuštanjem nadzora mogu naneti štetu, čime su doveli do teške povrede prava drugih lica na taj način što su doveli do nezapamćene tragedije”, piše u prijavi koju je u ime porodica oštećenih podnio advokat Zdravko Đukanović.

Motiv zbog kojeg je Borilović sejao smrt u Medovini nije utvrđen. Tog dana, kada se dogodila tragedija, on je imao zakazan lekarski pregled kod neuropsihijatra, a nekoliko dana pre toga odvezao je suprugu i četvoro dece na more.U brojnim otvorenim pitanjima posle tragedije, i dalje je nepoznanica o akciji policije - da li su tog dana boljom i brojnijom reakcijom, ali i rukovođenjem mogli da ublaže razmere masakra.U prvim danima, policija je tvrdila da su prvi poziv o pucnjavi primili u 15.30 časova i da su službenici te institucije na licu mesta bili tri minuta kasnije. Naknadno je u delu medija objavljen listing poziva policiji, u kojem je pisalo da je policija obaveštena već u 15.22 časa.

Policija je naknadno proverom listinga na registrofonu utvrdila i pojasnila da je prvi poziv zaista bio upućen u 15.22 sata i 49 sekundi, te da je sa drugog broja novi poziv evidentiran u 15.28.Još u prvim danima u javnosti je postavljeno pitanje da li su službenici policije, koji su ušli u okršaj sa masovnim ubicom, bili adekvatno opremljeni zaštitnim prslucima, zastarelim modelom pištolja, te da li su reagovali po svim pravilima službe.Policija je saopštila da je “u trenutku prijave upotrebe vatrenog oružja bilo angažovano 12 službenika policije, dok je, naknadno angažovano još 10”.

Porodice muči i pitanje zašto jedinica policije, koja je u to vreme čuvala cetinjski Manastir, nije poslata u obližnju Medovinu i da li se sistem bezbednosti i rukovođenja pokazao tromim jer se specijalna protivteroristička jedinica policije, koja je obučena za ovakve vrste pretnji, nalazi samo u kampu na Zlatici.Pripadnici PTJ u Medovinu su stigli tek kada je ubica usmrćen.

Tragedija ogolila i slabost sistema, MUP tvrdi da ide nabolje

Tragedija na Cetinju, između ostalog, ogolila je višedecenijsku zapuštenost sistema bezbednosti i postupanje u kriznim situacijama.Ministarstvo unutrašnjih poslova i Uprava policije u odgovoru “Vijestima” tvrde da je pripremljen Nacrt Instrukcije o procedurama postupanja policije u kriznim situacijama, kojom se detaljno uređuje procedura postupanja kako bi se “obezbedio organizovaniji i efikasniji odgovor u rešavanju ovakvih kriznih situacija, zaštitili životi i bezbednost građana”.

Navode da je sačinjen i Nacrt instrukcije o procedurama postupanja policije u situacijama sa aktivnim strelcem i dostavljen nadležnom ministartvu na dalju nadležnost.“Uprava policije je tokom 2023. godine, shodno zaključcima Vlade, otpočela sa kontinuiranim i intenzivnim obukama uniformisanih sastava policije na nivoima sektora i odeljenja u oblastima praktičnog postupanja u realnom situaciji i obuka gađanja koje se sporovode na Policijskoj akademiji”, tvrde iz MUP/UP, priznajući da su obuke prethodnih godina sprovođene u kontinuitetu uz podršku međunarodnih partnera ali samo kada je reč o pripadnicima specijalnih i interventnih jedinica.Nakon masakra na Cetinju pojavile su ocene da pozornici, koji su tog dana stigli u Medovinu, nisu imali ni dobro oružje ali ni opremu. MUP navodi da je prethodnog meseca izvršena nabavka poslednje generacije službenih pištolja “Glok 17”.

“U prehodnom periodu izvršena je parcijalna nabavka i obnavljanje ličnog naoružanja, čime je prosečna starost naoružanja koje koriste policijski službenici na zadovoljavajućem nivou”, navedeno je.UP i MUP navode da policijski službenici, koji su radno angažovani u patrolama, u svim stanicama policije, imaju na raspolaganju zaštitni balistički prsluk - pancir i balistički šlem.“Dugocevno oružje nalazi se u dežurnim službama svih stanica policije i na raspolaganju je radno angažovanim policijskim službenicima ukoliko se za tim ukaže potreba. Policijski službenici u svim predviđenim situacijama, kada je to neophodno da bi zaštitili svoj život ili život drugog lica upotrebljavaju vatreno oružje, u skladu sa članom 113. Zakona o unutrašnjim poslovima”, navodi MUP.Oni su 2022. godine doneli Uputstvo o obukama državnih i policijskih službenika. Planovi obuka donose se na godišnjem nivou, na osnovu iskazanih potreba organizacionih jedinica.“Tokom 2022. godine preko nadležne organizacione jedinice - MUP-a realizovano je 169 obuka za 1.692 policijska službenika”, piše u odgovoru.