Vučić sa strepnjom prati mađarske izbore: Ako padne Orban preti mu gubitak važnog partnera koji ga održava na vlasti?

U nedelju, 12. aprila u Mađarskoj se održavaju parlamentarni izbori, koji su po oceni mnogih najneizvesniji od pada komunizma. Tako određene ankete pokazuju da bi Peter Mađar, konzervativni čelnik opozicione stranke TISA (Stranka poštovanja i slobode) mogao ozbiljno da dovede u pitanje pobedu dosadašnjeg premijera Viktora Orbana ili čak sruši ono što je on radio decenijama.

Ukoliko se to desi, postavlja se pitanje šta će se dogoditi sa Savezom vojvođanskih Mađara u Srbiji koja je jedna od koalicionih partnera Srpske napredne stranke, te zauizma mesto u republićkom i vojvođanskom parlamentu.

U Skupštini Srbije, SVM ima šest poslanika, a u pokrajinskom parlamentu njih devet. Predsednik stranke je Balin Pastor.

On se nedavno sastao sa predsednikom Srbije, Aleksandrom Vučićem gde je izjavio da je protiv raspisivanja vanrednih parlamentarnih izbora.

“Kada su u pitanju izbori, stav SVM je da je stabilnost, predvidivost i razvoj na prvom mestu. Sada su u toku pripreme za Ekspo, to je najznačajniji projekat u poslednjim decenijama u Srbiji”, rekao je Pastor novinarima u Predsedništvu nakon sastanka sa Vučićem.

A može li Pastor da se nada stabilnosti ako u nedelju Orban doživi poraz?

Nadaleko je poznato prijateljstvo između mađarskog premijera Viktora Orbana i predsednika Srbije, Aleksandra Vučića.

Na primer, dve zemlje sarađuju na velikim infrastrukturnim i energetskim projektima, uključujući prugu Beograd-Budimpešta i planirani naftovod koji bi Srbiju povezao sa ruskim sistemom “Družba“. Takođe, Beograd i Budimpešta održavaju bliske odnose sa Moskvom i Pekingom, što ih često dovodi u sukob sa Briselom, a upravo ta spoljnopolitička orijentacija dodatno učvršćuje njihovo savezništvo.

Mađarska i Srbija našle su se prošle nedelje u središtu nerazjašnjenog incidenta, kada je samo sedam dana pre izbora u Mađarskoj nadomak gasovoda u Kanjiži - pronađen eksploziv. Orban je potom sazvao sednicu Saveta za nacionalnu bezbednost, što je navelo lidera mađarske opozicije Petera Mađara da sve okarakteriše kao unapred planiranu operaciju kako bi se odložio izlazak na birališta.

Upravo iz dobrih odnosa Vučića i Orbana, Savez vojvođanskih Mađara crpi svoju snagu. Treba napomenuti da je mađarska nacionalna manjina u Srbiji - najbrojnija, a u da u pojedinim opštinaama na teritoriji Vojvodine - Mađari čine većinu.

Veliki broj njih u Srbiji ima dvojno – srpsko i mađarsko državljanstvo.

Time ostvaruju pravo da glasaju na izborima u obe države. Na prošlim izborima u Mađarskoj, 2022. godine, pravo glasa imalo je oko 60.000 birača iz Srbije.

Upravo zato su na adrese građana u Srbiji, koji imaju i mađarsko državljanstvo, stizala pisma mađarskog premijera sa pozivom da iskoriste svoje biračko pravo.

U pismima Orban, koji prvi put ima jakog protivnika na izborima, tvrdi da njihov ulog "nije ništa manje nego budućnost nacije", objavio je RSE.

Zato se i postavlja pitanje kakva budućnost čeka koaliciju SNS i SVM. To smo pokušali da proverimo sa liderom SVM Balintom Pastorom, koji je rekao da nema komentar.

Poslanica SVM, Elvira Kovač kratko je izjavila da se ne bi bavila predviđanjima, te podsetila da SVM već 14 godina ima koalicioni sporazum sa SNS.

Komentarišući ishod nedljenih izbora u Mađarskoj po koaliciju SNS-SVM, predsednik Demokratske zajednice vojvođanskih Mađara, Aron Čonka, kaže za Novu da bi pobeda opozicije u nedelju mogla da dovede do promene kursa prema SVM.

"To neće uticati na odnos SVM-SNS, eventualno može da se desi da će se izgubiti most koji je SVM imao sa Budimpeštom, pa će onda SVM imati manji značaj za SNS. Može se desiti da im SNS ne daje toliko ustupaka kao do sada", kaže Čonka.

Sagovornik Nove podseća da se SVM pokazao kao lojalan partner Srpskoj naprednoj stranci.

"Pa čak i tokom ove poslednje lakrdije sa bombom na gasovodu, Balint Pastor je za mađarske medije davao izjave koje idu u prilog Orbanu", naveo je naš sagovornik.

Novinar iz Vojvodine, Peter Kokai kaže za Novu da je ranija komunikacija opozicionog lidera Petera Mađara prema Savezu vojvođanskih mađara pokazala da se odnos prema njima može promeniti u odnosu na onaj koji sada ima mađarska vlast.

"Bilo je recimo primera da Peter Mađar ostavi kritički komentar ispod Fejsbuk posta Balinta Pastora u kome on, naravno, favorizuje, Orbana", kaže Kokai.

Sagovornik Nove podseća da je Viktor Orban na vlasti već 16 godine i da je čitavu deceniju i po, SVM bio Orbanov "strateški partner".

"Ako gledamo pristup pre 2010. godine, onda imamo situaciju da je SVM drugačije postupao prema parlamentarnim strankama, kada nisu bili ni strogi saveznici ni protivnici socijalistima koji su tada vladali, već su imali izjednačen pristup prema svim strankama", navodi Kokai,

Kaže i da stranka SVM u Srbiji nema alternativu i da bi Peter Mađar verovatno želeo da sa tom strankom izgradi odnos, jer je reč o partiji koja je, kako kaže, dobro izgrađena. Ocenjuje i da to ne znači nužno da će koalicija sa SNS biti ugrožena.

"Mislim da Peteru Mađaru ne smeta posebno ta koalicija. Još nisam čuo da on kritikuje srpske vlasti".