Košutnjak pod sekirom firme koja gradi Marinu Dorćol: U planu gradnja kompleksa, investitori tvrde - neće biti posečeno nijedno vitalno drvo

Prostorni plan odnosi se na Košutnjak, na lokaciju na kojoj se nalazi kompleks Avala filma na beogradskoj opštini Čukarica. Ovim planom zvanično se pokreće procedura planiranja za projekat koji je još 2019. godine proglašen “projektom od značaja za Srbiju”.

“SNS-SPS vlast pokušava kroz izradu prostornog plana područja posebne namene da opravda seču dela Košutnjaka i izgradnju stambeno-poslovnog kompleksa. Ovaj prostorni plan bi bio novi lex specialis kao za Beograd na vodi i Nacionalni stadion i njime bi se na mala vrata proguralo ono što je pre pet godina bilo planirano planom detaljne regulacije za kompleks Avala filma”, kaže Sanja Solarević, samostalna odbornica.

Vlada Srbije je na sednici održanoj 4. decembra donela Odluku o izradi prostornog plana područja posebne namene za područje između ulica Blagoja Parovića, Kneza Višeslava, Miloja Zakića i Vladimira Rolovića, koje obuhvata deo Košutnjaka poznatiji kao Filmski grad, odnosno područje koje je obuhvatao plan detaljne regulacije za kompleks Avala filma.

“U Filmskom gradu se nalaze nekadašnji filmski studiji, studiji RTS-a, Avala filma, Zastava filma, Arhiv Jugoslovenske kinoteke, ali i državni fakulteti - Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja (DIF), Studentski dom ‘Košutnjak’ i Hala sportova ‘Žarkovo’. Planom detaljne regulacije za kompleks Avala filma je u okviru ranog javnog uvida pre pet godina bila planirana izgradnja preko pola miliona novih kvadrata stambenog i poslovnog prostora, odnosno izgradnja oko 3.000 stanova za 7.000 novih stanovnika i zelene površine na nivou statističke greške. Ovaj kontroverzni plan zahvaljujući pritisku javnosti nije prošao javni uvid i nije usvojen. Pet godina kasnije SNS-SPS vlast pokušava da kroz prostorni plan sprovede uništavanje Košutnjaka što nije uspela planom detaljne regulacije”, naglašava naša sagovornica.

Ono što se razlikuje u odnosu na plan od pre pet godina je što je realizacija plana sad na republičkom nivou, a izradu prostornog plana područja posebne namene finansiraće privatna firma iz Češke Avala Studios doo na čiju je inicijativu rađen plan detaljne regulacije za kompleks Avala filma. Ova firma bavi se proizvodnjom kinematografskih dela, audio-vizuelnih proizvoda i televizijskog programa.

Prema podacima Agencije za privredne registre, vlasnik ove firme je kompanija Sebre holding, u okviru koje posluje firma Sebre services, koja se bavi inženjerskim delatnostima i tehničkim savetovanjem, a koja je poznata u javnosti po kontroverznom projektu stambenog kompleksa Marina Dorćol na Starom gradu.

Kao direktor Sebre services u dostupnim podacima navode se Srđan Rašković i Tomaš Klima, dok se pored ova dva imena kao direktori Avala studios pominju i Česi Jan Kubiček i Jan Fidler.

Pored filmskih studija, planovi za ovu lokaciju uključuju i stambeni kompleks.

Kako je 2022. godine preneo portal Biznis.rs, tadašnji ambasador Češke Tomaš Kuhta izjavio je da češka kompanija SEBRE (vlasnik Avala Studios doo preko kompanije SEBRE Avala Holding), kao glavni investitor, planira izgradnju oko 3.000 stanova za 8.000 ljudi, uključujući školu, obdanište i dom zdravlja. Vrednost tog projekta procenjena je na više od 600 miliona evra.

Prema pisanju Nedeljnika, nosilac izrade ovog plana biće Republička agencija za prostorno planiranje i urbanizam, sa rokom od 12 meseci za pripremu nacrta.

U opasnosti sedam hektara šume

“Izrada prostornog plana se zasniva i na rezultatima javnog, otvorenog, jednostepenog, anonimnog, anketnog konkursa za programsko-prostorni koncept za urbanu i pejzažnu revitalizaciju područja između pomenutih ulica, koji je sproveden u saradnji sa firmom Avala studios doo. Iz nagrađenih arhitektonskih konkursnih rešenja, koja su jedan od osnova izrade prostornog plana, vidi se da su planirani stambeno-poslovni objekti kojima ovde nije mesto. Naime, ovaj plan podrazumeva seču šume, jer su se još 2019. zarad realizacije ovog plana Srbijašume odrekle gazdovanja nad više od sedam hektara šume. Međutim, to je i dalje javno dobro, pripada svima nama i ne znači da Avala studios može tu da gradi”, objašnjava Solarević.

Protivzakonito u odluci o izradi prostornog plana, osim činjenice da se uništava zaštićeno prirodno dobro Košutnjak, je i izbacivanje ranog javnog uvida, ističe ona.

“Izbacuje se prva faza izrade plana koji traje 15 dana i skraćuje javni uvid - druge faze izrade plana sa 30 na 15 dana, što znači da će građani efektivno imati svega 15 dana da podnesu primedbe na ovaj štetni plan. U obuhvatu prostornog plana se nalazi i deo zaštićene prostorne kulturno-istorijske celine Topčider koja je kulturno dobro od izuzetnog značaja koje se nalazi na Savskom vencu, Čukarici i Rakovici tako da su ovim planom ugrožena i prirodna i kulturna dobra”.

Podsetimo, prostorni plan područja posebne namene usvaja Vlada Srbije, za razliku od planova detaljne regulacije koje usvaja Skupština grada Beograda.

“Na urbanističke planove koje usvaja Skupština grada Beograda građani mogu da podnesu amandman kroz koji bi plan bio odbačen dok za prostorne planove koje usvaja Vlada ne postoji ta mogućnost. Možemo da očekujemo da proces izrade i usvajanja ovog prostornog plana bude netransparentan, a učešće javnosti svedeno na minimum i to sve zbog interesa investitora, jer ovde javni interes ne postoji”, naglašava Solarević.

Plan ugrožava šumu, ali i kulturno-istorijsku celinu.

“Moj stav je da nikako ne treba da se radi ni prostorni plan, ni plan detaljne regulacije, već da tamo treba da ostane šuma. Deo tog područja pripada kulturno - istorijskoj celini Topčidar, tako da ovim planom nije ugrožena samo šuma, već i kulturno dobro. Plašim se da vlast uopšte nema nameru da uključuje javnost i da će zanemariti čak i zakonski minimum. Nisu u stanju više da poštuju ni regularnu proceduru jer im se toliko žuri da unište sve živo, a velika je verovatnoća da će Vlada usvojiti taj plan, što ne znači da ne treba građani da se bune. Pre pet godina su se ljudi pobunli, pa su plan odložili, ali od njega nikada nisu odustali. Urbanistički zavod radi plan detaljne regulacije, a direktno finansira Avala studios i planiraju to u skladu sa potrebama investitora, a ne prema potrebama građana”, kaže za Nova.rs Solarević.

Podsećamo, ovaj plan izazvao je ogroman otpor građana 2020. godine, kada je privremeno obustavljen. Sada je ponovo aktiviran, a Društvo arhitekata Beograda je u saradnji sa Avala studios sprovelo arhitektonski konkurs, prema čijim nagrađenim rešenjima će biti izgrađen ovaj stambeno-poslovni kompleks.

Potpisan sporazum o izradi Prostornog plana

Inače, poslednje vesti koje se tiču ovog projekta stigle su do javnosti juče i kažu sledeće: Kompanija Avala Studios i arhitekta Vladimir Lojanica potpisali su sporazum o saradnji na izradi Prostornog plana područja posebne namene za prostor između ulica Blagoja Parovića, Kneza Višeslava, Miloja Zakića i Vladimira Rolovića u beogradskoj opštini Čukarica.

Kako je rečeno agenciji Beta, reč je o prostoru naspram zaštićenog područja šume Košutnjak.

„Ključna polazna tačka jeste da će se razvoj tog područja sprovoditi kao braunfild investicija. Buduća gradnja biće realizovana na temeljima postojećih objekata, bez zauzimanja novih prirodnih površina. Svi objekti sa kulturno-istorijskom i arhitektonskom vrednošću biće sačuvani i prenamenjeni. Neće biti posečeno nijedno vitalno drvo. Arhitektura se raspoređuje između krošnji, većim povlačenjima i integracijom vegetacije u atrijume. Rezultat je dvostruka dobit: povećana efikasnost korišćenja prostora i očuvanje snažnog pejzažnog identiteta koji taj deo Čukarice čini jedinstvenim“, naveo je Lojanica.