Niče veliki objekat u porti Petrove crkve koja je pod zaštitom: "Ukoliko se ne zaustavi gradnja biće sklonjena sa liste UNESCO-a"

Zbor građana Novog Pazara i pojedini stručnjaci protive se gradnji objekta objekta u porti Petrove crkve u Novom Pazaru, čiji investitor je Eparhija raško-prizrenska uz finansijsku podršku Ministarstva turizma i omladine i Turističke organizacije Novog Pazara.

Kako u realnosti izgleda ono što se u projektu naziva "revitalizacija severne građevine" i "vizitorski centar", objavila je Bojana Selaković na mreži "X". Na fotografijama se vidi objekat koji je svojim gabaritima prevazišao samu crkvu, koja važi za nastariju u Srbiji.

"Cela mašinerija je upregnuta da se pronađu pravni i finansijski mehanizmi kako bi se raškom-prizrenskom vladiki ispunio hir da stoluje ovde, jer se izgleda kosovskog sedišta odrekao. Institucija koja je zadužena za nadzor nad kulturnim nasleđem, pod izgovorom izgradnje malog vizitorskog centra, projektovala je zgradu za boravak i smeštaj koja će nadmašiti i veličinu crkve i to na mestu viševekovne nekropole koja nije do kraja istražena, na temeljima objekta, za koga nije stiglo da se utvrdi čenu je služio", napisala je Selaković na mreži "X".

Ona ističe da Petrova crkva nije imala šansu "u opštem hajpu oko Generalštaba, bombardovanog 1999. jer zlo koje se njoj čini, ne može se baš ni na jedan način povezati sa 'političkim zapadom', a šteta koja je napravljena izgradnjom ovog objekta, ne može se iskoristiti u mobilizaciji protiv vlasti, jer je razume zaista mali broj ljudi".

"S obzirom da nisu postojali pouzdani istorijski podaci za rekonstrukciju objekta u izvornom obliku primenjuje se princip jasne razlike između starog i novog. Takvim pristupom se poštuje autentičnost materijalnih ostataka, izbegava stvaranje istorijskih falsifikata i obezbeđuje integritet spomenika kulture", obrazlaže Republički zavod za zaštitu spomenika kulture izgled objekta u izgradnji.

"Ostaje samo da se nadamo, da će oni koji planiraju da spavaju na ovim slojevima grobova i kostiju, imati mir san", dodala je Selaković.

Petrova crkva kao deo celine Stari Ras sa Sopoćanima nalazi se na UNESCO listi svetske baštine od 1979. godine.

Istoričar i naučni savetnik Istorijskog instituta u Beogradu Aleksandar Uzelac ranije je upozorio da će Petrova crkva verovatno biti sklonjena sa liste UNESCO ukoliko se ne zaustavi gradnja objekta.

SPC tražila izmenu projekta, ICOMOS protiv povećanja gabarita

Republički zavod za zaštitu spomenika kulture je na svom sajtu obrazložio kako se došlo do toga da se u porti crkve gradi toliki objekat.

Kako navode, sredinom devedesetih godina izrađeno je Idejno rešenje zaštite i uređenja kompleksa Petrove crkve, a rešenje je razmatrala Republička komisija za srednjovekovno nasleđe koja je usvojila poziciju zvonika i varijantu minimalnih intervencija, sa rekonstrukcijom Severne građevine na postojećoj lokaciji.

"Godine 2009. izvršena je ICOMOS misija koja je dala pozitivno mišljenje na projekat obnove Severne građevine. Projekat razrađen 2017. godine dobio je građevinsku dozvolu u januaru 2020. godine. Nakon toga, radovi su obustavljeni zbog arheoloških nalaza (grobovi i ostaci više srednjovekovnih građevina), kao i inicijative Srpske pravoslavne crkve za izmenu namene - od parohijskog doma ka eparhijskom centru", navodi se na sajtu Republičkog zavoda za zaštitu spomenika kulture.

Dodaju da je Zavod 2021. godine uputio zahtev Nacionalnoj komisiji za saradnju sa UNESCO-om radi razmatranja mogućnosti izmene namene i povećanja gabarita.

Opširnije pročitajte na N1.