0
“Mostart Jugoslavija”, izdavačka kuća mog prijatelja Dragana Stojkovića, zadnja pošta Zemun, objavila je ovih dana zbirku pesama Šabana Šarenkapića pod naslovom “Stećak za Palestinu”. Knjiga se, osim direktno od izdavača, može kupiti i u nekoliko boljih knjižara u centru Beograda.
Šaban Šarenkapić rođen je u 1956. godine u Novom Pazaru. Osnivač je “Kulturnog centra DamaD”, pokretač književnog časopisa “Mak” i magazina “Has”. Član je Udruženja pisaca Bosne i Hercegovine. Objavio je petnaestak knjiga, uglavnom poezije, ali je prestižnu nagradu “Ćamil Sijarić” dobio za roman “Mazija”, objavljen 2009. godine. Živi u Sarajevu i Novom Pazaru.
PROČITAJTE JOŠ:
Od početka rata u Palestini, Šarenkapić postaje “Gazin glasnik”, prenoseći potresne priče i svedočenja kroz svoje moćne reči. Njegova dela pružaju dubok uvid u stradanja, borbe i nadu naroda Gaze.
Prema definiciji sa kojom je saglasna većina autora, stećci su monolitni nadgrobni spomenici od jednog komada kamena, podizani u periodu od 13. do 16. veka na teritoriji današnje Bosne i Hercegovine, gotovo čitave Dalmacije i pograničnih delova Crne Gore i Srbije.
U naslovnoj pesmi “Stećak za Palestinu” taj simbol je “još jedan o slobodi stih”, koju će nagrađeni pesnik Derviš Mahmud poneti u daleku domaju, podsećajući na vremena kad su se tako obeležavali bosanski grobovi, “za oprost i da Bog umili Palestinu, mahovinom dlana sa kamena”…
Književnik Goran Sarić iz Konjica, već ćetvrt veka zaposlen u biblioteci Radboud Univerziteta, zadnja pošta Nijmegen u Holandiji, kaže da “Šarenkapić uporno, donkihotski tvrdoglavo, stihom ‘juriša na vjetrenjače’, te da nam tako, u izrazitoj većini slijepima i gluhima, skreće pažnju na, kao usput izgubljenu, ljepotu i dubinu duše”.
* * *
Sarić je pritom dodao nešto što je, kako je sam naglasio, “prokleto važno”! A to je činjenica da nam Šaban Šarenkapić istovremeno nemilosrdno tura pod nos sve strahote licemerne, postistinske civilizacije, zasnovane na pravu jačega, danas do kraja ogoljene u ravnodušnom odnosu Zapada prema stradanju palestinskog naroda.
Postistinska civilizacija!!!
Na trenutak sam se zamislio nad ovim terminom, koji se odnosi se na savremeno društvo u kojem istina gubi na značaju u javnom životu i gde emocije, uverenja i lična tumačenja imaju veću težinu od objektivnih činjenica. To je produžetak pojma „postistina” (post-truth), koji je 2016. godine uvršten u rečnik Oksford kao „okolnost u kojoj objektivne činjenice imaju manji uticaj na oblikovanje javnog mnjenja od emocija i ličnih uverenja”.
Sve u svemu, istina je toliko relativizovana da se više ne pita „šta se zaista dogodilo”, već „kako je nešto protumačeno” ili „kako se uklapa u narativ koji podržavam”. Mediji i naročito društvene mreže doprinose tome jer podstiču deljenje sadržaja koji izaziva emocije, a ne nužno proverene informacije.
Politička propaganda i marketing koriste lažne ili poluistinite tvrdnje da bi oblikovali javnost, znajući da se emocije „lepe” bolje nego činjenice. Publika postaje saučesnik jer bira da poveruje u ono što joj odgovara, čak i kad zna da nije potpuno tačno.
Dakle, „postistinska civilizacija” označava epohu u kojoj živimo – u kojoj istina više nije temelj javnog diskursa, već samo još jedan od mnogih „stavova”, a odlučujuću ulogu imaju osećaji, ideologije i interesi.
Prilično sam se namučio kad sam pokušao da čestitam mojim prijateljima Draganu, Šabanu i Goranu na ovom hvale vrednom izdanju. Telefon koji misli da je pametniji od mene ili još nema uvid u oksfordski rečnik, tvrdoglavo je kucao “pustinjska civilizacija”.
A kad malo bolje razmislim, to je isto, jer bez istine i medija na kojoj ćemo je videti, čuti ili pročitati imamo samo – pustinju!
Što bi rek’o moj prijatelj Ninus Nestorović u knjizi simboličnog naslova “11:52” (“Prometej”, “Novi Sad”, 2025): “Zašto muzej istine nigde ne postoji? Zato što u njemu nema šta da se čuva!”
Ninus je to preveo na prilike u zemlji Srbiji: “Istina je naš najveći neprijatelj. S njom se nikad nećemo pomiriti!”
