Rat se već proširio Bliskim istokom, pitanje je kada će bure baruta eksplodirati: Konce vuče prijatelj Rusije, a noćna mora Amerike

Nova runda haosa na Bliskom istoku počela je napadom Hamasa na Izrael 7. oktobra 2023. Ubijeno je oko 1.200 civila, dok je na stotine njih odvedeno u Gazu.

Izrael je gotovo odmah rešio da uzvrati i najavio rat do istrebljenja Hamasa. Do sada je u Gazi ubijeno oko 25.000 ljudi i nema naznaka da će sukob uskoro stati.

Unakrsni sukobi

Ovo je pokrenulo talas nasilja na Bliskom istoku.

Ubrzo su Izrael i Hezbolah, teroristička grupa iz Libana, počeli seriju napada jedni na druge, u kojima je nekoliko ljudi stradalo. Libanski Hezbolah često preti da će se direktno uključiti u rat u Gazi, podržavajući Hamas protiv Izraela.

Takođe, front su otvorili i Huti, jemenski pobunjenici, napadajući zapadne brodove na Crvenom moru, u znak podrške Gazi.

Često se dešava i da Izrael gađa ciljeve u Siriji. Nedavno je Iran uradio isto, a na meti su se našli Irak i Pakistan.

Nuklearno naoružani Pakistan uzvratio je udarac Iranu i tako je otvoreno više frontova nego što mnogi mogu za zamisle.

Zajednički imenilac u ovoj priči je Iran, koji podržava i oružjem snabdeva Hamas, Hezbolah i Hute.

Mračni trag Irana

Islamski pokret otpora Hamas je nacionalistički pokret sa političkim, vojnim i društvenim granama. Osnovan je tokom Prve intifade (ustanak Palestinaca protiv Izraela prim. aut.) u decembru 1987. godine, a osnivači su šeik Ahmad Jasin, i njegov pomoćnik Abdul Aziz al-Rantisi i drugi članovi Muslimanskog bratstva u Palestini. Hamas je prerastao u autonomnu organizaciju sa sopstvenom poveljom i strategijama.

Hamas ne priznaje državnost Izraela, a članovi ove grupe zaklinju se na uništenje Izraela. Oružane borbe su legitiman način za Hamas da ostvari svoje političke ciljeve, a oružano krilo napravljeno je po uzoru na fedaine, palestinske oružane grupe koje su se pojavile 50-ih godina nakon osnivanja države Izrael 1948. godine.

Hamas u ratu sa Izraelom uživa podršku Irana. Isto ima i Hezbolah.

Obzirom da je direktno vezana za Iran, ova grupa ima duboke veza sa drugim grupama koje su povezane sa Iranom kao što su Hamas i Islamski džihad. Nakon što se dogodio napad u subotu ujutru 7. oktobra, Hezbolah je objavio da je u „direktnom kontaktu s vođstvom palestinskog otpora“.

Ova grupa ima različit status kod različih sila – neke države su je u celosti proglasile terorističkom organizacijom, pojedine samo njeno vojno krilo, a ima i zemalja poput Rusije i Kine koje održavaju kontakt sa njom. EU je proglasila vojno krilo Hezbolaha terorističkom organizacijom, dok je Nemačka u aprilu ove godine to učinila u potpunosti. Prošle godine je to učinila i Velika Britanija, a nešto ranije, 2016. godine i Arapska liga.

Hezbolah predstavlja šiitsku libansku proiransku paravojnu organizaciju, koja je nastala 1982. godine, kao odgovor na ulazak Izraela u južni Liban. Nakon 18 godina, Hezbolahovo vojno krilo (Islamski otpor Libana) je, nakon mnogih gubitaka nanetih Izraelcima, 2000. godine prisililo Izrael na povlačenje.

Glavni finansijer Hezbolaha je Iran, a određena pomoć stiže i od Sirije. Vojni deo Hezbolaha raspolaže sa oko 1.000 naoružanih ljudi i oko 10.000 u rezervnom sastavu. Vojna taktika se uglavnom zasniva na raketiranju Izraela. U napadima se isključuje upotreba bombaša samoubica, a takođe, bar načelno, ne napadaju se civili.

Još jedna grupa na listi finansiranja Irana su Huti.

Nakon izbijanja rata u Gazi, pobunjenički pokret Huti, šiitska vojno-politička organizacija koja kontroliše severozapadni deo Jemena i uživa podršku Islamske Republike Iran, počeo je da napada Izrael i komercijalne brodove koji su plovili Crvenim morem u znak podrške Palestincima. Nasilje je eksaliralo kada su u noći između četvrtka i petka američke i britanske snage bombardovale više od 10 lokacija Huta.

Ova militantna grupa je saveznik Teherana, kao i Hamas i Hezbolah, i nastoji da smanji zapadni uticaj na Bliskom istoku. Njihovi slogani su „smrt Americi“, „smrt Izraelu“ i „prokletstvo nad Jevrejima“.

Huti trenutno kontrolišu veći deo zapadnog Jemena sve do moreuza Bab al Mandeb, vodenog dela dužine 25 kilometara koji označava ulaz u Crveno more.