Masovna uginuća pčela u Srbiji: Pčelari zabrinuti

„Verovali smo da će se gubici pčela okončati do sredine marta i da će društva koja su preživela zimu, iako oslabljena, nastaviti da se razvijaju na voćno-maslačkovoj paši. Ipak, do toga nije došlo. Naprotiv, pčelari iz svih krajeva Srbije izveštavaju da se gubici pčela nastavljaju i drastično uvećavaju. Izveštaji o uginuću pčelinjih društava podjednako stižu iz skoro svih krajeva Srbije, prvenstveno iz Vojvodine, zatim iz zapadne Srbije, Pomoravlja i Šumadije“, navodi se u saopštenju Saveza pčelarskih organizacija Srbije, navodi Danas.

U Topličkom i Jablaničkom okrugu uginuća pčela, u ovom periodu, su oko 30 odsto, u Mačvi idu od 40 do 50 odsto, u Kolubarskom okrugu su 60 odsto, u Moravičkom 86 odsto, a u Vojvodini i do 90 odsto.

„Stražilovo: 33 košnice 100 odsto, a drugi slučaj od 50 društava preživela tri, na Fruškoj gori od 365 društava ostalo šest, zatim opština Odžaci više od 50 odsto, iz Novog Sada i okoline iste tužne vesti“, navode iz Saveza pčelarskih organizacija Srbije.

Kako se dodaje – ima slučajeva u kojima se pčelari sa višedecenijskim pčelarskim stažom prvi put sreću sa gubicima pčela većim od 30 odsto.

„Većina pčelara stanje u košnici opisuje rečima da su košnice u poslednjih 15 dana naglo ostale bez pčela i ako ima malo zatvorenog i još manje otvorenog legla sa solidnim vencima meda i zalihama polena. Mrtvih pčela nema ni u košnici ni ispred nje. Samo nekoliko pčelara je prijavilo vidljive znakove nozeme”, dodaju u saopštenju.

Uginuća društava su, kako nastavljaju, podjednaka i sa mladim i sa starijim maticama, kao i društava koja su uspešno tretirana protiv varoe.

„Postoje pčelari koji veoma precizno kontrolišu nivo preostale varoe u košnici, uspešno su je suzbili, ali uginuća su tu. Registrovan je veći postotak uginuća rojeva formiranih prošle godine u odnosu na standardna društva. Masovna uginuća jednako prijavljuju dugogodišnji i iskusni pčelari sa velikim brojem košnica, kao i pčelari sa manjim brojem košnica“, navode iz SPOS-a.

Kako kažu, društva koja su preživela ovaj period po snazi su od 10 do 30 odsto slabija u odnosu na uobičajenu snagu društava u ovo doba godine. Jedan broj društava, od pregleda do pregleda i dalje slabi.

“Prema izveštajima sa terena, sa različitih nadmorskih visina, može se zaključiti da su bolje prošli pčelinjaci na većim nadmorskim visinama, gde su noći tokom jula i avgusta bile svežije. U prilog ovome govore izveštaji sa područja Vlasotinca i Vlasine, tamo nije bilo masovnih gubitaka. Zabeleženi su sporadični slučajevi uginuća u periodu mart – april, koji se pripisuju lošim vremenskim i uslovima u prirodi. Prolećni razvoj teče dinamikom koja se smatra uobičajeno za ovo doba godine. Srednja i jaka društva izgradila su do kraja marta najmanje po jednu satnu osnovu”, navode iz ove organizacije.

Mogući uzroci uginuća pčela

Iz SPOS-a navode da se ne može pouzdano zaključiti šta je glavni uzrok uginuća, ali da je dominantan broj pčelara koji smatra da je osnovni uzrok stradanja varoa, usled zakasnelog letnjeg tretmana i njenog suzbijanja nedovoljno efikasnim sredstvima, čime su oštećene zimske pčele. Dodatno pogoršava i to što je ovih nedelja nastupio kritičan period, odnosno period smene zimskih pčela sa mladim pčelama iz prolećnog legla.

“Oslabljena prezimela društva nisu imala snagu da odgoje generaciju prolećnih pčela, odnosno došlo je do izumiranja prezimelih pčela pre nego što su uspele da odgaje prvu kvalitetnu generaciju prolećnih pčela. Pošto ima jasnih izveštaja koji potvrđuju da kod nekih pčelara varoa ne može biti razlog, onda je na njihovim pčelinjacima verovatno dominirala loša ishrana polenom u vreme odgajanja zimskih pčela. Loša odnosno nedovoljna ishrana pomaže ispoljavanje virusa koji pritajeni sede u pčelama čekajući pad imuniteta pčela, tako da je definitivno više uzroka radilo zajedno, a koji je gde dominirao mora se utvrditi za svaki pojedinačni pčelinjak. Nekvalitetne zimske pčele su svakako presudile”, navode iz SPOS-a.

Dodaju da je ovo presek stanja napravljen na osnovu sinteze izveštaja 15 pčelara, koji su se odazvali da dostave izveštaj o uginuću u svom regionu.

Gubici pčela u regionu su oko 50 odsto ili više, u SAD 62 odsto.