Morune se vratile u Jadransko more: „Dunavski kitovi“ koji su davno proglašeni izumrlim

"Morune su ponovno u Jadranu", objavio je hrvatski stručnjak Pero Ugarković.

Ugarković je, piše Jutarnji list, pojasnio je kako su nekada davno, u vremenu koje ni naši pradede ne pamte, Jadranom plivale morune (Huso huso). Iako je poslednji ulovljeni primerak viđen na splitskoj ribarnici 1989. godine, navodno ulovljen blizu Supetra na Braču, ova riba je zaboravljena i proglašena izumrlom mnogo pre toga.

„Zagađenje, prelov i izgradnja brana na rekama onemogućili su opstanak moruna. Zanimljivo je da se ova riba mogla pronaći ne samo u Jadranu, već i na severu Hrvatske, u rekama Dunavu i Savi“, istakao je. „Dunavski kitovi“ plovili su i kroz Srbiju, a zabeleženo je da se čuveni kladovski kavijar služio i na Titaniku.

Riba je impozantnih dimenzija, može da teži više od jedne tone i doseže dužinu do sedam metara. Ženke postaju polno zrele za otprilike 20 godina, nakon čega se mreste svake pete godine u rekama severnog Jadrana. Moruna je opstala u Crnom moru i Kaspijskom jezeru zahvaljujući ljudskoj repopulaciji, a uzgaja se i na drugim mestima za proizvodnju kavijara.

Povratak moruna u Jadran

Italijanskim projektom LIFE-NATURA Con.Flu.Po, koji je završen 2017. godine, uklonjene su prepreke, tačnije na brani Isola Serafini izgrađena je infrastruktura koja omogućava ribama uzvodni prolaz, čime je uklonjena jedna od glavnih ekoloških barijera u slivu reke Po. Riblje vrste nakon toga ponovo mogu slobodno da migriraju prema moru kao što su to nekada činile.

Sledeći korak bio je vraćanje morune iz izumiranja u reku Ticino, koja pripada slivu Po, što je učinjeno tokom 2019. godine. Italijanski naučnici ugradili su odašiljače u ukupno 25 riba. Nedavno su objavili rezultate praćenja puštenih moruna.

„Sve puštene ribe krenule su u migraciju nizvodno, a tri jedinke (za sada) prešle su 500 kilometara i ušle u Jadransko more. Nakon što je vrsta praktički izumrla, ovim činom moruna se ponovno vratila u Jadran i potencijalno bi mogla opet plivati u hrvatskim vodama“, zaključio je Ugarković.