Kraljevski grad izgrađen iz inata: Sultana odbila francuska princeza, on napravio "marokanski Versaj"

Svoj vrhunac ovaj grad doživljava u vreme vladavine Mulaj Ismaila (1672 - 1727), osnivačem dinastije Alavita koja i danas vlada Marokom.

Mada istorijske činjenice govore da je Mekneš postao jedan od najraskošnijih gradova toga doba zahvaljujuću entuzijazmu ovog sultana, jedna anegdota iz tog vremena govori da je njegov sjaj bio posledica inata uvređenog mladoženje.

Prema istorijskim zapisima, Mulaj Ismail stupa na presto 1672. godine i premešta prestonicu iz Fesa u Mekneš sa namerom da stvori grad koji će parirati sjaju Versaja pod Lujem XIV.  A u nameri da se još više približi vladaru koga je obožavao, 1699. godine prosi Mariju Anu de Burbon, vanbračnu ali ozvaničenu ćerku Luja XIV. Međutim, francuska princeza je odbila da postane deo njegovog harema a njen otac je u znak izvinjenja sultanu poslao bogate darove uključujući i velike stojeće satove koji i danas stoje u mauzoleju Mulaj Ismaila. 

Prema legendi, sultan je odlučio da pokaže Francuzima da može da izgradi grad lepši od Pariza usred Afrike pa je u Meknešu niklo bezbroj monumentalnih zdanja koja su danas među najznačajnijim kulturnim dostignućima tadašnje civilizacije. Ipak, istorijski izvori tvrde da je Mekneš već bio u najvećoj meri izgrađen kada je sultan zatražio ruku francuske princeze. Šta god bila istina ono što je nesporno je da su iza Mulaj Ismaila ostala zdanja koja i danas plene svojom lepotom i originalnošću mada su izgrađena mukom njegovih robova.

Grad je izgrađen u špansko mavarskom stilu, okružen je visokim zidinama sa velikim kapijama od kojih je najmonumentalnija  Bab Mansour koja stoji naspram otvorenog trga. Završena je 1732. godinea njeni masivni bočni mermerni stubovi su istorijski zanimljivi jer su doneti sa ruševina obližnjeg rimskog grada Volubilisa. Naspram nje je Kapija Bab Filala koja vodi ka kraljevskoj palati i trgu Lalla Aouda.

Između kapija je Trg El Hedim, što u prevodu znači Trg Rušenja. Nastao je krajem 17. veka po naređenju Mulaj Ismaila. Da bi napravio ogroman prazn prostor pred ulazom u svoju palatu, sultan je naredio da se sruši skoro polovina tadašnje medine (starog zanatskog grada).

U savremeno doba ovaj trg je okupljalište zabavljača pa turisti na ovom mestu uz simboličnu nadoknadu mogu da se poigraju sa nojevima, majmunima, zmijama i drugim egzotičnim životinjama ili da popiju piće u brojnim retoranima. Na ovom trgu je i velika pijaca na kojoj se prodaju začini i drugi tradicionalni proizvodi ove severnoafričke zemlje, kao što je čuveno arganovo ulje, sapuni od jasmina, čajevi,  različite vrste voća, mesa i još mnogo toga.

Na turističkoj mapi Mekneša nezaobilazna tačka je i palata uticajne porodice Žamaj izgrađena 1882.godine koja je pretvorena u muzej marokanske umetnosti i tradicionalnih zanata.

Sva u zelenilu i ukrašena keramičkim pločicama sa geometrijskim motivima i centralnom fontanom sa osnovom u obliku osmokrake zvezde, ova palata dočarava raskoš u kojoj su živeli marokanski velikaši toga doba. U unutrašnjosti palate izloženi su muzički instrumenti, odeća i drugi predmeti koji dočaravaju život u Maroku u 19. veku.

Najznačajniji kulturno istorijski spomenik je palata u kojoj je živeo i gde počiva osnivač Mekneša sultan Mulaj Ismail. To je istorijsko i versko mesto poznato po islamskoj arhitekturi, marokanskim pločicama, složenim ukrasima od gipsa i drvoreza.

Mauzolej je završen 1703. godine još za sultanovog života a osim njega u raskošnim grobnicama počiva i njegova supruga Lale Aiša i njegovi potomci. Ono što ovom zdanju daje poseban značaj je što je jedno od retkih aktivnih svetih mesta gde je pristup pod jednakim uslovima dozvoljen i muslimanima i pripadnicima drugih veroispovesti.