Juče su se pomerile kazaljke "sata sudnjeg dana" - nikad nismo bili bliže uništenju

Bilten atomskih naučnika postavio je kazaljke na 85 sekundi pre ponoći, trenutka u kojem teoretski sledi uništenje, što je četiri sekunde bliže nego prošle godine.

Ta nevladina organizacija sa sedištem u Čikagu napravila je “sat sudnjeg dana” 1947. godine, u vreme hladnoratovskih tenzija nakon Drugog svetskog rata, kako bi stanovnike upozorila na to koliko je čovečanstvo blizu samouništenju.

Kazaljke sata su sada “najbliže apokalipsi” u istoriji tog simboličkog merenja, objavljeno je s Univerziteta u Čikagu.

Naučnici kao razlog svog pesimizma navode pretnju neregulisane integracije veštačke inteligencije u vojne sisteme i potencijalnu zloupotrebu te tehnologije u stvaranju bioloških pretnji, kao i ulogu AI u širenju dezinformacija širom sveta. Naveli su i pretnju klimatskih promena, prenosi Reuters.

Sat sudnjeg dana se, naravno, bavi globalnim rizicima, a mi vidimo globalne neuspehe vođstva, rekla je stručnjakinja za nuklearne politike Aleksandra Bel, predsednica biltena koji su 1945. osnovali naučnici, među njima i Albert Ajnštajn i J. Robert Openhajmer.

Bel upozorava da će prelaz prema „neoimperijalizmu i orvelijanskom pristupu vladanju” i dalje pomerati kazaljke prema ponoći. Naučnici su u poslednje četiri godine to učinili već triput.

U pogledu nuklearnih prijetnji, 2025. ništa nije išlo u dobrom smeru, rekla je Bel.

Dugotrajni diplomatski okviri su pod pritiskom ili se urušavaju, pretnja eksplozivnog nuklearnog ispitivanja se vratila, raste zabrinutost od nuklearne proliferacije, a tri vojne operacije održavaju se u senci nuklearnog naoružanja i povezane pretnje eskalacije, nastavila je Bel.

Ukazala je na rat u Ukrajini, američko-izraelsko bombardovanje Irana i granične sukobe između Indije i Pakistana, dve nuklearne sile. Podsetila je i na nastavak tenzija u Aziji, uključujući Korejsko poluostrvo i kineske pretnje Tajvanu, kao i na sve veće napetosti na zapadnoj hemisferi nakon povratka Donalda Trampa u Belu kuću.

Poslednji sporazum o ograničenju nuklearnog naoružanja između SAD i Rusije ističe 5. februara. Ruski predsednik Vladimir Putin u septembru je predložio da dve države taj dogovor koji ograničava broj nuklearnih glava na 1550 poštuju još barem godinu dana, ali Tramp još nije formalno odgovorio, prenosi Reuters.

Tramp je u oktobru naredio američkoj vojsci da obnovi proces ispitivanja nuklearnog naoružanja nakon gotovo tri decenije pauze. Nijedna nuklearna sila, osim Severne Koreje 2017. godine, nije sprovodila takve testove u više od četvrt veka.

Bel upozorava da bi zemlja koja bi najviše profitirala od povratka testiranju bila Kina koja želi da proširi svoj nuklearni arsenal, prenosi Dnevnik.hr.