Izbrisana ulica Novog Beograda koja je 1968. ušla u istoriju

Kad ste prolazili pored Palate Srbija možda ste na autobuskoj stanici, odmah posle raskrsnice Bulevara Mihajla Pupina i ulice Španskih boraca, primetili jednu zanimljivu pojavu. Usečena u travnjak pored SIV-a, zarasla u korov, ali i dalje vidljiva, postoji ulica koja ne vodi nikuda. Ako se baš pažljivo zagledate videćete i nekoliko bandera koje još uvek stoje uz ivične delove ove "nepostojeće ulice". Ovo su ostaci mesta koje je leta '68. ušlo u istoriju, piše Istorijski zabavnik.

Mnogi misle da je ovo jedna od prilaznih ulica unutar SIV-a, ali je to zapravo put koji je nekada vodio ka podvožnjaku!

- Upravo tu, na raskrsnici Bulevara Mihaila Pupuna i Ulice Španskih boraca, tadašnji Bulevar Lenjina je skretao desno i vodio ka Zemunu, a do opštine i kružnog toka se dolazilo samo ispod podvožnjaka. Ta ulica i dalje postoji! Paralelno tuda se nalazila i pruga koja je išla od Železničkog mosta - objašnjava za Ivan Morić, dobar poznavalac prestoničke istorije i osnivač Fejsbuk grupe “Stare slike Novog Beograda” koja u svojoj kolekciji ima fotografije ovog neobičnog mesta.

Negde na polovini ove ulice nalazio se novobeogradski podvožnjak koji je išao ispod pruge Beograd-Zemun, koja je tuda prolazila. Tada je još uvek u funkciji bila stara železnička stanica “Zemun” koja se nalazila preko puta hotela “Jugoslavija”.

Zaboravljeni sukob 1968.

Nije to bio ni jedini ni najvažniji podvožnjak koji je krajem ‘60-ih godina XX veka postojao na Novom Beogradu. Ipak, u leto ’68. godine zauvek je ušao u istoriju.

- Tokom studentskih demonstracija u Beogradu, 3. juna 1968. godine grupa studenata krenula je od Studentskog grada ka centru Beograda i zgradi rektorata gde je bio centar protesta. Kordon policije zaustavio ih je baš kod ovog podvožnjaka. Među studente su tada došli revolucionar Veljko Vlahović, koji je pre rata bio vođa studentskog pokreta, Miloš Minić, tadašnji predsednik Skupštine SFRJ i Branko Pešić, u ono vreme gradonačelnik Beograda - priča Ivan.

Oni su pokušali da pregovaraju sa studentima i ubede ih da odustanu od namere da krenu ka gradu.

- Tokom razgovora sa studentima izbio je incident koji se pretvorio u sukob policije i demonstranata - ističe Morić dodajući da je podvožnjak tako posao jedan od simbola studentskih demonstacija u Beogradu.

Kao takav, pojavljuje se na trenutak i u legendarnom filmu “Varljivo leto ’68”.

Policija je po izbijanju sukoba upotrebila vatreno oružje! Bilo je ranjenih, a broj poginulih nikada nije tačno utvrđen. Studenti su zapalili jedna vatrogasna kola koja su se tu zatekla i gurnuli ih u podvožnjak da ometu saobraćaj.

Gde je nestao podvožnjak?

Nedugo posle ovih događaja, početkom 1969. godine, otpočela je izgradnja stambenog naselja u bloku 30. Tada je bulevar produžen i povezan direktno sa kružnim tokom kod opštine Novi Beograd. Podvožnjak je tada prestao da se koristi i bio je zatrpan.

- Mnogi misle da je podvožnjak srušen odmah posle demonstracija, ali to nije tačno! U to vreme je u završnoj fazi bila izgradnja nove železničke pruge koja je i počela sa radom 1970. Podvožnjak je jednostavno izgubio funkciju, pa je zatrpan. Pored toga, njegov glavni problem je bio taj što bi se u kišnom periodu punio vodom i postajao neupotrebljiv jer je ovo močvarno tlo - zaključuje Morić.

Prilazna ulica podvožnjaku i dalje je ostala u upotrebi, kao veza Bulevara Lenjina i Beogradskog puta (današnjeg Bulevara Nikole Tesle). Ostaci slavnog podvožnjaka nalazili su se ispod zemlje i postojali su sve do izgradnje “Yu biznis centra”.

Početkom 1991. godine oni su ponovo otkopani i tada definitivno uklonjeni.

Danas, osim ostataka ulice, na ovom mestu ne postoji nikakava oznaka da se ovde nekada desilo nešto značajno. I sam put koji je nekada bio najbrža veza između Beograda i Zemuna tek se nazire kroz travu i korov.