Gledali smo prve dve epizode serije "Sablja" u Sarajevu: Dinamika i kratki rezovi atentata na Zorana Đinđića

Piše: Dejan Šapić

A produkciji RTS-a, autori "Sablje" Vladimir Tagić i Goran Stanković, poznati po seriji „Jutro će promeniti sve“, odlučili su da priču započnu od trenutka atentata, prateći policijsku akciju Sablja iz ugla tri fiktivna lika. Ispoštovane su istorijske činjenice i učesnici a novi likovi preko kojih pratimo razvoj akcije su novinarka Danica (Milica Gojković), policijski inspektor Boris (Ljubomir Bandović) koji radi u tandemu sa kolegom Ljubom (Feđa Štukan) i mladić koji tek ulazi u kriminalne vode Uroš (Lazar Tasić). Pokojnog premijera Đinđića glumi Dragan Mićanović. Zapažene uloge imaju Zlatko Burić i Jasna Đuričić.

Serija je prepuna dinamike i kratkih rezova gde se povremeno ubacuju dokumentarni segmenti emitovani na televiziji za vreme i posle ubistva premijera. Pauze između scena akcije popunjavaju isečci iz privatnih života tri pomenuta lika Danice, Borisa i Uroša. Događaji se odvijaju velikom brzinom prateći najvažnije trenutke pre ubistva, političku klimu i pokretanje akcije Sablja nakon ubistva premijera.

Preuzeta je estetika krimi filmova 70-tih godina sa zatamnjenim svetlom u kadru. Tokom otkrivanja bitnih momenata i kulminacije među likovima koristi se postupak zastupljen u rekonstrukciji događaja crne hronike ubistava i pljački, kao u serijalu „Rikošet“ kada se kamera iz ruke približava akteru da bi se stvorila tenzija.
Za domaću javnost značajna je rekapitulacija događaja iz tog turbulentnog političkog perioda u Srbiji ispričana sa vremenskom distancom 20 godina kasnije. Dosta dobro je predstavljen ponovni susret sa političkim akterima i novinskim naslovima iz toga vremena, koga se još uvek svi sećamo.

https://www.youtube.com/watch?v=9pXG4k_BCu8

Za razliku od drugih pokušaja interpretacije istorijskih tema u seriji „Sablja“ nema „preglumljavanja“ stvarnih ličnosti. Tako je uloga Dragana Mićanovića svedena bez namere da imitira Đinđića, a u ulozi Marka Markovića koji tumači Bebu Popovića – jedva da prepoznajemo o kome se zapravo radi. Uhvaćeni su tipični pokreti rukom i delimično boja glasa što je dobra novina u odnosu na ranije pokušaje da se stvarne ličnosti imitiraju po svaku cenu do njihove reinkarnacije. Tako su u inače odličnoj mini seriji „Porodica“ Bojana Vuletića, koja prati sličan vremenski period i politička dešavanja, likovi Mire Marković (Mirjana Karanović) i Slobodana Miloševića (Boris Isaković) sa uspehom „skinuti“ kao stvarne ličnosti. Poprilično liči i Milan Marić na Čedu Jovanovića dok se Uliks Fehmiu nije baš proslavio sa tumačenjem Đinđića. U „Sablji“ očigledno nije bila namera da se preslikavaju stvarne ličnosti.

U prve dve epizode prikazano je nekoliko scena emitovanih televizijski, na prvi pogled, dokumentarni materijal gde Predrag Bjelac glumi Vojislava Koštunicu, zapravo je igrani segment interpretacije događaja. Nama je to zanimljivo iz više razloga, najpre kako su autori videli politička previranja, dok strancima to nije od velike važnosti.
Prema izjavama producenata, selektori takmičenja u Kanu nisu mnogo znali o atentatu i bila im je zanimljiva priča i postupak kako je obrađena tema. Shodno učešću velikog broja likova koji su domaćoj javnosti poznati i tokom prve dve epizode se ređaju jedan za drugim, zanimljivo da su stranci uspeli da se uklope u narativ i da razumeju šta se desilo u martu 2003. godine.

Pored RTS koproducent je This and That Productions ispred koje je producentkinja Snežana van Houvelingen.
Biće uzbudljivo pratiti svih osam epizoda kada se pojave u novembru na RTS-u, za kada je najavljen termin emitovanja.

Bonus video: Žarku Lauševiću posthumno nagrada Srce Sarajeva na Sarajevo Film Festivalu