1
Tokom proteklih dana dogodio se jedan od najvećih diplomatskih zaokreta u odnosu na palestinsko pitanje u poslednjih nekoliko decenija. Velika Britanija, Kanada, Australija i Portugal zvanično su priznale Državu Palestinu, pridruživši se time većini međunarodne zajednice koja odavno podržava palestinsku državnost.
Ove zemlje – koje su ujedno među najbližim saveznicima Sjedinjenih Država i Izraela – do sada su Palestini priznavale samo status entiteta ili posmatrača u UN, ali ne i punopravne države. Njihova odluka je izazvala oštre reakcije izraelske vlade i nova upozorenja iz Vašingtona, ali i talas novih očekivanja u diplomatskim krugovima.
PROČITAJTE JOŠ:
Francuska je, zajedno sa Saudijskom Arabijom, organizovala poseban samit o rešenju sa dve države na marginama Generalne skupštine UN, gde se očekuje da još nekoliko evropskih država – Andora, Belgija, Luksemburg, Malta i San Marino – formalno objavi priznanje Palestine.
Prema podacima UN i agencije AFP, do septembra 2025. godine 150 država od ukupno 193 članice Ujedinjenih nacija priznaje Palestinu kao državu.
Među njima su gotovo sve afričke, azijske i latinoameričke države, kao i većina arapskih i muslimanskih zemalja.
Palestina ima od 2012. godine status države posmatrača u UN, što znači da nije punopravna članica, ali ima pravo učešća u većini rada Generalne skupštine. To je bio važan diplomatski iskorak, ali ne i konačno priznanje u UN – jer se Sjedinjene Države protive prijemu Palestine u punopravno članstvo Saveta bezbednosti.
Palestinu su još od devedesetih godina priznale:
Sve arapske države (Egipat, Saudijska Arabija, Jordan, Irak, Sirija, Liban i druge)
Većina afričkih država (npr. Južna Afrika, Alžir, Nigerija, Senegal…)
Veliki deo Latinske Amerike (Brazil, Argentina, Čile, Urugvaj, Venecuela…)
Značajan broj azijskih zemalja (Indija, Kina, Indonezija, Malezija, Pakistan…)
Ova priznanja su dolazila uglavnom nakon proglašenja nezavisnosti u novembru 1988. godine i u skladu su sa politikom nesvrstanih i antikolonijalnih pokreta tog doba.
U Srbiji je Palestina priznata još u vreme SFRJ, i zvanični odnosi sa Državom Palestine uspostavljeni su 1989. godine, što pokazuje dugogodišnju podršku Beograda palestinskoj državi.
U susednim zemljama, priznanje Palestine datira iz različitih perioda: Albanija je formalno priznala Palestinu 1988. godine, kada je PLO proglasio nezavisnost, dok je Bosna i Hercegovina uspostavila diplomatske odnose 1992. godine.
Takođe, Bugarska je nakon proglašenja palestinske deklaracije nezavisnosti 1988. priznala Palestinu kao državu.
Crna Gora je, nakon obnove nezavisnosti 2006. godine, uspostavila diplomatske odnose s Državom Palestinom i priznala je njen status, ali precizan datum priznanja nije zvanično objavljen u javnim izvorima.
Dana 15. novembra 1988. Palestinska oslobodilačka organizacija (PLO) proglasila je nezavisnu Državu Palestinu u Alžiru.
To je bio signal za prvi veliki talas priznanja: više od 90 zemalja (uglavnom arapskih, afričkih, azijskih i latinoameričkih) u roku od nekoliko meseci formalno je priznalo Palestinu. Taj potez je bio odgovor na Prvu intifadu i nagoveštaj spremnosti PLO-a da prihvati mirovni proces i Rezolucije UN-a 242 i 338.
Iako danas većina sveta priznaje Palestinu, ključne zapadne zemlje i dalje to nisu učinile. Među njima su:
Sjedinjene Države
Nemačka
Holandija
Italija
Japan
Njihova politika je da će priznati Palestinu tek kao deo finalnog mirovnog sporazuma s Izraelom.
Sadašnji talas priznanja od strane Velike Britanije, Kanade, Australije i Portugala označava prekretnicu. Ne samo što povećava broj država koje priznaju Palestinu na tri četvrtine članica UN, već pokazuje da se stavovi menjaju i među dugogodišnjim saveznicima Izraela.
Učestvuj u diskusiji ili pročitaj komentare
