Ubistvo tajnog agenta iz JAR na parkingu suda na Novom Beogradu: Kako je likvidacija od pre sedam godina otkrila tajne veze između podzemlja Srbije i Afrike

Darmanovićevo ime povezivano je sa tajnim bezbednosnim službama dve države, ali i organizovanim kriminalom u južnoafričkom podzemlju i upravo je njegova zamršena prošlost otežavala istragu ubistva. Deo života je proveo u Južnoj Africi, a potom se u Srbiju vratio 2014. godine. Napadači su, podsećanja radi, Darmanovića u maju 2018. godine presreli na parkingu zgrade tadašnjeg Prvog osnovnog suda u Ulici Aleksinačkih rudara na Novom Beogradu, sa leđa su ispalili više hitaca nakon čega je od posledica povreda preminuo u Zemunskoj bolnici.

Javnost u Srbiji je tada iznenadio podatak koji su objavili mediji, da je Darmanović bio dvostruki agent jugoslovenske i južnoafričke obaveštajne službe, a da je njegovo ime povezivano i sa organizovanim kriminalom u Južnoafričkoj Republici. Policija je osmunjičenima za ubistvo označila dvojicu Kruševljana - Sretena Matejića i Sašu Đuranovića koji su se sumnjičili za pomaganje, dok je Dejan Stanković Ždrokinac bio osumnjičen za izvršenje ubistva. Ždrokinac je samo mesec dana nakon ove likvidacije i sam postao žrtva ubistva, dok su Matejić i Đuranović u novembru 2020. oslobođeni optužbi da su učestvovali u ubistvu zbog nedostatka dokaza.

„Tužilac ne samo da ovo nije dokazao, već tokom postupka nije ni utvrđeno ko je izvršio krivično delo i da li je pokojni Dejan Stanković imao učešća u njegovom izvršenju i na koji način. Tužilac se ovim činjenicama uopšte nije ni bavio“, rekla je sudija Višeg suda u Beogradu Ivana Ramić.

Tajni život između službi i kriminala

Rođen u Johanesburgu, Darmanović je od mladosti vodio dvostruki život. Isticao se kao izuzetno sposoban operativac kome je novinar Žak Pou, koji je istraživao ljude bliske bivšem tamošnjem predsedniku Džejkobu Zumi i njegovim prljavim poslovima, posvetio poglavlje u knjizi „Predsednikovi čuvari“. U knjizi je opisano stvaranje „mafijaške države u državi“, a Džejkob Zuma i njegovi saradnici su optuženi za proneveru, izbegavanje poreza, finansijske malverzacije, šverc oružja i narkotika, za šta je kasnije i zvanično optužen.

„Pou u knjizi opisuje kako ga je upoznao. Navodi da je Darmanović radio za vladu i da je bio umešan u pravljenje mreže tajne službe u Južnoj Africi. Znao je mnogo, otvoreno se hvalio da ima pristup tajnim dokumentima. Imao je običaj da vozi po gradu gepeka punog oružja“, ispričala je južnoafrička novinarka Mendi Viner u razgovoru za KRIK 2019. godine. Darmanović, kako je rekla, nije bio zadovoljan onim što je Pou o njemu napisao.

„Rekao mi je da hoće da se vrati u Južnu Afriku i da tuži autora. Demantovao je sve.“

Govorkalo se i da se Darmanović te 2014. godine vratio u Srbiju upravo kako bi pronašao utočište. Smatralo se da su ga njegove veze i učešće u jednoj od najznačajnijih političkih afera u savremenoj južnoafričkoj istoriji učinili važnom metom i stvorile brojne neprijatelje.

Sin jedinog osumnjičenog za ubistvo likvidiran dan nakon Darmanovića 

Dejan Stanković Ždrokinac (71), jedini osumnjičeni za Darmanovićevo ubistvo, smatrao se poznatim kruševačkim kriminalcem koji je bio dobro poznat policiji po raznim krivičnim delima. Govorkalo se da je imao državljanstvo JAR i dobre veze sa tamošnjim kriminalnim, ali i bezbednosnim krugovima zemlje na Rtu dobre nade.

Dan nakon Darmanovićevog ubistva na Novom Beogradu, naočigled brojnih prolaznika, u centru Kruševca je ubijen Stankovićev sin Vojin. Ubica je izašao iz kafića, otvorio vatru na Stankovića i ispalio sedam metaka, od kojih ga je jedan pogodio u glavu, usmrtivši ga na licu mesta. Mesec dana kasnije, kod hotela "Golf" u Kruševcu, ubijen je Ždrokinac.