"Svemirska književna pastorala": Razgovor o romanu koji je dobio Bukera - "U orbiti" u Parobrodu

Delo, ovenčano prestižnim Bukerom 2024. godine, nedavno je objavila na srpskom izdavačka kuća "Geopoetika" u prevodu Ane Stefanović. U pitanju je prvi prevod proze Samante Hari na srpski.

I o romanu "U orbiti", o toj "svemirskoj književnoj pastorali", kako ga je okarakterisala Harvijeva, u Parobrodu će govoriti Ana Stefanović, prevoditeljka i Uroš Đurković, istraživač saradnik Instituta za srpsku kulturu Priština-Leposavić i književni kritičar, uz moderaciju Katarine Lazić, urednice književnog programa u ovoj ustanovi kulture.

Napisan u lirskoj, preciznoj i izuzetno sugestivnoj prozi, "U orbiti" spaja intimno i kosmičko, naučno i poetsko, svakodnevno i filozofsko, a autorka ga je opisala kao pisanje o prirodi koje istražuje lepotu Zemlje i vezu čoveka s njom.

Kružeći oko planete Zemlje na zadatku, astronauti iz svih krajeva sveta, posmatraju njene kontinente, okeane, glečere, aurore, uragane, tajfune, divljine, pustinje, megalopolise, pripovedajući o moći ali i ranjivosti prirode. Šon, svemirski putnik iz SAD trudi se da upozna celu planetu, santimetar po santimetar, savladavajući raspored granica Crne Gore, Srbije, Mađarske, Rumunije, istovremeno ne odvajajući se od razglednice - reprodukcije Velaskezove slike u slici, kralja i kraljice, njihove ćerke i dvorske dame Las Meninas.

Svemirska šestorka, kao plutajuća porodica (Anton, Roman, Nel,Čije, Šon i Pijetro) čitaocu predočava veličanstvenu, ali i krhku i ranjivu istinu o istoriji Zemlje i njenih stanovnika. Ali, Samanta Harvi ne zaboravlja ni fašizam, motor sa unutrašnjim sagorevanjem, Nikolu Teslu, plastiku, Anštajna, Boba Dilana, antibiotike, Bili Holidej, nadrealizam, Đakometija, Kosovo, termos boce, farmerke, zamrznutu hranu, Virdžiniju Vulf...

Književnica Samanta Harvi, rođena 1975. u Kentu, studirala je filozofiju na univerzitetima u Jorku i Šefildu. Radila je u Heršelovom muzeju astronomije u Batu, posvećenom Vilijamu Heršelu, koji je otkrio Uran. Za prvi roman "Divljina" dobila je nagradu "Beti Trask", a ovo delo bilo je u širem izboru za Bukerovu nagradu. Delo "U orbiti", osim Bukera Harvijevoj je donelo i Hotondersku nagradu i priznanje InVordsosim. Ovaj roman je preveden i na mnoge jezike sveta.