Promocija monografije o čuvenom meceni i kolekcionaru Rajku Mamuziću

Rajko Mamuzić Foto: Poklon zbirka Rajka MamuzićaO ovom čuvenom kolekcionaru u četvrtak 17. marta u 19 časova u Galeriji likovne umetnosti Poklon zbirci Rajka Mamuzića u Novom Sadu biće predstavljena monografija „Umetnička zbirka Rajka Mamuzića“ Ane Rakić, o kojoj će govoriti Simona Čupić i Milan Popović, redovni profesori na Odeljenju za Istoriju umetnosti Filozofskog fakulteta u Beogradu.- Rajko Mamuzić je posle Drugog svetskog rata je službovao kao načelnik u novosadskom Domu Jugoslovenske narodne armije, a kratko je radio kao drugi sekretar Matice srpske, dok je od 1951. do 1953. bio na mestu direktora Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture. Zahvaljujući ovim angažmanima postepeno se u njemu razvijalo interesovanje za likovnu umetnost, posebno za novine koje su počele da se pojavljuju krajem šeste decenije - priča za Nova.rs Ana Rakić.

U kolekcionarskom radu, nastavlja autorka monografije, veliki značaj je imao njegov istančani osećaj za umetničke vrednosti, kao i sposobnost da sakupi dela koja oličavaju težnju jugoslovenske umetnosti ka modernističkim dometima zapadnoevropskog slikarstva u posleratnom periodu.- Ostao je upamćen kao prijatelj umetnika kojima je pružao podršku, sugestije i ohrabrenja tokom perioda njihovih stvaralačkih početaka i prvih izložbi. Njegova najveća zasluga ostaje zbirka umetničkih dela koju je poklonio Novom Sadu, a koja nudi pregled umetničkih poetika druge polovine XX veka na ovim prostorima.Pedesetih godina Rajko Mamuzić, navodi Rakić, posećuje Staro sajmište i ateljee umetnika koji su, nakon završetka Likovne akademije, u to vreme tragali za svojim individualnim izrazom i dali doprinos formiranju raznovrsnih umetničkih pristupa stvaralaštvu. Na podsticaj Lazara Vozarevića, on počinje sistematski da formira zbirku umetničkih dela, čiji glavni okvir nastaje od 1955. do 1966. godine.

- Iako je želeo da zbirku ostavi gradu Beogradu, pregovori o uslovima Darodavnog akta nisu uspeli, te se Mamuzić u svojim naporima da formira legat okrenuo Novom Sadu. U trenutku otvaranja Galerije likovne umetnosti poklon zbirke Rajka Mamuzića 1974, fond je brojao 438 dela – slika, skulptura, crteža i tapiserija. Pored 28 slikara, u zbirci je zastupljeno i sedam vajara. Likovna zbirka je poklonom autora ili njihovih naslednika proširivana i danas broji više od hiljadu umetničkih dela. Ona sadrži dela 35 umetnika prve posleratne generacije, sa akcentom na umetnost Zadarske, Decembarske, Beogradske grupe i grupe Jedanaestorica. Zbirka je nastala na osnovu ličnih afiniteta Rajka Mamuzića, i istovremeno antologijski, u okviru generacijske celine, okuplja neka od najznačajnijih imena savremene umetničke prakse.Ana Rakić ističe dela koja se izdvajaju su ostvarenja iz ranog perioda stvaralaštva članova Zadarske grupe. Među njima su portreti – Portret Vere Božičković Miodraga Miće Popovića, Autoportret Milorada Bate Mihailovića ili Žena u plavom Petra Omčikusa (sve tri slike iz 1949. godine).

U zbirci se mogu videti i mrtve prirode Ksenije Divjak (Limuni, 1956) i Majde Kurnik (Smokve, 1965), kao i portretne biste i figurine Nikole Koke Jankovića (Torzo, 1960). Delo gestualne apstrakcije velikog formata koje se izdvaja je Agresivni prostor Eda Murtića (1966), dok je Mamuziću bliska figuracija predstavljena mnoštvom slika i grafika Aleksandra Lukovića Lukijana. Zastupljeni su i Ljubica Cuca Sokić, Stojan Ćelić, Mladen Srbinović, Branko Filipović Filo, Lazar Vozarević, Lazar Vujaklija, Aleksandar Tomašević, Zoran Petrović, Mario Maskareli, Slavoljub Bogojević, Matija Vuković, Jovan Soldatović, Stevan Maksimović…- Treba naglasiti da je Galerija likovne umetnosti Poklon zbirka Rajka Mamuzića do sada nekoliko puta monografski predstavljena. Ipak, dosadašnje monografske publikacije fokusirale su se na istoriju nastanka zbirke, istorijske ovkire u kojima je nastajala, i tu su se zaustavljale, bez namere da kreiraju sintetički prikaz njenih poetičkih vrednosti. U tom smislu, nova monografija predstavlja korak dalje ka čitanju ove kolekcije kao celine. Tačnije, publikacija posebno podvlači i pruža tumačenje lepeze raznorodnih likovnih izraza i tematskih interesovanja, koja variraju od uticaja pariske moderne do socijalističkog estetizma, kao i od elemenata prodiranja socrealističkih tema do krajnje apstrakcije. Pored toga, pruža različite, do sada zapostavljene, društvene, kulturne, kritičke i umetničke aspekte nastajanja zbirke – objašnjava autorka.

Galerija likovne umetnosti Poklon zbirka Rajka Mamuzića jedno je od važnih mesta na kulturnoj mapi Novog Sada.- Osim prikaza Stalne postavke, niz aktivnosti u programskom radu, uključuje znatan broj periodičnih izložbi, stručnih vođenja, predavanja, razgovora o umetnosti, projekcija filmova ili koncerata, zatim manifestacije, radionice, promocije i slično. S obzirom na značaj, raznovrsnost i širinu poetičkih pristupa koje umetnička kolekcija okuplja, monografija „Umetnička zbirka Rajka Mamuzića“ će tokom godine u kojoj je Novi Sad evropska prestonica kulture biti objavljena na engleskom jeziku. To će publikaciji dati dalekosežan značaj za širu publiku i stručnu javnost, i u narednom periodu obezbediti podršku u boljoj reprezentaciji fonda zbirke – otkrila je dr Ana Rakić.Bonus video: Zašto je izgradnja muzeja Đorđa Balaševića podelila Novi Sad

video-cdn src="https://best-vod.umn.cdn.united.cloud/stream?asset=zatojeizgradnjamuzejaorabalaeviapodelilanovisad-novas-worldwide&stream=hp3500&t=0&player=m3u8v&sp=novas&u=novas&p=n0v43!23t001" video-id="2908749"]