Ovo su najbolji reditelji svih vremena po “Forbsu”

Postoje mnogi neverovatni filmski režiseri. Od živih legendi poput Stivena Spilberga i Martina Skorsezea do Kristofera Nolana i Kventina Tarantina. Međutim, mnogi od najvećih reditelja provode svoj život iza scene po prirodi stvari. Teško je kvantifikovati šta čini velikog reditelja. To ima veze sa stvaranjem sjajnih filmova, ali ima tu još nečega. Najbolji reditelji unapređuju umetnost, pomeraju granice i podržavaju nove tehnike. Oni motivišu svakoga na setu, od glumaca do direktora fotografije do montažera, da pruže najbolje od sebe. Najbolji reditelji predstavljaju remek-dela i stvaraju svoj prepoznatljiv stil, piše magazin “Forbs”.

Kao što postoje sjajni filmovi iz svakog žanra, veliki reditelji na ovoj listi radili su u komediji, drami, vesternu, noaru i mjuziklu. Najbolji reditelji dolaze i iz različitih tržišta, kako domaćih tako i međunarodnih.

Prenosimo vam listu od deset imena koja smo izabrali sa spiska “Forbsa”.

10. Orson Vels

Orson Vels nije bio samo filmski reditelj. Stekao je ugled kao glumac, i u pozorištu i na radiju, tokom svoje više od pedesetogodišnje karijere. Iako je njegov najpoznatiji film verovatno njegov rediteljski debi “Građanin Kejn” (1941), takođe je režirao filmove poput "The Magnificent Ambersons" (1942), “The Stranger” (1946), “Dama iz Šangaja” (1947), “Makbet” (1948), “Otelo” (1951) i “Chimes at Midnight” (1966).

Vels se uglavnom nalazi na ovoj listi zbog svojih inovacija u tehnici kamere. Mnogi njegovi filmovi pomerali su granice za svoje vreme i razvijali tehnike vizuelnog pripovedanja. Takođe je primetan po dugim kadrovima, posebno otvarajući kadar filma “Dodir zla” (1958) koji traje preko šest minuta (međutim, nije najduži kadar u filmu. Postoji još jedan neprekidni kadar koji traje 12 minuta kasnije u filmu).

9. Frensis Ford Kopola

Frensis Ford Kopola jedan je od najnagrađivanijih filmskih stvaralaca na svetu. Dobitnik je pet Oskara, šest Zlatnih globusa, dve Zlatne palme i nagrade Britanske akademije za film, i smatra se jednom od vodećih figura Novog Holivuda.

Poznat je po filmovima poput Trilogije “Kum” (1972-1990), “Apokalipsa danas” (1979) i “Outsiders” (1983). Kopola je učestvovao u mnogim komercijalnim poduhvatima, uključujući posedovanje vinarije; međutim, napravio je pauzu od režiranja nakon filma “Twist” iz 2011. Trenutno završava film “Megalopolis”, čija se premijera očekuje na Kanskom festivalu.

8. Federiko Felini

Federiko Felini najpoznatiji je po filmovima kao što su “Sladak život” (1960), “8½” (1963), “Rim” (1972), “Amarkord” (1973) i “Kazanova” (1976). Tokom svoje skoro pedesetogodišnje karijere, bio je nominovan za 17 Oskara i osvojio je rekordna četiri u kategoriji Najbolji strani film.

Nakon što je odustao od studija prava u Rimu, Felini je počeo da radi na radiju. Uz Roberta Roselinija, kasnije se uključio u italijanski neorealizam. Felini je svoj prvi dugometražni film, “Svetlosti varijatea” (1951), režirao zajedno sa Albertom Latuadom. Međutim, više se pamti po svojim post-neorealističkim umetničkim filmovima. Ovaj period doveo je do izraza "Felinijevski" da opišu filmove i umetnost sa maštovitim i ekstravagantnim kvalitetom.

7. Stenli Kjubrik

Nasleđe Stenlija Kjubrika je neosporno, iako je bio težak za saradnju kao reditelj. Sa filmovima poput “Dr. Strangelove” (1964), “Paklena pomorandža” (1971), “Full Metal Jacket” (1987) i posthumno objavljenim “Širom zatvorenih očiju” (1999), Kjubrik je režirao 13 filmskih klasika.

Kjubrik je bio nominovan za 13 Oskara tokom svoje karijere, ali je osvojio samo jedan za najbolje specijalne efekte u filmu “2001: Odiseja u svemiru” (1968). Kubrik je dobio vrlo malo nagrada za svoje režiranje, čak je bio nominovan za Zlatnu malinu za najgoru režiju za film “Isijavanje” (1980). Međutim, njegov stil režije, posebno kada je reč o kameri i kompoziciji kadra, uticao je na mnoge reditelje, a njegovi filmovi nazivani su nekim od najvažnijih u dvadesetom veku.

6. Vong Karvaj

Iako je Vong Karvaj započeo karijeru na televiziji, reditelj sa sedištem u Hong Kongu debitovao je sa filmom “As Tears Go By” iz 1988. Najpoznatiji je po filmovima” Chungking Express” (1994), “Happy Together” (1997) i “Raspoložen za ljubav” (2000).

Vong je uticao na mnoge reditelje poput Kventina Tarantina, Alehandra Gonsaleza Injaritua i Barija Dženkinsa. Njegovi filmovi često imaju slomljene narativne strukture, hrabre boje, pop muziku i koriste proces step-printinga, koji menja brzine filma. Mnogi od njegovih filmova često se nalaze na listama “najboljih”. U tekstu u “Boston Globeu” kritičar piše: "Vong je  vodeći naslednik velikih reditelja posleratne Evrope. Njegovo delo kombinuje humor i razočaranje Godara, vizuelne fantazije Felinija, šik egzistencijalizam Antonionija i Bergmanovu sumornu neizvesnost."

5. Alfred Hičkok

"Maestro napetosti", Alfred Hičkok, režirao je preko 50 filmova tokom svoje dugogodišnje karijere. Iako je njegovo nasleđe pomućeno poznatom okrutnošću prema glavnim glumicama, njegov rad je pomogao da se oblikuju i definišu žanrovi trilera i horora. Hičkok je započeo svoju karijeru u Britaniji u eri neme kinematografije, a nažalost, neki od njegovih filmova iz tog perioda su sada izgubljeni. Međutim, njegov film iz 1929. godine, “Blackmail”, bio je prvi britanski "zvučni" film.

Nakon što je prešao u Holivud kasnih 1930-ih godina, Hičkok je snimio film “Rebeka” (1940), za koji je dobio svoju prvu od pet nominacija za Oskara za najboljeg reditelja. Nastavio je da stvara klasike poput “Sumnje” (1941), “Pozovi M radi ubistva (1954), “Prozora u dvorište” (1954), “Uhvati lopova” (1955), “Vertiga” (1958), “Sever severozapad” (1959), “Psiha” (1960) i “Ptice” (1963). Njegova dela dovela su do pojma "hičkokovski", što često opisuje filmove sa zapletima, ograničenom akcijom i voajerizmom, posebno u korišćenju kamernih pokreta koji oponašaju pogled osobe.

4. Žan-Lik Godar

Još jedan stub francuskog novog talasa, Žan-Lik Godar je možda bio najuticajniji. Rođen u Švajcarskoj, ovaj reditelj je eksperimentisao sa naracijom, kontinuitetom, zvukom i kamerom u mnogim svojim delima, posebno kratkim rezovima i korišćenjem četvrtog zida. Bio je poznat po tome što je svojim glumcima davao slobodu da istraže svoje uloge i često je počinjao snimanje sa nedovršenim scenarijima.

Njegova filmografija obuhvata filmska dela poput “Do poslednjeg daha” (1960), “Živeti svoj život” (1962), "Prezir" (1963), "Neobična banda” (1964), “Alfavil” (1965), “Ludi Pjero” (1965) i "Muški rod - ženski rod” (1966). Rodžer Ibert je rekao o ovom reditelju: "Godar je reditelj prvog reda; nijedan drugi reditelj šezdesetih godina nije imao veći uticaj na razvoj dugometražnog filma."

3. Frenk Kapra

Reditelj Džon Kasavetes je jednom rekao: "Možda Amerike zapravo nije ni bilo, već je sve to Frenk Kapra." Kaprine filmove karakteriše idealizam onoga što Amerika može biti, uključujući hitove poput "Gospodin Dids ide u grad" (1936), "U grob ništa ne nosiš" (1938), "Divan život" (1946) i "Gospodin Smit ide u Vašington" (1939).

Iako su većina njegovih najvoljenijih filmova iz tridesetih i četrdesetih godina, Kapra je počeo sa nemim filmovima nakon što je emigrirao sa porodicom u Ameriku sa Sicilije kada je imao pet godina. Tokom svoje karijere, osvojio je pet Oskara i dobio nagrade za životno delo od Američkog filmskog instituta i Asocijacije reditelja Amerike.

2. Bili Vajlder

Austrijski reditelj Bili Vajlder započeo je svoju filmsku karijeru kao scenarista u Nemačkoj. Dok su mnogi članovi njegove porodice stradali od strane nacista, Vajlder je napustio Nemačku tridesetih godina i cementirao se kao jedan od velikih reditelja Holivuda do četrdesetih godina. Vajlder je obuhvatio decenije i žanrove od komedije do noara sa klasicima poput "Dvostruke obmane" (1944), "Bulevar sumraka" (1950), Stalag 17 (1953), "Sabrina" (1954), Svedok optužbe (1957), "Neki to vole vruće" (1959) i "Apartman" (1960).

1. Akira Kurosava

Akira Kurosava počeo je da radi za "Photo Chemical Laboratories" (koji je kasnije postao Toho Studios) 1936. godine kada je imao samo 25 godina. Režirao je svoj prvi dugometražni film, "Sanširo Sugata", 1943. godine. Nastavio je da stvara filmove poput "Pijanog anđela" (1948), "Rašomona" (1950), "Sedam samuraja" (1954), "Telesna straža" (1961) i svoj trideseti i poslednji film, "Madadayo" (1993).

Kurosava je takođe bio uspešan scenarista koji je radio po knjigama, na televiziji i u pozorištu tokom svoje skoro 60-godišnje karijere. Pomogao je popularizaciji japanskih filmova na Zapadu i bio omiljen među mnogim filmskim stvaraocima, uključujući Stivena Spilberga i Federika Felinija. Ingmar Bergman je jednom nazvao svoj film "Devičanski izvor" "turističkom... lošom imitacijom Kurosave." Džordž Lukas takođe pominje film "Skrivena tvrđava" iz 1958. godine kao glavnu inspiraciju za "Ratove zvezda".

Bonus video: Vudi Alen na premijeri svog filma u Veneciji