Adligat: Legat oca "Beograđanke" i kuma Hrama Svetog Save

Ugovor o poklonu, kojim se ovom udruženju daruje Legat arhitekte Branka Pešića, potpisali su supruga pokojnog arhitekte (1921-2006) Milena Pešić i predsednik Adligata Viktor Lazić, dodaje se u saopštenju.

Knjige iz Pešićeve lične biblioteke, značajna foto-dokumentacija, lični predmeti, kao i dragoceni arhivski materijali čuvaće se u ovom udruženju u okviru kojeg su već otvoreni Muzej knjige i putovanja i Muzej srpske književnosti.Među najdragocenijim dokumentima su oni vezani za izgradnju Novog Beograda, "Beograđanke" i Hrama Svetog Save.Branko Pešić je bio projektant, šef gradilišta i biroa u Direkciji za izgradnju Novog Beograda (1947-51), kao i profesor Građevinskog fakulteta u Beogradu (1951-1986).Dva najznačajnija simbola Beograda projektovao je upravo Pešić, pa je postao poznat kao "otac Beograđanke i kum Hramu Svetog Save".

Najvišu građevinu na Balkanu tog vremena, Palatu Beograd, visoku stotinu metara i ukupne površine 40.000 kvadrata, Pešić je uradio uz divljenje struke i javnosti. Samo u izgradnji "Beograđanke" učestvovalo je 74 preduzeća sa oko 10.000 radnika, od kojih niko nije nastradao, niti se povredio uprkos visini zgrade, podsećaju iz Adligata.A potom se Pešić prihvatio još većeg i komplikovanijeg poduhvata - u pitanju je bio nastavak gradnje Hrama Svetog Save na poziv tadašnjeg patrijarha Germana. Gotovo 50 godina nakon započetih radova, Pešić se angažovao na izgradnji jedne od najvećih crkava na svetu, čija je površina samo prizemlja iznosila čak 3.255 kvadrata.

Pored ogromnog stručnog angažovanja, Pešić je našao vremena za sakupljanje sredstava za dalju izgradnju Hrama, držeći  predavanja i izložbe u zemlji i širom sveta, od Australije do Velike Britanije. A za svoj rad na Hramu nije tražio niti je dobijao platu, jer je to smatrao svetom dužnošću.Samo tehničko rešenje podizanja kupole od 4.000 tona sa 16 dizalica, koja je u potpunosti izgrađena na zemlji, u unutrašnjosti hrama, delo konstruktora Pešićevog tima iz preduzeća "Trudbenik", bilo je naročito važan podvig srpskog građevinarstva. O tom podvigu svedoči i podatak da je više od 2.000 stručnjaka iz celog sveta pratilo taj jedinstveni građevinski poduhvat.Branka Pešića zato Viktor Lazić, predsednik Adligata, naziva velikanom srpske arhitekture i podseća da je na mnogobrojnim konkursima dobio više od 20 nagrada i realizovao  stotinak projekata.- Beograđanka i Hram Svetog Save su njegova remek-dela, ali su među njegovim ostvarenjima i tridesetak crkava i konaka širom bivše Jugoslavije, od kojih su neka rešenja pravi biseri arhitekture. Realizovao je i više od 70 paviljona jugoslovenskih izložbi u inostranstvu od Pariza, Kaira, Moskve i Pekinga, Dubaija do Sao Paula, Njujorka i San Franciska - istakao je Lazić.Branko Pešić je za svoje delo ovenčan Ordenom rada prvog reda, Ordenom zasluga za narod, Ordenom Svetog Save prvog reda, a posthumno i Velikim krstom kraljevskog ordena Belog orla.Zanimljivo je da se u Udruženju Adligat već nalazi i legat gradonačelnika Branka Pešića. Sudbina je tako htela da su dvojica imenjaka, koji su radili zajedno i bili prijatelji, opet sada zajedno. Bar se simbolično "nalaze" pod istim krovom.