Istaknuta kantautorka, glumica, preduzetnica i humanitarka Doli Parton preminula je u 81. godini. Iza sebe je ostavila muzički opus koji je obeležio generacije, ali i životnu priču koja je neretko bila ispunjena teškim trenucima.

Odrastanje u Tenesiju

Doli Rebeka Parton rođena je 19. januara 1946. godine u Lokast Ridžu u Tenesiju, kao četvrto od 12 dece. Odrastala je u siromašnom području Apalača, gde je muzika bila važan deo svakodnevnog života.

Njena majka bila je pevačica i Doli je naučila crkvenu muziku i tradicionalne balade, dok je njen deda bio propovednik koji je svirao violinu i pisao pesme. Nekoliko njene braće i sestara takođe se bavilo muzikom.

Iskustva iz detinjstva kasnije su snažno uticala na njene pesme. Jedan od primera je „Coat of Many Colors“ iz 1971. godine, u kojoj je opisala kako su joj se školski drugovi podsmevali zbog ručno napravljenog kaputa.

Prvi koraci ka uspehu

Njen ujak Bil Ouens ohrabrivao ju je da se bavi muzikom, kupio joj gitaru i pomogao da već sa deset godina dobije nastup na televiziji u Noksvilu.

Sa 13 godina prvi put je gostovala u emisiji Grand Ole Opry, a početkom 1960-ih snimila je prve singlove. Nakon završetka srednje škole 1964. godine preselila se u Nešvil. Istog dana upoznala je budućeg supruga Karla Dina.

Karl Din je odmah privukao Doli svojom pojavom i, što je još važnije, iskrenim interesovanjem za njenu ličnost, a ne samo izgled. Iako je odnos s njegove strane brzo napredovao, Doli je na to gledala sporije.

Kada joj je Karl rekao da planira da se oženi njome, bila je iznenađena. Volela je Karla više nego bilo koga s kim je bila, ali je želela da se fokusira na karijeru i bila svesna žrtava koje rano udavanje i deca nose, posebno posle odgajanja svojih braće i sestara.

Saradnja sa Porterom Vagonerom

Ubrzo je počela da se ističe kao kantautorka. Dve pesme koje je napisala sa Ouensom postale su hitovi, a „Dumb Blonde“ iz 1967. godine postao je njen prvi singl koji je dospeo među 40 najboljih.

Veliki preokret dogodio se 1967. godine kada je Parton postala partnerka Portera Vagonera u njegovoj popularnoj televizijskoj emisiji. Njih dvoje su brzo postali miljenici publike, a RCA Records potpisao je ugovor sa Parton i kao duet izvođačicom i kao solo umetnicom.

Njena solo karijera ubrzo je procvetala. „Joshua“ je 1971. postao njen prvi hit na prvom mestu, a 1974. usledile su „Jolene“, „Love Is Like a Butterfly“ i „I Will Always Love You“.

Upravo „I Will Always Love You“ predstavljala je njen oproštaj od Vagonera, kada je 1974. napustila njegovu emisiju. Do sredine 1970-ih postala je jedna od najuspešnijih žena u kantri muzici, a 1975. i 1976. proglašena je najboljom kantri pevačicom godine.

Od kantrija do Holivuda

Nakon osamostaljenja od Vagonera, Parton je počela da širi karijeru izvan kantri muzike. Album „Here You Come Again“ iz 1977. bio je uspešan prelazak ka pop muzici, a već sledeće godine proglašena je za zabavljača godine.

Ubrzo je postala poznato televizijsko lice i počela da gradi filmsku karijeru. Među njenim najvećim filmskim uspesima bio je „9 to 5“, dok je kasnije ostvarila i druge zapažene saradnje.

Godine 1987. snimila je album „Trio“ sa Emilu Haris i Lindom Ronštat, dok je 1993. sarađivala sa Loreto Lin i Tami Vajnet na albumu „Honky Tonk Angels“.

Njena pesma „I Will Always Love You“ dobila je novi život 1992. godine kada ju je Vitni Hjuston snimila za film „The Bodyguard“. Pesma je postala veliki pop hit i dodatno učvrstila Partonin status autorke jednog od najpoznatijih hitova svih vremena.

Uspeh i van muzike

Parton je bila uspešna i kao poslovna žena. Godine 1985. otvorila je tematski park Dolivud u istočnom Tenesiju, koji je vremenom postao jedna od vodećih turističkih atrakcija američkog juga.

Kroz Dolivud i svoju fondaciju podržavala je lokalnu ekonomiju, obrazovanje i druge projekte. Njena Imagination Library poklanja knjige deci od rođenja do pete godine, a program se proširio iz Tenesija na SAD, Englesku i Australiju.

Povratak korenima

Tokom 1990-ih Parton se sve više vraćala tradicionalnoj muzici. Godine 1999. objavila je svoj prvi bluegrass album, „The Grass Is Blue“, koji je osvojio Gremi i proglašen za album godine u bluegrass muzici.

Usledili su albumi „Little Sparrow“ i „Halos and Horns“, a 2003. godine objavljen je omaž album „Just Because I’m a Woman: Songs of Dolly Parton“, na kojem su učestvovale Norah Jones, Sinéad O’Connor, Alison Krauss i Shania Twain.

Parton je 2007. osnovala sopstvenu diskografsku kuću Dolly Records, a 2009. njen mjuzikl „9 to 5“ stigao je na Brodvej. Za muziku i tekstove za predstavu bila je nominovana za nagradu Toni.

Tokom karijere dobila je brojna priznanja. Primljena je u Nashville Songwriters Hall of Fame i Songwriters Hall of Fame, dobila je nagradu za životno delo Recording Academy, National Medal of Arts i Kennedy Center Honors.

Godine 2022. primljena je u Rock & Roll Hall of Fame. Do aprila te godine osvojila je 13 nagrada ACM, 10 Gremija i devet nagrada CMA, prenosi Kurir.