Umro norveški kralj

Kako prenosi BBC, Harald V preminuo je mirno u petak u 6.35 sati u Nacionalnoj bolnici. Tokom poslednja 24 sata života posetili su ga članovi porodice, dok su građani počeli da ostavljaju cveće ispred kraljevske palate.

Harald V bio je prvi norveški monarh rođen u svojoj zemlji još od 14. veka. Na prestolu će ga naslediti njegov sin, dosadašnji prestolonaslednik Hokon.

Tokom 35 godina vladavine Harald je stekao veliku popularnost i reputaciju monarha koji je modernizovao norvešku kraljevsku porodicu. Još pre dolaska na presto prekinuo je jednu od važnih tradicija kada se oženio Sonjom Haraldsen, koja nije bila plemićkog porekla.

Tokom brojnih nacionalnih kriza predstavljao je simbol jedinstva, a u Norveškoj su ga često opisivali kao „narodnog kralja“ i „dedu nacije“. Posebno se pamti njegovo obraćanje posle terorističkih napada u Oslu i na ostrvu Utoja 2011. godine, kada je pozvao Norvežane da ostanu ujedinjeni i poručio da strah ne sme da pobedi.

Istoričar i dopisnik TV2 Ole-Jorgen Šulsrud-Hansen rekao je za BBC da je tokom Haraldove vladavine norveška monarhija postala otvorenija i transparentnija, uključujući pitanja finansija i zdravstvenog stanja članova kraljevske porodice. Novinarka Tove Talesen opisala ga je kao „jednog od nas“, dok je stručnjakinja za kraljevsku porodicu Karoline Vagle istakla da je Harald tokom čitave vladavine bio veoma blizak narodu.

Poslednje godine njegove vladavine obeležili su zdravstveni problemi, ali i skandali unutar kraljevske porodice. Među njima su bile veze njegove snaje Mete-Marit sa pokojnim seksualnim prestupnikom Džefrijem Epstinom, kao i slučaj njenog sina Marijusa Borga Hojbija, koji je osuđen za silovanje.

Harald je i u poznim godinama učestvovao u javnom životu. Kada se norveška fudbalska reprezentacija vratila iz SAD nakon istorijskog plasmana u četvrtfinale Svetskog prvenstva, lično je primio igrače u kraljevskoj palati.

Iza Haralda V ostali su supruga, kraljica Sonja, sa kojom je proveo gotovo 58 godina u braku, ćerka princeza Marta Luiz, sin Hokon, koji će ga naslediti na norveškom prestolu, kao i šestoro unučadi.