Putevima istorije: tursko Egejsko more

Dom stotinama arheoloških i prirodnih lokaliteta, region je oduvek predstavljao važno središte u istoriji, a sa brojnim lokalitetima uvrštenim na Uneskovu listu svetske baštine, region je poput muzeja na otvorenom, u kom možete korak po korak otkrivati istoriju čovečanstva među arheološkim ostacima. Turski Egej je region gde sunčevi zraci neguju zasade maslina, koji puštaju svoje korenje među milenijumima star sjajni mermer.

Višeslojno kulturno nasleđe

Možete ići stopama različitih civilizacija i biti impresionirani višeslojnom strukturom kulture regiona, koja je celim putem isprepletana sa sadašnjicom. Prostrano arheološko nalazište Troje, na primer, koje je upisano na Uneskovu listu svetske baštine, i samo je svedok duge istorije različitih civilizacija. „Ne postoji jedna Troja. Ima ih najmanje 10, koje leže u slojevima jedna na drugoj” rekao je istraživač Gert Jan van Vijngarden. Poseta muzeju Troje, nagrađenom posebnom nagradom “Evropski muzej godine 2020”, odvešće vas na putovanje kroz istoriju regiona.Drevna Troja bila je poprište jednog od najpoznatijih mitova u istoriji čovečanstva, ispevanog kroz reči antičkog lirskog pesnika obližnje drevne Smirne, Homera, koji je živeo pored reke Meles u današnjem egejskom gradu Izmiru. Priče o kralju Prijamu, Hektoru, Ahileju i prelepoj Jeleni Trojanskoj, dešavaju se u regionu okruženom planinom Idom uz moreuz Dardanela. Put koji prolazi kroz netaknuta egejska sela na jugu vodi do Asosa (Behramkala) - doma drevnih filozofa, sofisticirane luke i prelepog grada sa prvim i jedinim poznatim dorskim hramom u Anadoliji i drevnim pozorištem sa pogledom na tursko Egejsko more.

Pergam: Drevni centar umetnosti i kulture

Noseći tragove velikih civilizacija do današnjih dana, Pergam je bio najslavniji grad u Maloj Aziji, prema antičkom istoričaru Pliniju Starijem, zadršavši pridev najslavniji i do današnjih dana, obzirom da se nalazi Uneskovoj listi svetske baštine. Poznat kao jedan od najstarijih centara lečenja antičkog sveta, rodno je mesto Galena, velikog lekara, koji je utro put moderne medicine danas. Klasični sjaj se toliko odrazio na gradsku arhitekturu, umetnost, medicinu, kulturu i obrazovanje da je pronalazak pergamskog papira, poznatog kao pergament, učinio je da Pergamska biblioteka sa preko 200.000 knjiga bude druga po veličini u antičkom svetu tik iza Aleksandrijske.Akropolj grada, izgrađen na terasama iznad prostrane ravnice, koju su od davnina ukrašavale reke, nudi posetiocima jedinstven pogled sa najstrmijeg pozorišta na svetu. Smeštena u podnožju Akropolja – gornjeg grada i prvobitno posvećena egipatskim božanstvima, Crvena sala je kasnije funkcionisala kao crkva i džamija. Predstavljajući tragove nekoliko verovanja i religija, Pergam je jedna od sedam crkava Otkrovenja o kojima je Sveti Jovan pisao u Bibliji. Savremeni grad Bergama baca svetlo na multikulturalne slojeve naselja sa Crvenom salom čija se jedna kula i danas koristi kao džamija kao i ruševinama drevne sinagoge u blizini.Bergama velikodušno predstavljaju skrivena blaga Egeja sa svojim ćilimima, lokalnim delikatesima poput čigirtme – patlidžana u sosu od paradajza i belog luka, vodopadima i platoom Kozak koji okružuje naselje i nudi putovanje kroz zelenilo borova, prelepim malim uvalama sa najfinijim peščanim plažama, kao i ostrvom Kalem gde vas čekaju istančane nijanse plave i zelene za kratke pauze na putovanju kroz prirodu i kulturu turskog Egejskog mora.

Efes: svetionik arheoloških nalazišta

Plodno tlo pod voćnjacima bresaka, maslinjacima i topolama i prostrano arheološko nalazište – antički grad Efes, koji je pod zaštitom UNESCO-a, protežu se dokle god pogled seže. Efes nekada važan lučki grad, koji je od neolita stalno naseljavan, postao je rimska prestonica Male Azije.Nekad igrajući bitnu ulogu u širenju hrišćanstva, Efes je bio dom dva velika sabora rane Crkve i jedna je od sedam crkava pomenutih u Otkrovenju. Posetio ga je Sveti Pavle na svojim misionarskim putovanjima, a i poslednje je počivalište Device Marije u pratnji Svetog Apostola Jovana.Glamur antike vidljiv je i danas, kroz veličanstveno pozorište u kome se još uvek održavaju koncerti i događaji, Celzijusovu biblioteku, dobro očuvane rimske kuće i ostatke Artemidinog hrama, jednog od sedam svetskih čuda starog veka. Podni mozaici rimskih kuća otkrivaju estetiku i umetnost tog perioda, a mermeri koji sijaju pod egejskim suncem i efeske mačke koje čekaju posetioce u senkama maslina i smokava odvešće vas na putovanje stopama drevnog života.Na samo 10 kilometara od Efesa, nalazi se malo selo Širindže, koje nudi mogućnosti smeštaja u tradicionalnim kućama, uz panoramske poglede na vinograde i maslinjake. Ne zaboravite da probate voćna vina i šerbete od lokalnog cveća.

Lepotice iz unutrašnjosti: Pamukale i Afrodizija

Krećući se ka unutrašnjim dolinama, posetioce pozdravljaju dva veličanstvena mesta sa liste svetske baštine Uneska. Unutar granica grada Denizlija, Pamukale, u doslovnom prevodu „zamak od pamuka“, nudi jedinstveno iskustvo u unutrašnjosti Egeja. Pamučno-bele terase Pamukalea su gotovo nadrealne, jer se na svakoj kaskadi formiraju bazeni s toplom vodom, koji se prelivaju do zemlje poput vodopada. Prostrane ruševine Hijerapolisa, koje je UNESCO uvrstio na listu kulturne i prirodne baštine, uključuju impresivno pozorište, kompleks kupatila, agoru i vizantijsku crkvu. Predstavljajući izuzetne primere arhitektonskih ostataka, kao što su katedrala, krstionica i crkve, koji bacaju svetlo na rano hrišćanstvo, Hijerapolis je i dom izuzetnog osmougaonog martirijuma Svetog Filipa apostola.Tradicija tkanja i tekstilne industrije je stara već milenijum, a uglavnom zahvaljujući visokokvalitetnom pamuku koji se uzgaja u Egejskom regionu, Denizli je bio tekstilna prestonica regiona više od 4000 godina. Svetski poznata tkanina Buldan, nazvana po istoimenom gradu u porvinciji Denizli, proizvodi se posebnim postupkom tkanja i zadržava svoju teksturu dugo vremena zahvaljujući prirodnim sirovinama i bojama. Buldan tkanina se može koristiti za zavese, bade mantile, prekrivače, posteljinu, postave kao i odevne predmete kao što su bluze, haljine i suknje.Afrodizija, grad Afrodite, je još jedan lokalitet na listi svetske baštine Uneska, koji morate videti u unutrašnjosti Egeja. Smeštena u dolini, koju napaja pritoka reke Meandar u gradu Ajdin, nekada glavni grad rimske provincije Karije u Maloj Aziji, Afrodizija je bila važan centar umetnosti, sa svojom školom skulpture koja je stekla široku slavu u antičko doba. Afrodizijanci su imali sreće u zadivljujućem obilju egejskog mermera visokog kvaliteta, od kojeg su stvorili spektakularan mermerni grad i skulpture koje ga ukrase. Reljefi Sebastiona, grandioznog hramskog kompleksa posvećenog Julio-Klaudijskim carevima i Afroditi, istinsko su svedočanstvo predanosti stvaranja mitoloških, carskih i ornamentalnih reljefa. Pored fascinantnih skulptura, Afroditin hram, stadion, Odeon i Tiberijev portik su arheološka blaga koja se moraju videti u drevnom gradu Afrodizije.

Knid: mesto gde se turski Egej susreće sa Mediteranom

Drevni grad Knid nalazi se na najudaljenijoj tački poluostrva Datča, gde se susreću tirkizne vode dva mora. Povezan sa kopnom uskom, peščanom prevlakom, cela unutrašnja oblast antičkog lokaliteta Knid je prošarana ostacima arhitekture. Astronomi, uključujući matematičara Eudoksa, antičke lekare i arhitekte, okupljali su se u obezbeđenim lukama Knida.Poznat u antičkom svetu po statui Afrodite Knidske, drevne boginje ljubavi i lepote, i prve kultne statue boginje prikazane golom, koju je izvajao čuveni antički skulptor Praksitel sredinom 4 v. p.n.e., stotinama godina je služila kao inspiracija i uzor za nebrojene proistekle kopije. Značajni ostaci su nekoliko lukova bazilike, podni mozaici i pozorište okrenuto ka moru, koje je još uvek izuzetno netaknuto.Lepota Knida parira lepoti pejzaža u kom se nalazi, a luke drevnog grada su sada popularna sidrišta za drvene gulete i jedrilice na krstarenjima koji se zaustavljaju u njima radi kupanja i poseta drevnim ostacima Knida. Vreme je da nam se pridružite na turskom Egeju i krenete putevima istorije!Za više informacija posetite Go Türkiye.