Selo koje je promenilo istoriju sveta: Dokazuje da Kolumbo nije prvi otkrio Ameriku, a izgleda kao da je iz bajke

Na samom vrhu kanadskog ostrva Njufaundlend nalaze se ostaci vikinškog naselja iz 11. veka. To je dokaz prvog prisustva Evropljana u Severnoj Americi i ujedno pokazatelj da nije Kristofer Kolumbo prvi otkrio Ameriku. Iako mnogi misle baš to, ipak su Vikinzi našli Novi svet 500 godina pre njega.

Iskopani ostaci zgrada sa drvenim ramovima i travnatom izolacijom slični su onima pronađenim u nordijskim naseljima na Grenlandu i Islandu.

Lokalitet je otkriven 1960. godine zahvaljujući predanom radu norveškog bračnog para, istraživača Helge Ingstada i njegove supruge, arheološkinje En Stajn Ingstad. Oni su kombinovali terenska istraživanja i lokalne priče i otkrili naselje za koje se ispostavilo da je nordijskog porekla i tako pomenili istoriju sveta.

Posumnjali su u tada dominantnu teoriju da se Vinland (vikinški naziv za Severnu Ameriku) morao nalaziti južnije, zbog divljeg grožđa. Umesto toga verovali su da "Vinland" može značiti "zemlja livada", što se uklapa u pejzaž Lansi Medouza  (L'Anse aux Meadows).

Ključno je bilo i to što ih je lokalni ribar Džordž Deker poveo do neobičnih uzvišenja koje su meštani zvali „stari indijanski logor“ – travnatih humki koje su izgledale kao zakopane kuće. To je pokrenulo detaljna iskopavanja, tokom kojih su otkriveni ostaci više zgrada izgrađenih u vikinškom stilu.

Otkriće je potvrđeno kroz višegodišnja iskopavanja i postalo je jedno od najvažnijih arheoloških otkrića 20. veka.

Ovaj izuzetan arheološki lokalitet ima osam građevina - tri stambene jedinice, jednu kovačnicu i četiri radionice, smeštene na uskom platou iznad tresetišta i rečice blizu obale zaliva u moreuzu Belle Isle.

Artefakti pronađeni na lokalitetu pokazuju tragove da su ljudi pre hiljadu godina tu proizvodili gvožđe i obrađivali drvo, verovatno da bi popravljali brodove, a ima i dokaza da su putovali dalje ka jugu.

Pronađeni su razni zanimljivi drevni predmeti, između ostalog i vreteno, što pokazuje da su i žene bile deo ove ekspedicije i da je lokalitet bio više od običnog privremenog logora.

Interesantno je da se ti ostaci poklapaju sa sagama o Vinlandu, koje beleže putovanja Vikinga koji su prešli Atlantski okean sa Islanda i Grenlanda u potrazi za novim teritorijama. U sagama se pominju krajevi sa mnogo ribe, plodnog tla i šuma, kao i sukobi sa lokalnim starosedelačkim stanovništvom – što se uklapa u geografiju i dokaze sa ovog mesta.

Lansi Medouz je prvo i jedino poznato mesto koje su Vikinzi osnovali u Severnoj Americi i predstavlja najraniji dokaz o naseljavanju Evropljana u Novom svetu.

Opsežna arheološka istraživanja nakon otkrića lokaliteta 1960. godine pokazala su da su strukture sa drvenim ramovima građene sa karakterističnim dvovodnim krovovima prekrivenim travom iz lokalnog tresetišta. Raspored prostorija, ognjišta i otvora odgovarao je nordijskom stilu. Iskopavanja su otkrila dokaze o proizvodnji gvožđa, kao i oko 800 predmeta izrađenih od drveta, bronze, kostiju i kamena, koji potvrđuju vikinško poreklo lokaliteta i pružaju važne informacije o radu i životnim navikama njegovih stanovnika.

Lansi Medouz je proglašen nacionalnim istorijskim lokalitetom 1975. godine i zaštićen je zakonom, a postoji i plan upravljanja lokalitetom koji se redovno preispituje i obnavlja kako bi se sačuvao za dalje generacije.