Paralele: Zašto se autoportret u kafani čuva i u Novom Sadu i u Temišvaru

Čak 60 umetničkih dela među kojima su ikone, portreti, pejzaži, mrtve prirode i apstraktne kompozicije umetnika poput Stefana Teneckog, Teodora Ilića Češljara, Pavela Petrovića, Konstantina Danila, Stevana Aleksića, Uroša Predića, Zore Petrović i Vase Pomorišca dostupni su publici u okviru izložbe "Paralele" u Galeriji Matice srpske.Postavku su zajednički realizovale Galerija Matice srpske i Nacionalni umetnički muzej u Temišvaru, tako što su spojile svoje bogate kolekcije, uz to praveći paralele među umetnicima, temama, idejama i umetničkim vizijama nekadašnjeg zajedničkog kulturnog prostora.Otkuda to da se u obe kolekcije nalazi čuveni autoportret u kafani Stevana Aleksića; koja je sličnost između Save Tekelije i Žigmonda Ormoša, ali i šta to spaja Novi Sad i Temišvar otkriva izložba "Paralele. Novi Sad/Temišvar", koja se realizuje u okviru programskog luka Tvrđava mira Evropske prestonice kulture.Oba grada, i Novi Sad i Temišvar su 2016. godine osvojili prestižne titule Evropske prestonice kulture, a zbirke Nacionalnog umetničkog muzeja i Galerije Matice srpske imale su neobično uporedive istorije koje se uočljive najpre u ličnostima njihovih osnivača, i u umetničkim delima koja su sakupljali.

Obe zbirke, kako podsećaju iz Galerije Matice srpske, osnovane su polovinom 19. veka iz inicijalnih zaveštanja dva velika dobrotvora i svetionika doba prosvetiteljstva Save Tekelije (1761‒1842) i Žigmonda Ormoša (1813‒1894).U kolekcijama Nacionalnog umetničkog muzeja, Riznice Srpske pravoslavne eparhije temišvarske i Galerije Matice srpske nalaze se dela koja najdirektnije svedoče o tome da su ova dva grada u prošlosti pripadala jedinstvenom kulturnom kontekstu pod okriljem Habzburške monarhije i Karlovačke mitropolije. Povodi nastanka ovih dela kao i njihove međusobne veze se razlikuju, što otvara mogućnosti prepoznavanja paralela među njima. Izložbu idejno zaokružuju dela nastala nakon 1918. godine od kada se, usled društveno-političkih okolnosti, Novi Sad i Temišvar više ne nalaze unutar jedne države.

Posle gotovo vek i po postojanja, ovi ugledni muzeji danas imaju ključnu ulogu u promociji titule evropskih prestonica kulture koja je njihovim gradovima istovremeno dodeljena.Upravo na tom temelju stvorena je izložba "Paralele" - kolekcija imaginarnog muzeja Evropske prestonice kulture, koja potvrđuje snažne istorijske veze dva grada, sličnosti društvenih prilika i umetničkog prostora u kojem su se razvijali tokom 18, 19, i 20. veka.

U realizaciju izložbe bila je uključena i Riznica Srpske pravoslavne eparhije temišvarske kao crkveno-umetnička zbirka koja baštini značajna likovna dela i predstavlja sponu srpske i rumunske kulture.Autorski tim "Paralela" čine kustoskinje Galerije Matice srpske i Nacionalnog umetničkog muzeja u Temišvaru Aleksandra Čelovski i Mihaela Irimesku. Izložbu prati katalog na srpskom, rumunskom i engleskom jeziku sa tekstovima Jelene Todorović, Viktora Aleksandru Babuščaka i Aleksandre Čelovski.Izložba će trajati do 4. septembra u Galeriji Matice srpske.Bonus video: Izložba Ervina Vurma u MSUB

video-cdn src="https://best-vod.umn.cdn.united.cloud/stream?asset=izlozbaerwinwrumajcms-novas-worldwide&stream=hp3500&t=0&player=m3u8v&sp=novas&u=novas&p=n0v43!23t001" video-id="3418335"]