EKSKLUZIVNO Tužilaštvo u Sloveniji podiglo optužni predlog protiv Porfirija zbog zlostavljanja sveštenika na radnom mestu

Prema dokumentu Okružnog državnog tužilaštva u Ljubljani od 10. februara 2026. godine, u koji portal Nova.rs ima uvid, optužni predlog podnet je protiv patrijarha Srpske pravoslavne crkve Porfirija Perića, koji je u to vreme bio mitropolit zagrebačko-ljubljanski, kao i protiv Srpske pravoslavne crkve – Crkvene opštine Ljubljana kao pravnog lica.

U odgovoru na upit portala Nova.rs, slovenačko tužilaštvo potvrdilo je da je u ovom slučaju podnet optužni predlog Opštinskom sudu u Ljubljani (Okrajno sodišče v Ljubljani) protiv jedne osobe zbog zlostavljanja na radnom mestu, kao i protiv jednog pravnog lica zbog odgovornosti za isto krivično delo. Kako su naveli, deo krivične prijave protiv drugih osoba u međuvremenu je odbačen.

Prema navodima iz dokumenta tužilaštva, slučaj se odnosi na period kada je Porfirije bio na čelu Zagrebačko-ljubljanske mitropolije Srpske pravoslavne crkve. Bivši ljubljanski paroh Željko Lubarda tvrdi da je trpeo dugotrajan i sistematski mobing jer nije želeo da prećuti, kako navodi, finansijske malverzacije u crkvenoj blagajni.

"Najteži slučaj zlostavljanja zaposlenog u Sloveniji"

„Tom zlostavljanju sam bio izložen dok sam na osnovu ugovora o radu bio zaposlen kao sveštenik pri Crkvenoj opštini u Ljubljani. Zlostavljanje kojem sam bio izložen na Sudu za radna i socijalna prava već je pravosnažno potvrđeno i po svim parametrima predstavlja najteži slučaj zlostavljanja zaposlenog u sudskoj praksi u Sloveniji“, rekao je Lubarda za Nova.rs.

Kako nam je rekao sveštenik Lubarda, Okružno državno tužilaštvo je optužni predlog podnelo početkom januara, a on je o tome obavešten početkom februara.

Patrijarh Porfirije je, prema njegovim rečima, već saslušan pred istražnim sudom. Lubarda ističe da je, pored Porfirija, optužena i Crkvena opština u Ljubljani kao pravno lice, „odgovorna za sprovođenje njegovih progona“.

„Sada je na sudu da proveri zakonitost optužnog akta i zakaže početak suđenja, koje se očekuje u narednim mesecima“, rekao je Lubarda.

Šta piše u obrazloženju tužilaštva

Prema izveštaju Okružnog državnog tužilaštva u Ljubljani od 10. februara 2026. godine, pred nadležnim sudom je podignut optužni akt protiv dve stranke, Prvoslava Perića, odnosno patrijarha Porfirija, tadašnjeg mitropolita Zagrebačko-ljubljanske mitropolije Srpske pravoslavne crkve, i Srpske pravoslavne crkve – Crkvene opštine Ljubljana kao pravnog lica.

Deo prijave protiv Porfirija koji se odnosio na krivična dela lažnog svedočenja i ometanja pravosudnih organa je odbačen i ne nalazi se u optužnom aktu.

Optužni predlog odnosi se na krivično delo zlostavljanja na radnom mestu prema članu 196 i 197 Krivičnog zakonika Republike Slovenije. Za isto delo tereti se i Srpska pravoslavna crkva – Crkvena opština Ljubljana kao pravno lice, uz obrazloženje da je delo u njeno ime i za njen račun izvršio Porfirije kao njen rukovodilac.

U obrazloženju tužilaštva se navodi da je patrijarh Porfirije, u svojstvu mitropolita, prekršio prava zaposlenog sveštenika Željka Lubarde, koji je bio zaposlen u Crkvenoj opštini Ljubljana u periodu od 2014. do 2017. godine. Prema navodima tužilaštva, Perić je naložio da se Lubardi uruči otkaz ugovora o radu uz obrazloženje da se radi o poslovnom razlogu.

Međutim, kako se navodi u izveštaju tužilaštva, razlozi navedeni u obrazloženju otkaza, poput neispunjavanja uslova, kvaliteta i poverenja, ne predstavljaju poslovne razloge koji proizlaze iz sfere poslodavca.

"Osvetnički potez"

Prema stavu tužilaštva, stvarni razlog otkaza bio je, kako se navodi, osvetnički potez jer se Lubarda protivio nalogu o premeštaju na drugu parohiju. U izveštaju tužilaštva navodi se da je prvo bio planiran njegov premeštaj u Novo Mesto u Sloveniji, a zatim u Koprivnicu u Hrvatskoj. Takav premeštaj, prema navodima tužilaštva, nije bio posledica objektivnih potreba službe, već subjektivnog razloga.

Tužilaštvo dalje navodi da je od oktobra 2014. godine prema Lubardi vršeno psihičko nasilje, ponižavanje i nejednako postupanje, što je kod njega izazvalo osećaj poniženja i straha. Kao razlog takvog postupanja u obrazloženju tužilaštva navodi se činjenica da je Lubarda sarađivao u krivičnom postupku protiv sveštenika Boškovića.

Prema navodima tužilaštva, Porfirije mu je zbog toga upućivao zamerke i pretio premeštajem, što se u izveštaju tužilaštva opisuje kao neopravdana kazna.

U dokumentu se navodi i da je takvo postupanje dovelo do ozbiljnih posledica po zdravlje oštećenog. Kod Lubarde je, prema nalazima navedenim u obrazloženju, razvijen poremećaj prilagođavanja sa anksioznom i depresivnom simptomatikom, što je dovelo i do smanjenja njegove radne sposobnosti.

Pronevera crkvenog novca

Mobing nad Lubardom, kako je utvrđeno na Sudu za radna i socijalna prava, nakon što je kao tadašnji starešina Srpske pravoslavne crkve u Ljubljani, a po nalogu tadašnjeg mitropolita Jovana Pavlovića, prijavio sumnjivo poslovanje bivšeg starešine hrama Perana Boškovića, koji je u međuvremenu pravosnažno osuđen za proneveru crkvenog novca.

Istovremeno, na Lubardu je, kako on navodi, vršen pritisak od strane Porfirija da ne sme svedočiti u slučaju Boškovića, što je on, kako ističe, odbio.

„Namera je bila da se progonima spreči moje svedočenje u krivičnom postupku protiv bivšeg sveštenika iz Ljubljane, budući da sam kategorički odbio da lažno svedočim. To svedočenje za mene nije bila samo građanska obaveza, nego ispunjavanje temeljnih principa moje Svetosavske vere i zaštita Crkve. Nakon toga svi progoni imali su za cilj brutalno kažnjavanje mene i moje porodice, a motivisani su isključivo mojom ukupnom ulogom u razotkrivanju kriminala u SPC“, rekao je Lubarda.

Sud za radne i socijalne sporove u Sloveniji, kako je istakao naš sagovornik, ranije je pravosnažno utvrdio da je Lubarda bio žrtva „jednog od najtežih slučajeva zlostavljanja zaposlenog u slovenačkoj praksi“, a u sudskoj dokumentaciji navodi se blizu 50 konkretnih radnji mobinga. Upravo ti nalazi bili su osnova za krivičnu prijavu protiv Porfirija i optužni predlog.

Lubarda tvrdi da je zbog pritisaka ostao bez primanja i da je sa suprugom i četvoro dece završio bez krova nad glavom, dok mu je zbog narušenog zdravlja priznat i status invalida.

S druge strane, sveštenik Peran Bošković pravosnažno je osuđen za proneveru crkvene imovine na šest meseci zatvora, uslovno na dve godine, a u SPC je i nakon te osude, bez kažnjavanja na crkvenom sudu vršio svešteničku dužnost sve do penzionisanja.

Portal Nova.rs obratio se Informativnoj službi Srpske pravoslavne crkve sa molbom da dobijemo komentar o postupku koji se vodi protiv poglavara SPC, ali do objavljivanja ovog teksta nismo dobili odgovore na naša pitanja.

Pitanja o tome u kojoj fazi je postupak koji se vodi protiv Provslava Porfirija Perića uputili smo i Opštinskom sudu u Ljubljani, na koji nas je prethodno uputilo slovenačko tužilaštvo.