Planinari u Dolomitima naleteli na opasnost staru više od 100 godina

Kako je za CNN saopštila alpska brigada Julija italijanske vojske, municiju su u regiji Trentino-Južni Tirol prvobitno pronalazili planinari i prirodnjaci, dok je jedno eksplozivno sredstvo otkriveno nakon saobraćajne nesreće.

Granata pronađena nakon neobične saobraćajne nesreće

Prva neeksplodirana minobacačka granata ovog leta otkrivena je u junu, nakon što se automobil otkotrljao niz provaliju u blizini Kaldonaca. Vozač je, prema navodima vojske, prilikom parkiranja zaboravio da povuče ručnu kočnicu.

Kada su vatrogasci uklonili vozilo, u podnožju drveta primetili su minobacačku granatu kalibra 90 milimetara iz Prvog svetskog rata. Eksplozivnu napravu kasnije je uklonio specijalizovani tim za deaktiviranje bombi.

Ostala pronađena sredstva potiču iz takozvanog Belog rata, koji se između italijanske i austrougarske vojske vodio od 1915. do 1918. godine.

Municija je bila koncentrisana na području koje je tokom leta popularno među planinarima, a više od jednog veka ostala je prekrivena snegom i ledom.

Opasna operacija na velikim nadmorskim visinama

Specijalisti iz 2. inženjerijskog puka brigade Julija, obučeni za visokorizične spasilačke akcije na velikim visinama i vojne operacije, započeli su uklanjanje municije početkom avgusta.

Portparol jedinice potvrdio je za CNN da je letnja akcija čišćenja završena 16. oktobra.

Eksplozivna sredstva pronađena su na stazama kojima često prolaze alpinisti, planinari i radnici koji održavaju planinarske staze, ali i na područjima koja nisu dostupna javnosti, prenosi N1info.ba.

Iz italijanske vojske naveli su da je operacija zahtevala „dobro razvijene planinarske veštine“ zbog kretanja kroz „nepristupačna područja, na velikim nadmorskim visinama i na posebno zahtevnom terenu“.

Na području između planinskog vrha Čima del Frate (Cima del Frate) i prevoja Forčela Fijerolo (Forcella Fierollo), u blizini zaseoka Bijeno (Bieno), otkriveno je skladište artiljerijskih granata kalibra 75 milimetara.

Zbog njihovog uklanjanja ranije ovog meseca privremeno je zatvorena popularna planinarska ruta, koja je nakon završetka operacije ponovo otvorena.

Ekstremne vrućine ubrzale topljenje glečera

Municija iz Prvog i Drugog svetskog rata na ovom području otkriva se svake godine. Međutim, specijalizovane operacije uklanjanja moguće je sprovoditi samo krajem leta i početkom jeseni, kada vremenski uslovi omogućavaju bezbedniji rad, pre početka snežnih padavina krajem oktobra.

Ekstremne vrućine poslednjih godina dovele su do ubrzanog povlačenja glečera Kare Alto (Caré Alto) i Lares, zbog čega je teren postao manje stabilan za radnike.

Prema podacima lokalnih vlasti, male količine snežnih padavina tokom zime 2025. godine i ekstremno visoke temperature tokom leta 2026. dodatno su ubrzale topljenje glečera u regiji Trentino.

Upozorenje planinarima i stanovništvu

Zbog opasnosti od neeksplodiranih ubojnih sredstava u toku je bezbednosna kampanja kojom se upozoravaju planinari i lokalno stanovništvo.

Nadležni apeluju na građane da ne dodiruju niti pomeraju sumnjivu municiju ukoliko je pronađu.

Umesto toga, potrebno je obavestiti lokalne vlasti, po mogućnosti uz fotografije pronađenog predmeta.