Miloš Crnjanski dobija spomenik na Vračaru, kod Hrama Svetog Save

Gradska opština Vračar pokrenula je inicijativu za podizanje spomenika Milošu Crnjanskom u prostoru Karađorđevog parka, prekoputa Narodne biblioteke Srbije, čime želi da ubrza realizaciju odluke Skupštine Beograda iz jula 2020. godine koja se odnosi na podizanje spomenika tom velikom književniku i diplomati, koji je i stanovao na Vračaru tokom boravka u Beogradu posle povratka iz izgnanstva.

Na sednici Odbora za podizanje spomenika Crnjanskom, kako je saopšteno, prihvaćen je rad akademskog vajara Miloša Komada - maketa budućeg spomenika koji bi trebalo da bude izliven u bronzi.

Odbor je naveo u obrazloženju rešenja da maketa skulpture Crnjanskog reflektuje piščevu kompleksnu ličnost dok u skulpturalnoj formi odražava visoke umetničke domete koji se mogu pratiti u nekoliko aspekata. Izrađena maketa, kako je ocenjeno, ukazuje na razvijen estetski poredak u kojem svaki element ima svoj karakter, izražajnu neposrednost i sugestivnost, a sugestivnost oblika i površina je jedna od glavnih osobina koje treba da krase monumentalnu skulpturalnu formu.

Posle diplomatske karijere, Crnjanski se, inače, kao član međunarodnog PEN kluba, vratio u domovinu 1965. godine, odrekavši se britanskog državljanstva stečenog nakon diplomiranja na Univerzitetu u Londonu.

Prvobitno je boravio u hotelu “Ekscelzior”, a potom živeo u Makenzijevoj ulici broj 81 sve do smrti 30. novembra 1977. godine.

Sa zgrade u Makenzijevoj, u kojoj je živeo sa suprugom Vidosavom, pogled se pruža na buduću kupolu Hrama svetog Save, zatim na Čuburski park i Kalenićevu pijacu - pejzaže koji su činili deo njegove svakodnevice i inspiracije.

Crnjanski je sahranjen u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u gradu kojem je posvetio legendarni “Lament nad Beogradom”.

Još za života, mnogi su ga smatrali jednim od stotinu najznamenitijih Srba a o njegovom jedinstvenom stvaralaštvu svedoče i reči nobelovca Ive Andrića koji je svojevremeno rekao:

"Od svih nas jedino je Crnjanski rođeni pisac".

Vračar, kao prostor snažnog istorijskog, kulturnog i duhovnog značaja, predstavlja prirodan ambijent za trajno obeležje posvećeno Crnjanskom. Neposredna blizina Hrama Svetog Save, simbola duhovnosti, identiteta i trajnosti srpskog naroda, dodatno osnažuje simboliku spomenika, povezujući Crnjanskog i njegovo delo sa vrednostima koje prevazilaze vreme - slobodom duha, nacionalnom samosvešću i univerzalnim kulturnim nasleđem. Podizanjem spomenika Crnjanskom na Vračaru neguje se kultura sećanja, čuva kulturni identitet i uspostavlja snažna veza književnosti, prostora i duhovnog nasleđa Beograda, navela je Gradska opština Vračar.