"Ove bezimene slike primite kako vam drago": Izložba "Lazar Vujaklija: Protest prema sebi" u Muzeju naivne i marginalne umetnosti

Postavka "Lazar Vujaklija: Protest prema sebi", čiji su kustosi Vladimir Kokoruš i Danica Đorđević Janković, publici donosi prvi institucionalni, sveobuhvatni i retrospektivni prikaz opusa značajnog umetnika, koji je preminuo 1995. godine.

I četiri decenije od poslednje samostalne izložbe Lazara Vukajlije i 30 godina od smrti, izložba u Jagodini i prateći katalog otvaraju prostor za nova čitanja jedinstvenog stvaralačkog jezika srpskog slikara u svetlu savremene istorije umetnosti. Otvaranjem izložbe biće obeleženo i 65 godina Muzeja naivne i marginalne umetnosti.

Postavka obuhvata 70 radova, i prezentovaće umetnikov opus kroz sve medije u kojima je stvarao - slikarstvo, grafiku, crtež, tapiseriju, mural, plakat, ilustraciju knjiga, skulpturu i dizajn tepiha.

Izložba "Lazar Vujaklija: Protest prema sebi" posvećena je umetniku koji je kroz svoje stvaralaštvo, autentičnim likovnim jezikom, svojevrsnom slikarskom azbukom i kontinuiranim medijskim istraživanjem, razvio jasno prepoznatljiv, ali nedovoljno istražen, opus u domenu jugoslovenske i srpske umetnosti druge polovine 20. veka. Član Decembarske grupe, autor prvog beogradskog murala i učesnik Bijenala u Veneciji, Vujaklija je ostao zabeležen kao stvaralac čiji opus nije bilo lako klasifikovati.

Postavka je organizovana u šest tematskih celina: Dišanovski gest - u kojoj se ispituje čin samocitiranja kao strategija autorstva; Aproprijacija, koja promišlja prisvajanje kao metod preosmišljavanja vizuelnih uzora; Anticipacija, kao iskaz protesta prema kanonu modernizma i svojevrsni dekolonijalni impuls; Ambivalentnost, kroz shvatanje umetnosti kao prostor preispitivanja; Anahroničnost - u kojoj je prošlost aktivirana u savremenosti; i Demokratizacija umetnosti, u kojoj se umetnost ispoljava kao zajednički prostor iskustva.

Izložba je realizovana u saradnji sa dvadeset muzeja i institucija kulture, a prati je bogato ilustrovana monografija s kritičkim tekstovima dr Ivane Bašičević Antić, Danice Đorđević Janković i dr Branislava Dimitrijevića, koja će biti objavljena tokom trajanja postavke.

Uz monografiju, izložba donosi i ekskluzivno rekonstruisanje Vujaklijinog prvog murala, koji je posebno za ovu priliku realizovala Darinka Pop-Mitić. Postavka takođe obuhvata bogat audio-vizuelni materijal, kako arhivski tako i namenski produciran, čime se dokumentuju i predstavljaju i umetnikovi manje poznati ili teže dostupni radovi u javnim prostorima i enterijerima - od reprezentativnih ambijenata Palate Srbija do jedine sačuvane skulpture Lazara Vujaklije u krugu fabrike "Prvi maj" Pirot.

"Ove bezimene slike primite kako vam drago, kao moj protest prema sebi ali i kao moju čežnju za lepotom smisla života", zapisao je u svojoj samizdat monografiji davnih dana Lazar Vukaljija, a njegova dela u Muzeju naivne i marginalne umetnosti u Jagodini moći će da se vide do 24. maja naredne godine.