Od zlatne ere do krize: Devet zemalja koje su izgubile bogatstvo

Nova.rs donosi pregled država koje su se nekada smatrale bogatima, dok su danas siromašne i pojedine moraju da se oslanjaju na međunarodnu pomoć.

Tajland

Iako se Tajland suočava sa izazovima u smanjenju siromaštva, njegov BDP od 7.300 dolara po glavi stanovnika ostaje daleko ispod nivoa razvijenih ekonomija.

Tokom 16. i 17. veka, Kraljevina Ayutthaya, koja je obuhvatala područje današnjeg Tajlanda, bila je bogatija od mnogih evropskih zemalja.

Međutim, trgovina je opala početkom 18. veka, a Kraljevina je 1765. godine napadnuta i uništena od strane Burmanaca.

Mali

Mali je danas jedna od najsiromašnijih zemalja, sa per capita BDP-om od samo 957 dolara. Tokom vladavine Mansa Muse I, Mali je bio jedno od najbogatijih carstava u Africi, poznato po značajnim zalihama zlata i razvijenim trgovinskim vezama. Nakon njegove smrti i usled napada susednih teritorija, carstvo je postupno opadalo, a Mali i dalje pati od siromaštva.

Turska

Turska se ne može smatrati siromašnom, ali ni izuzetno bogatom. Tokom 16. veka, Osmansko Carstvo je bilo ekonomski moćno, obuhvatajući velike delove Evrope, Afrike i Bliskog Istoka. Međutim, raspad carstva započeo je početkom 20. veka, naročito nakon Prvog svetskog rata, a moderna Turska je nastala 1922. godine.

Indija

Indija se suočava sa niskim per capita BDP-om od oko 2.850 dolara. Međutim, u 17. veku, Mogulsko Carstvo predstavljalo je globalnu ekonomsku silu, sa više od 25% svetskog BDP-a. Nakon raspada carstva i britanske kolonizacije, Indija je izgubila mnogo svog bogatstva i moći.

Kuba

Kuba je danas pogođena komunističkom vladavinom i strogim američkim sankcijama. Pre 1959. godine, Kuba je imala visoki per capita BDP zahvaljujući industriji šećera i turizmu. Ipak, nakon revolucije i pada sovjetskih subvencija 1990-ih, ekonomija je doživela pad, dodatno pogoršan pandemijom COVID-19.

Irak

Irak je nekada uživao visoki standard života zahvaljujući svojim naftnim resursima. Međutim, ratovi, sankcije i unutrašnja korupcija značajno su opteretili ekonomiju, koja se danas bori sa niskim per capita BDP-om i visokom stopom siromaštva.

Zimbabve

Zimbabve je nekada bio jedna od najrazvijenijih ekonomija u Africi. Nakon sticanja nezavisnosti od Britanije 1980. godine, zemlja je bila bogata zahvaljujući prirodnim resursima i poljoprivredi. Međutim, pod vlašću Roberta Mugabea, ekonomija je počela da se urušava usled pogrešnih politika, dok trenutni predsednik nada se da će nova otkrića nafte i gasa doneti oporavak.

Nauru

Ova mala pacifička ostrvska nacija nekada je bila "najbogatije malo ostrvo na svetu" sa per capita BDP-om od 11.900 dolara, ali se suočava s raširenim siromaštvom i neizvesnom budućnošću. Tokom 1970-ih, Nauru je uživao prosperitet zahvaljujući bogatstvu fosfata. Međutim, kada su se rezerve fosfata iscrpile, zemlja je potrošila milijarde na luksuzne projekte, što je dovelo do ogromnog duga i gotovo bankrota 2000. godine. Danas se Nauru oslanja na međunarodnu pomoć.

Venecuela

Venecuela se suočava s jednom od najgorih finansijskih kriza u istoriji, a njena ekonomija opala je više nego američka tokom Velike depresije. Per capita BDP sada iznosi samo 3.690 dolara, a procenjeno je da 82% populacije živi u siromaštvu.

Nakon otkrića ogromnih naftnih rezervi u ranom 20. veku, Venecuela je postala jedna od najbogatijih nacija u regionu, ali je zavisnost od nafte dovela do ozbiljnih problema, posebno nakon pada cena nafte 2015. godine. Nacionalna ekonomija dodatno je pogođena sankcijama tokom mandata predsednika Nikolasa Madura, što je dovelo do transformacije Venecuele iz jedne od najzdravijih ekonomija Latinske Amerike u najugroženiju.