Nove vrste nemani u Jadranu: "Imamo otrovnog predatora s vrlo bolnim ubodom"

N1 Zagreb proverio je koje su to vrste koje sada srećemo u moru, a kojih ranije nije bilo.Kako su kazali iz Ministarstva privrede i održivog razvoja, nedavno je u Jadranskom moru zabeležena i vrsta gonič iglica (Tylosurus crocodilus). Dodaju da se riba veverica po prvi put u Jadranskom moru pojavila 2022. godine u Italiji kod Trsta.“Radi se o suptropskoj ribi atlantskog porekla, koja u prirodnom području rasprostranjenosti živi uz koralne grebene na dubini od nula do 180 m. U zapadnom delu Atlantskog oceana zavičajna je od Severne Karoline u SAD-u do Brazila, zatim na ostrvu Ascension i Saint Helena u centralnom delu južnog Atlantskog oceana i od Gabona do Angole u istočnom delu okeana.

Kao i mnogim tropskim i suptropskim vrstama, za širenje i uspostavljanje populacija pogoduje joj topla klima te bi zbog zagrevanja mora usled klimatskih promena moglo doći do širenja ove, ali i drugih stranih vrsta u unesenom području”, kazali su iz Ministarstva.Takođe, pozivaju građane da prijave strane vrste koje primete. O pojavi novih vrsta u Jadranskom moru za N1 je govorio i dr. sc. Neven Iveša, dipl. ing. biologije sa Univerziteta Jurja Dobrile u Puli. On navodi da je nekoliko razloga za to.“Ispuštanja balastnih voda mogu se smatrati glavnim uzrokom unosa novih vrsta u nova staništa. Mogući su i zbegovi iz akvarijuma ili akvakulture, ali takvi slučajevi su puno ređi. Nove vrste se detektuju upravo na područjima saobraćajnih luka kao npr. u Tršćanskom zalivu”, objasnio je Iveša i dodao:

“Poslednjih godina širom planete beleže se i prirodne migracije tropskih i suptropskih vrsta prema severnim delovima hemisfere čemu doprinosi globalno otopljenje, odnosno povećanje prosečne temperature mora.”Neke vrste mogu postati invazivneŠto se tiče ribe ververice, Iveša navodi da je njeno ponovno pojavljivanje u Jadranskom moru verovatno posledica ispuštanja balastnih voda.

Slično smatra i mag. biologije Zrinka Jakl, voditeljka Programa zaštite prirode u Udruženju za prirodu, okolinu i održivi razvoj Sunce. Ona naglašava i ulogu Sueckog kanala koji je spojio Sredozemno i Crveno more, a kojim je omogućen dolazak tropskih vrsta u Sredozemno more. Uz to, veliku ulogu u nastanjivanju tropskih vrsta odigralo je i povećanje temperature mora, kao i intenzivan pomorski saobraćaj. Ali, nisu samo nove ribe noviteti u Jadranskom moru…“Postepeni dolazak ovih vrsta od juga prema severu Sredozemnog mora i Jadrana beleži se već dugi niz godina. Ribe su najočigledniji novi stanovnici, međutim reč je i o novim vrstama algi i beskičmenjaka. Deo ovih vrsta se brzo razmnožava, a nema prirodnog neprijatelja na ovim prostorima, pa tako mogu postati invazivne, odnosno pogubne za lokalnu bioraznolikost”, istaknla je Jakl za N1.Navela je i neke primere. “Primer takve vrste je riba paun ili vatrenjača (Pterois miles), tropskoj vrsti koja je već nanela značajnu ekonomsku štetu u mnogim ne-tropskim morima, a 2021. je prvi puta zabeležena i u Jadranu. Reč je o predatoru koji se brzo razmonožava, a hrani svim vrstama riba u priobalju i to pogotovo manjim ribama. Ima otrov u gotovo svim leđnim perajama i ubod je vrlo bolan, ali retko može izazvati ozbiljnije posledice. Ovom vrstom se hrane jedino veći predatori poput morski pasa, raža i kirnji, međutim ove vrste su u Jadranu prelovljene i na ivici izumiranja.”