Kina se bori sa teorijama zavere o koronavirusu

Građani Kine su sada ozbiljno zabrinuti i besni zbog teške državne cenzure koja bolnu istinu otpisuje kao „glasine“ i „tračeve“, a one koji istinu govore oštro kažnjava, piše CNN.Na kineskim društvenim mrežama vlast već plaćaju cenu ućutkivanja. U većini objava ističe se da bi upozorenje Lija Venilanga, da on nije cenzurisan, doprinelo podizanju svesti o virusu i da je javnost mogla da se bolje pripremi za izbijanje smrtonosne epidemije.Preovlađujući narativ na društvenim mrežama je da je skrivanje istine dovelo do drugog problema pošto je vlastima sada sve teže da se izbore sa potencijalno opasnim dezinformacijama i lažnim vestima.Kada se epidemija u januaru pretvorila u krizu javnog zdravlja, počela je da se širi teorija da virus nije došao iz prirode, već da je proizveden, iako naučnici u Kini i na Zapadu uporno ističu da istraživanja pokazuju da je virus najverovatnije poteka od slepih miševa sa kojih se preneo na čoveka. Slična stvar je utvrđena i za SARS, odnosno pređašnju epidemiju koronavirusa.

Nauka, međutim, kako to često biva, nije uspela da spreči da se šire različite teorije zavere.Institut za virusologiju u Vuhanu jedini poseduje laboratoriju adekvatno opremljenu za istraživanje patogena koji se prenose tako lako kao koronavirusi.Među najpopularnijim teorijama upravo je ta da je novi koronavirus „pobegao“ iz laboratorije. Jedna verzija teorije pretpostavlja da je naučnika ugrizao slepi miš u toku istraživanja i tako ga zarazio koronavirusom, a druga da je „nulti pacijent“ bio student na institutu; nisu, naravno, izostale ni teorije da je laboratorija u Vuhanu zapravo radila na proizvodnji biološkog oružja za kinesku vladu i da je virus slučajno procurio tokom tog procesa.Ni za jednu od ovih teorija nisu ponuđeni nikakvi kredibilni dokazi, a većina je potekla sa neproverenih naloga i profila na društvenim mrežama.Još jedna teorija dovela je u vezu virus sa istraživačima iz Nacionalne laboratorije za mikrobiologiju Kanade.Virološkinja Sjanguo Đi, njen suprug i nekoliko studenata iz Kine su navodno izbačeni iz laboratorije zbog „kršenja pravila", navedeno je u izvešaju državne televizije CBC prošle godine.Policija je, međutim, saopštila da nije bilo nikakve pretnje po javnu bezbednost.Druga teorija da je doktorka Đi posetila laboratoriju u Vuhanu dva puta u poslednje dve godine, a da sa suprugom, koji se specijalizovao za istraživanje korona virusa, čini „špijunski tim".Nijedna od vesti nije potvrđena, što je CBC kasnije i objavio.Vojska od najmanje 48 organizacija koje se bave proverom činjenica iz 30 zemalja radi od petka na razotkrivanju lažnih informacija o novom virusu korona iz 2019. godine. Do sada su dezinformacije u vezi sa puštanjem u promet čudotvorne vakcine bile najveći trend, koje je u stopu pratio veliki broj lažnih podataka o izvoru bolesti. Teorije zavere se nalaze na trećem mestu.Naučnici širom sveta – pošto zaposleni u laboratoriji u Vuhanu nisu uspeli da razuvere javnost – osuđuju teorije zavere koje prepostavljaju da COVID-19 nije potekao iz prirode i ističu da naučna istraživanja „u velikoj meri“ potvrđuju da je koronavirus došao iz životinjskog sveta.

Naučnici koji su potpisali otvoreno pismo objavljeno u medicinskom žurnalu The Lancet istakli su da „teorije zavere ne čine ništa osim što podstiču strah, glasine i predrasude koje ugrožavaju globalnu saradnju u borbi protiv virusa“.Na kineskoj platformi Weibo, ipak, korisnici i dalje pišu da sumnjaju da vlada zataškava istinu. U međuvremenu je postala popularna i teorija da je koronavirus zapravo biološko oružje američke vlade, a jedan muškarac uhapšen je zbog širenja ovakvih glasina. Hapšenje je prenošeno na državnoj televiziji kako bi se građanima stavilo do znanja šta će se dogoditi svima koji šire neproverene glasine. Mnogi su upravo ovaj potez vlade shvatili kao dokaz da se istina zataškava i da je vlada spremna na sve da tako i ostane.U isto vreme, zvaničnici Amerike i Rusije razmenjuju optužbe o širenju lažnih vesti - prema navodima iz Stejt Departmenta, Rusija stoji iza širenja teorija zavera da za pojavu virusa treba kriviti Ameriku, što zvaničnici Rusije odbacuju kao „lažne vesti".