Meštani sela oko Bačke Palanke zaboravljeni: Život im je otežan zbog pooštrenih pravila ulaska u Šengen

Dok se najviši politički vrh i javnost u Srbiji već nedeljama bave posledicama koje novi evropski sistem kontrole ulazaka u Šengen zonu (EES) ima na njihovo poslovanja, zaboravljeni ostaju oni kojima nova pravila otežavaju svakodnevni život. Reč je o selima Neštin i Vizić u opštini Bačka Palanka, piše Savremena politika.

Mala sela u Sremu, smeštena između Fruške gore i Dunava, administrativno pripadaju Bačkoj Palanci, opštini sa suprotne strane reke. Između se ne nalazi samo Dunav, već i teritorija Republike Hrvatske, takozvani „džep“, lako prepoznatljiv na kartama Vojvodine.

Zbog takvog geografskog rasporeda, stanovnici ova dva sela u Bačkoj Palanci decenijama svakodnevno prelaze preko teritorije druge države da bi stigli do škole, lekara ili drugih javnih ustanova.

Najkraći put vodi preko graničnog prelaza Bačka Palanka-Ilok, kojim je od Vizića do Bačke Palanke potrebno 9 kilometara, a iz Neština oko 13.

Kako za Savremenu politiku kaže meštanin Bačke Palanke, pre uvođenja EES sistema sve je funkcionisalo bez većih prepreka. Meštani su svakodnevno prelazili granicu, a problem su bili prebrzo ispunjeni pečati u pasošu, zbog čega je većina bila prinuđena da menja dokumenta pre isteka roka.

Situacija se promenila nakon ulaska Hrvatske u Šengen zonu 2023. godine, a stvari su se dodatno zakomplikovale sa početkom primene evropskog sistema evidencije ulazaka i izlazaka – takozvanog EES-a.

Ovaj sistem digitalno registruje svaki ulazak i izlazak državljana trećih zemalja iz Šengen zone, uz strogu primenu pravila boravka od 90 dana u okviru 180 dana.

Iako stanovnici Neština i Vizića preko hrvatske teritorije prolaze samo u tranzitu i to najčešće svega nekoliko minuta, formalno se i takav prelazak računa kao ulazak u Šengen zonu na jedan dan. To znači da meštani brzo ispunjavaju dozvoljeni limit boravka, iako u Hrvatskoj ili bilo kojoj drugoj članici Šengena zapravo ne borave.

„Mi prolazimo kroz tih par kilometara puta da bismo stigli do svoje strane. Ako će sad svaki taj prolazak da se računa kao ulazak u Šengen, ispada da ćemo morati da brojimo koliko puta idemo do grada“, kaže meštanin iz Bačke Palanke.

Kako su iz Opštine Bačka Palanka naveli za portal, u Viziću živi 240 stanovnika, dok u naseljenom mestu Neštin živi 613 stanovnika. Dodaju da većina od navedenog broja svakodnevno saobraća na relaciji do Bačke Palanke.

„Žitelji ova dva sela pretežno su zaposleni u Bačkoj Palanci, sve administrativne, zdravstvene i ostale potrebe obavljaju u Bačkoj Palanci, dok učenici viših razreda osnovnih škola koa i srednjškolci pohađaju nastavu u Bačkoj Palanci“, naveli su iz Opštine Bačka Palanka.

Prema njihovim podacima, iz Neština do Bačke Palanke putuje 8 učenika osnovne škole, iz Vizića njih 5. Dok u srednje škole putuje ukupno 24 učenika iz dva sela.

Zbog novih pravila Šengena razmišlja se o alternativnim pravcima. Kako je rekao meštanin Bačke Palanke, jedna od mogućnosti je put preko Banoštora na sremskoj strani Dunava, a zatim prelazak reke skelom do Begeča na bačkoj strani. Odatle se put nastavlja ka Bačkoj Palanci.

Međutim, ta ruta značajno produžava putovanja. Tako umesto 9 kilometara iz Vizića, odnosno 13 iz Neština, do Bačke Palanke bi se putovalo između 36 i 42 kilometara, uz prelazak Dunava skelom čije trajanje zavisi od vremenskih uslova, vodostaja i organizacija saobraćaja.

Više pročitajte na sajtu Savremene politike.