Naučnici pronašli crnu rupu pre 60 godina i ne mogu da veruju kako danas izgleda

Ogromna masa i velika brzina rotacije Cygnus X-1 naterale su naučnike da ponovo razmotre teorije o životnim ciklusima sjajnih zvezda koje formiraju crne rupe. Stellarni vetrovi obično oduzimaju masu ovakvim zvezdama tokom njihove evolucije, ali Cygnus X-1 se ne uklapa u taj obrazac. Istraživači sugerišu da je ova crna rupa izgubila manje mase tokom svog životnog veka nego što modeli predviđaju, omogućavajući joj da zadrži izuzetnu masu i brzinu rotacije.

Udaljenost, masa i napredna posmatranja

Kako bi precizno odredili karakteristike Cygnus X-1, astronomi su koristili metodu paralakse – tehniku koja računa udaljenost zvezda na osnovu njihovog prividnog pomeranja u odnosu na udaljene zvezde dok Zemlja orbitira oko Sunca. Uz pomoć mreže od 10 radio-teleskopa nazvane Very Long Baseline Array (VLBA), istraživači su pratili punu orbitu sistema tokom šest dana. Utvrdili su da se crna rupa nalazi na oko 7.200 svetlosnih godina od Zemlje, što je značajno dalje od prethodne procene od 6.000 svetlosnih godina.

Ova nova udaljenost znači da je njena plava zvezda pratilja takođe masivnija i sjajnija nego što se očekivalo, sa masom 40 puta većom od mase Sunca. U kombinaciji s orbitalnim periodom crne rupe, ove informacije omogućile su ponovno proračunavanje mase crne rupe u Cygnus X-1 sistemu.

Cygnus X-1 proizvodi karakteristične emisije dok proždire materijal sa svoje zvezde pratilje. Ovaj proces formira sjajan disk materije oko crne rupe, zagrevajući ga do miliona stepeni i stvarajući intenzivno rendgensko zračenje. Mlazovi materijala koji beže iz ovog procesa emituju radio-talase, koji su igrali ključnu ulogu u nedavnim posmatranjima.

Značaj i budućnost astronomije

Ova otkrića naglašavaju važnost tehnoloških napredaka u astronomiji. Poboljšana osetljivost i preciznost teleskopa omogućili su naučnicima da preciznije prouče čak i već dobro istražene astronomske fenomene. Nalazi izazivaju dosadašnje pretpostavke o tome kako zvezde evoluiraju u crne rupe, posebno o ulozi metalnosti i gubitka mase kroz stellarne vetrove.

Astronomi su optimistični u pogledu budućih otkrića, s obzirom na dolazak teleskopa sledeće generacije. Ovi alati obećavaju otkrivanje još većih misterija crnih rupa i drugih kosmičkih pojava. „Ovo je sjajno vreme za bavljenje astronomijom,“ izjavio je Šuešan Žao, istraživač iz Nacionalnih astronomskih opservatorija Kineske akademije nauka.

(digitimed)